ระดับละเอียดของพืชแต่ละชนิด (ทรงค้นหาศักยภาพของพืชทุกรูปแบบ) -- พืชเพื่อผลผลิต พืชเส้นใย และพืชพลังงาน

ระดับ<wbr>ละเอียด<wbr>ของ<wbr>พืช<wbr>แต่<wbr>ละ<wbr>ชนิด (ทรง<wbr>ค้น<wbr>หา<wbr>ศักยภาพ<wbr>ของ<wbr>พืช<wbr>ทุก<wbr>รูป<wbr>แบบ)

ใช้<wbr>ประ<wbr>โยชน์<wbr>จาก<wbr>พืช<wbr>ทุก<wbr>ด้าน<wbr><wbr>

พืชเพื่อผลผลิต

๑) โครงการหลวง

เนื่องจากพื้นที่ชายแดนภาคเหนือส่วนใหญ่เป็นถิ่นที่อยู่ของชาวไทยภูเขา จึงพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์ชาวเขา ด้วยการพัฒนาให้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น โดยทรงจูงใจให้ชาวเขาเลิกปลูกฝิ่น หันมาปลูกพืชหมุนเวียนที่มีราคาสูง ขนส่งง่าย ตลอดจนทรงให้ปลูกพืชประเภทไม้ดอกและไม้ผลจากต่างประเทศ ปัจจุบันโครงการดังกล่าวได้พัฒนาเต็มรูปแบบแล้ว ผลผลิตต่างๆ เป็นที่รู้จักแพร่หลายอย่างกว้างขวางทั่วประเทศ

๒) โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริเกี่ยวกับการพัฒนาประสิทธิภาพการผลิตทางการเกษตร

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเน้นในเรื่องของการค้นคว้าทดลอง และวิจัยหาพันธุ์พืช ใหม่ๆ โดยเฉพาะพืชเศรษฐกิจ เช่น หม่อน ไหม ยางพารา และพืชสมุนไพร โดยพิจารณาถึงความเหมาะสมกับสภาพสังคมและสภาพแวดล้อมของท้องถิ่นนั้นๆ

สำหรับสาระสำคัญของแนวพระราชดำริที่เกี่ยวกับการปลูกพืชเพื่อผลผลิต มีดังนี้

การทำให้เกษตรกรสามารถพึ่งตนเองได้ โดยเฉพาะในด้านอาหารก่อนเป็นอันดับแรก เช่น ข้าว พืชผัก ผลไม้ ฯลฯ
เกษตรกรควรจะต้องมีรายได้เพิ่มขึ้นนอกเหนือไปจากภาคเกษตรกรรม เช่น การอุตสาหกรรมในครัวเรือน โดยใช้วัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น ได้แก่ ไผ่ ย่านลิเพา เป็นต้น มาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการจักสาน เพื่อเป็นอาชีพเสริมอีกทางหนึ่ง
ทรงตระหนักว่าการพัฒนาการเกษตรที่จะได้ผลจริงนั้น จะต้องลงมือทดลองค้นคว้า ต้องปฏิบัติอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยทรงเน้นให้มีการทดลองทั้งก่อนการผลิตและหลังจากผลิตแล้ว คือ พิจารณาดูตั้งแต่ความเหมาะสมของพืช ความเหมาะสมของดิน พืชอย่างใดจะเหมาะสมกับดินประเภทใด รวมทั้งการค้นคว้าเกี่ยวกับความต้องการของตลาด คือ การปลูกพืชที่ตลาดต้องการ ผลิตออกมาแล้วมีที่ขาย ส่วนการค้นคว้าวิจัยหลังการผลิตคือ การดูเรื่องความสอดคล้องของตลาด เรื่องคุณภาพของผลผลิต

พืชเส้นใย

ต้นสาทำกระดาษ (สา)

เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๖ โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดาได้นำกระดาษสามาผลิตดัดแปลงในรูปแบบต่างๆ และได้เผยแพร่ให้กับกลุ่มแม่บ้าน นิสิตนักศึกษาเพื่อนำไปประกอบอาชีพ และใช้เศษวัสดุจากกระดาษสามาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ทำให้ประชาชนมีรายได้และใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ตลอดจนอนุรักษ์ศิลปะความเป็นไทย

ใน พ.ศ. ๒๕๓๗ ทางโรงกระดาษสาโครงการฯ สวนจิตรลดา ได้ร่วมกับวิทยาลัยในวังชาย และกรมการศึกษานอกโรงเรียน เปิดหลักสูตรสอนวิชาชีพฝีมืองานกระดาษสา ให้แก่นักศึกษาวิทยาลัยในวังชาย

พืชพลังงาน

หมักทำแอลกอฮอล

งานทดลองผลิตภัณฑ์เชื้อเพลิงเริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๘ ในคราวนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินตรวจเยี่ยมโครงการส่วนพระองค์ สวนจิตรลดา และมีพระราชกระแสให้ศึกษาต้นทุนการผลิตแอลกอฮอล์จากอ้อย เพราะว่าในอนาคตอาจเกิดเหตุการณ์น้ำมันขาดแคลนหรืออ้อยราคาต่ำ การนำอ้อยมาแปรรูปเป็นแอลกอฮอล์เพื่อใช้เป็นพลังงานทดแทน จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่จะแก้ปัญหานี้ได้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานเงินทุนวิจัยใช้ในการดำเนินงาน ๙๒๕,๕๐๐ บาท เพื่อใช้ในการจัดสร้างอาคารและอุปกรณ์ต่างๆ ในขั้นต้น ในช่วงแรกสามารถผลิตแอลกอฮอล์จากอ้อยได้ แต่ต้นทุนการผลิตยังสูงมาก ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๓๓ ฝ่ายเทคนิคบริษัทสุราทิพย์ช่วยปรับปรุงหอกลั่นแอลกอฮอล์ ให้สามารถกลั่นได้บริสุทธิ์ ๙๕% ในอัตรา ๕ ลิตร/ชั่วโมง วัสดุที่ใช้หมักคือกากน้ำตาล ซึ่งบริษัทสุราทิพย์น้อมเกล้าฯ ถวาย ในเดือนตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๗ โครงการส่วนพระองค์ สวนจิตรลดา ร่วมกับบริษัทสุราทิพย์จัดขยายกำลังการผลิตแอลกอฮอล์เพื่อให้มีพอใช้ผสมกับน้ำมันเบนซิน ในอัตรา ๑:๔ เป็นแก๊สโซฮอล์สำหรับรถยนต์ทุกคันของโครงการฯ ที่ใช้เบนซิน โครงการทดลองนี้จัดเป็นโครงการหนึ่งในโครงการเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในมหามงคลวโรกาสเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ๕๐ ปี ของสำนักพระราชวัง

แกลบบด ทำถ่าน

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้นำแกลบที่ได้จากโรงสีข้าวตัวอย่างสวนจิตรลดามาใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงดิน และนำมาเป็นเชื้อเพลิงแท่ง ซึ่งเป็นการช่วยอนุรักษ์ป่าไม้ และในปี พ.ศ. ๒๕๑๘ จึงเป็นปีที่เริ่มโครงการจัดสร้างโรงบดแกลบ โดยมอบหมายงานให้กับงานช่างสำหรับพระราชวังเป็นผู้ดำเนินการสร้าง พร้อมจัดซื้อวัสดุต่างๆ สำหรับก่อสร้างในแบบที่ประหยัดโดยใช้สิ่งของเก่าที่มีอยู่นำมาใช้สร้างอาคาร นอกจากจะนำแกลบมาผลิตเป็นถ่านแล้ว แกลบที่ได้จากโรงสีข้าวตัวอย่างสวนจิตรลดายังสามารถนำมาผลิตเป็นปุ๋ยอินทรีย์สูตรต่าง ๆ ได้อีกด้วย

| ระดับใหญ่เชิงวิวัฒนาการของชีวิต | ระดับกลางเชิงนิเวศ | ระดับละเอียดของพืชแต่ละชนิด |

| สรรพศิลปศาสตราธิราช | สาขาพฤกษ์เศรษฐกิจ |