วิธีที่จะทำให้ "ทฤษฎีใหม่" บังเกิดผลสำเร็จได้นั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวยังได้พระราชทานรายละเอียดต่อเนื่องอย่างครบวงจร เป็น ๓ ขั้น คือ
ขั้นที่หนึ่ง (ข้อคำนึงระดับเกษตรกร)
(๑) เป็นวิธีปฏิบัติที่เหมาะกับเกษตรกรที่เป็นเจ้าของที่ดินแปลงเล็ก ๆ (ประมาณ ๑๕ ไร่)
(๒) หลักสำคัญคือให้เกษตรกรสามารถเลี้ยงตัวและครอบครัวได้อย่างเพียงพอ ในระดับชีวิตที่ประหยัดและต้องมีความสามัคคีของคนในท้องถิ่น
(๓) มีการผลิตข้าวบริโภคพอเพียงประจำปี โดยถือว่าครอบครัวหนึ่งทำนา ๕ ไร่ จะมีข้าวพอกินตลอดปี ซึ่งเป็นหลักสำคัญของทฤษฎีนี้
(๔) ต้องมีน้ำในการใช้งานอย่างเพียงพอ ในอัตรา ๑,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตรต่อไร่ ฉะนั้น แต่ละแปลงที่มีพื้นที่ทำนา ๕ ไร่ และมีพืชไร่หรือไม้ผล ๕ ไร่ รวม ๑๐ ไร่นั้น จะต้องมีน้ำอย่างน้อย ๑๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตรต่อปี
(๕) อุปสรรคสำคัญที่สุด คือ อ่างเก็บน้ำ หรือสระ ที่ได้รับน้ำจนเต็มเพียงปีละหนึ่งครั้ง จะมีการระเหยของน้ำโดยเฉลี่ยวันละ ๑ เซนติเมตร ในวันที่ฝนไม่ตก จึงจะต้องมีการเติมน้ำเพื่อให้เพียงพอ
(๖) ปัญหาใหญ่อีกข้อหนึ่งคือการลงทุนค่อนข้างสูง เกษตรกรจำเป็นจะต้องได้รับความช่วยเหลือจากภายนอก (ทางราชการ ทางมูลนิธิ และทางเอกชน)
ขั้นที่สอง (ระดับชุมชน)
เมื่อการดำเนินการขั้นที่ ๑ ได้ผล ต้องต่อเนื่องด้วยการเริ่มต้นของขั้นที่สอง คือ ให้เกษตรกรรวมพลังกันในรูปกลุ่มหรือสหกรณ์ เพื่อร่วมแรงในการจัดหาวัสดุ และบริการด้าน |
