พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงสร้างแบบจำลองของ "ทฤษฎีใหม่" มีการจัดแบ่งการใช้ประโยชน์พื้นที่ที่มีขนาดแปลงประมาณ ๑๐-๑๕ ไร่ ดังนี้ คือ ๑. ส่วนแรก เนื้อที่ประมาณร้อยละ ๓๐ หรือ ๓-๕ ไร่ ขุดเป็นสระเก็บน้ำประจำไร่-นา ลึกประมาณ ๔ เมตร มีปริมาตรความจุน้ำอย่างน้อยไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร สำหรับไว้ใช้ในการเพาะปลูกพืช รอบบ่อใช้ปลูกผักสวนครัว สวนผลไม้ ไม้ยืนต้น ไม้ใช้สอย ปลูกพืชน้ำ เพาะเห็ด ส่วนในบ่อใช้เลี้ยงปลาหรือสัตว์น้ำอื่น เพื่อเป็นรายได้เสริม ๒. ส่วนที่สอง เนื้อที่ประมาณร้อยละ ๖๐ หรือ ๖-๑๐ ไร่ ใช้เป็นพื้นที่เพาะปลูกและพัฒนาการเกษตรกรรมต่างๆ โดยแบ่งพื้นที่ครึ่งหนึ่งใช้ทำนา อีกครึ่งหนึ่งใช้ปลูกพืชไร่ พืชสวนครัว สวนผลไม้ ไม้ยืนต้น ไม้ใช้สอย และสวนวนเกษตร ตามความเหมาะสม โดยให้เอื้ออำนวยกับทรัพยากรและสภาพแวดล้อมและการตลาดของท้องถิ่น ๓. ส่วนที่สาม เนื้อที่ประมาณร้อยละ ๑๐ หรือ ๑-๒ ไร่ จัดทำเป็นบริเวณบ้าน ที่อยู่อาศัย คอกสัตว์ กองปุ๋ยหมัก กองฟาง โรงเรือน ลานตาก-นวด พืชผลสวนครัว ไม้ร่มเงา ไม้ดอกไม้ประดับ สวนหย่อม ถนน คันดิน หรือคูคลอง และสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ภายหลังจากการทดลองใช้ "ทฤษฎีใหม่" ที่บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา จังหวัดสระบุรี ต่อมาใน พ.ศ. ๒๕๓๕ ได้ทรงนำทฤษฎีใหม่ไปทดลองปฏิบัติขยายผลที่บ้านแดนสามัคคี หมู่ที่ ๑๓ ตำบลคุ้มเก่า อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งได้ผลดีเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ดี การปฏิบัติตามทฤษฎีใหม่หรือการนำทฤษฎีใหม่ไปขยายผล ไม่ใช่สิ่งที่ทำได้โดยง่าย หรือทำอย่างรวดเร็ว ต้องทำด้วยความระมัดระวัง จึงจะเกิดผลประโยชน์ดีที่สุด ประเด็นที่ต้องคำนึง คือ เป็นวิธีที่ให้ผลตอบแทนสูงหากมีการวางแผนและการทำงานอย่างรอบคอบ ส่งผลให้อยู่ดีกินดี มีความมั่นคงและยั่งยืน เป็นวิธีลดความเสี่ยงอันเนื่องจากได้รับผลกระทบจากสภาวะต่าง ๆ เป็นวิธีที่ต้องใช้ความรู้ความสามารถด้านการเกษตรหลายแขนง วิธีนี้จะทำให้มีการใช้ประโยชน์จากดินและน้ำอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ช่วยอนุรักษ์ดิน น้ำ จุลินทรีย์ อากาศ และสภาพแวดล้อมอื่น ๆ ช่วยลดต้นทุนการผลิตได้มากที่สุด เช่น ลดการใช้ น้ำ ปุ๋ย สารเคมีต่าง ๆ และลดการสึกหรอของเครื่องจักร เป็นวิธีเพิ่มพูนคุณภาพชีวิต คุณภาพสังคมและศาสนา และส่งเสริมให้ผู้บริโภคมีสุขภาพดี เนื่องจากบริโภคผลผลิตที่ปลอดภัยจากสารพิษ ไม่เป็นปัญหาและภาระต่อรัฐบาล มีการทำงานอย่างเป็นระบบ และมีประสิทธิภาพ ทำให้ไม่ว่างงาน เป็นตัวอย่างให้เกษตรกรทั่วๆ ไป สามารถเลือกนำไปใช้ในพื้นที่ของตนได้อย่างเหมาะสม

| "ทฤษฎีใหม่" | แบบจำลองของ "ทฤษฎีใหม่" | ขั้นตอนของทฤษฎีใหม่ |

| ระดับใหญ่เชิงวิวัฒนาการของชีวิต | ระดับกลางเชิงนิเวศ | ระดับละเอียดของพืชแต่ละชนิด |

| สรรพศิลปศาสตราธิราช | สาขาพฤกษ์เศรษฐกิจ |