ในการจัดการลุ่มน้ำนั้นไม่เพียงแต่เป็นการจัดการทรัพยากรป่าไม้เพื่อช่วยปกป้องรักษาต้นน้ำให้ได้น้ำใสสะอาดเพียงพอต่อชุมชนทั้งตอนบนและตอนล่างเท่านั้น การรู้จักรักษาทรัพยากรดินในพื้นที่ที่ทำการเกษตรบนต้นน้ำลำธารและในที่ลุ่มหุบเขาต่ำลงมาก็มีความสำคัญยิ่ง นอกจากเป็นการช่วยให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์ใช้ประโยชน์สร้างผลิตผลเกษตรกรรมอย่างต่อเนื่องแล้ว การอนุรักษ์ดินบนพื้นที่ลาดเขาเหล่านั้นยังช่วยชะลอการไหลของน้ำบ่าหน้าดินที่อาจเกิดขึ้นบนพื้นที่สูงชันนั้นได้ นอกจากนี้ดินในพื้นที่เหล่านั้นยังมีอิทธิพลต่อการตรึงน้ำในหน้าฝนไว้เพื่อการปลดปล่อยลงมาให้เป็นประโยชน์อย่างมหาศาลในช่วงฤดูแล้ง เป็นหลักการอันสำคัญยิ่งของการอนุรักษ์ดินและน้ำที่ว่า
"ต้องเก็บน้ำไว้ในดิน รักษาดินให้อยู่กับที่"
ในเรื่องนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงมีพระราชดำรัส ทั้งแก่พสกนิกรและหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบตลอดมา ดังเช่นพระราชดำรัสที่บ้านผาปู่จอม ตำบลกิ้ดช้าง อำเภอแม่แตง เมื่อวันที่ ๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๐ ที่ว่า
"การจัดเตรียมดินสำหรับเพาะปลูกตามพื้นที่ลาดชัน จะต้องเก็บรักษาผิวดินเดิมซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์สูงไว้ และต้องปลูกหญ้าหรือพืชอื่นยึดผิวดินไว้ไม่ให้ถูกฝน