การเก็บเมล็ดหวาย

 หวายเป็นพืชที่สามารถให้เมล็ดได้เป็นจำนวนมากในครั้งหนึ่งๆ เมล็ดจะอยู่ในผลซึ่งมีเนื้อหุ้ม ปกติผลหวายหนึ่งผลจะให้เมล็ดเดียว หวายเป็นพืชที่ต้องอาศัยเลื้อยพันไปตามกิ่งและลำต้นของไม้ใหญ่ เพื่อชูยอดขึ้นรับแสง ดังนั้นส่วนที่เป็นช่อดอกซึ่งจะกลายเป็นผลในเวลาต่อมามักจะอยู่ในที่สูง สังเกตเห็นได้ยาก ลักษณะบางประการที่ผู้เก็บเมล็ดหวายใช้สังเกตในการออกผลของหวายคือ จะปรากฏว่าส่วนยอดของต้นเป็นหนามและช่อดอก ซึ่งได้กลายเป็นก้านที่ติดผลจะบิดเป็นเกลียว หรือสังเกตจากการมีบางส่วนของผลได้ถูกกัดกินจากสัตว์ตกอยู่ ผู้เก็บควรแยกผลที่แก่แล้ว ตัดเฉพาะผลสุก เด็ดผลออกใส่ถุงพลาสติกหรือถุงผ้าเล็ก ๆ ผลที่แก่สังเกตได้จากการแกะเปลือกดูเมล็ดภายใน ถ้าส่วนที่เป็นเปลือกแข็งของเมล็ด (seed kernel) มีลักษณะแข็งและมีสีเข้มจะเป็นเมล็ดที่แก่ มีเปอร์เซ็นต์การงอกสูง นอกจากนี้ลักษณะของผลที่สุกของหวาย อาจสังเกตได้จากลักษณะที่ปรากฏให้เห็นภายนอก ผลสุกของหวาย Calamus manan จะมีลักษณะผลกลมหรือรูปไข่ เปลือกนอกของผลจะมีสีน้ำตาลปนเหลือง ผลแก่ของหวายตะค้าทองจะมีลักษณะเป็นรูปไข่ หรือเกือบรียาว (oblong) โดยมีเปลือกนอกมีสีเขียวปนขาว

ที่มา : จากหนังสือการสัมมนาเรื่องหวาย "การปลูกสร้างสวนป่าหวาย" โดย สถิตย์ สวินทร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์