เขื่อนเขาแหลมเป็นโครงการหนึ่งของแผนพัฒนาลุ่มน้ำแม่กลอง ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาการเกษตรและอุตสาหกรรม ในบริเวณพื้นที่กว้างใหญ่ของลุ่มน้ำแม่กลอง และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้พัฒนาให้สามารถผลิตไฟฟ้าเพื่ออำนวย ประโยชน์ให้กับประชาชนเพิ่มมากขึ้น เขื่อนเขาแหลมจึงจัดเป็นเขื่อนเอนกประสงค์อีกแห่งหนึ่งของประเทศไทย

เขื่อนเขาแหลมเป็นสัญลักษณ์ของความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่สามารถผสมผสานไปกับความงามตามธรรมชาติของ ภูมิประเทศได้อย่างเหมาะสม จัดเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจควรค่าแก่การเยี่ยมชมแห่งหนึ่งของอำเภอทองผาภูมิ จังหวัด กาญจนบุรี

ลักษณะเขื่อนเขาแหลม จังหวัดกาญจนบุรี

  • เป็นเขื่อนหินถมแห่งแรกของประเทศไทย ที่ดาดผิวหน้าด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก
  • ตั้งอยู่บนแม่น้ำแควน้อย ในท้องที่ตำบลท่าขนุน อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี
  • อยู่ห่างจากตัวอำเภอทองผาภูมิไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ ๖ กิโลเมตร
  • มีความสูงจากฐาน ๙๒ เมตร สันเขื่อนกว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๑,๐๑๙ เมตร สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ๑๖๑.๗๕ เมตร ปริมาตรตัวเขื่อนประมาณ ๘.๑ ล้านลูกบาศก์เมตร
  • อ่างเก็บน้ำอยู่ในท้องที่อำเภอทองผาภูมิ และอำเภอสังขละบุรี ของจังหวัดกาญจนบุรี
  • มีพื้นที่รับน้ำฝน ๓,๗๒๐ ตารางกิโลเมตร ปริมาณน้ำไหลเข้าอ่างเฉลี่ยปีละ ๕,๕๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร
  • ปริมาตรเก็บกักสูงสุดปกติ ๘,๘๖๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ที่ระดับ ๑๕๕.๐ เมตร
  • โรงไฟฟ้าเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ขนาดกำลังผลิตเครื่องละ ๑๐๐,๐๐๐ กิโลวัตต์ จำนวน ๓ เครื่อง รวมกำลังผลิต ๓๐๐,๐๐๐ กิโลวัตต์ ให้พลังงานเฉลี่ยปีละ ๗๖๐ ล้านกิโลวัตต์ชั่วโมง
  • การก่อสร้างเริ่มในเดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ แล้วเสร็จในปี พ.ศ. ๒๕๒๗ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนิน พร้อมด้วย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ฯ ทรงประกอบพิธีเปิดเขื่อนเขาแหลม เมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๙ มกราคม ๒๕๒๙

ประโยชน์ของเขื่อนเขาแหลม จังหวัดกาญจนบุรี

เขื่อนเขาแหลมนอกเหนือจากสามารถผลิตพลังงานไฟฟ้าแล้ว ยังได้เอื้ออำนวยประโยชน์ในด้านอื่น ๆ ดังนี้
  • ด้านการบรรเทาอุทกภัย ซึ่งโดยปกติน้ำในฤดูฝน ทั้งในลำน้ำแควน้อยและแควใหญ่ จะมีปริมาณมาก เมื่อไหลมารวมกันจะทำ ให้เกิดน้ำท่วมลุ่มน้ำแม่กลองเป็นประจำ หลังจากได้ก่อสร้างเขื่อนศรีนครินทร์และเขื่อนเขาแหลมแล้วเสร็จ อ่างเก็บน้ำของ ทั้งสองเขื่อนได้ช่วยเก็บกักน้ำไว้เป็นการบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ดังกล่าวอย่างถาวร
  • ด้านการชลประทานและการเกษตร ทำให้มีแหล่งน้ำถาวรเพิ่มขึ้นอีกแห่งหนึ่ง เพื่อช่วยเสริมระบบการชลประทาน ในพื้นที่ของโครงการแม่กลองใหญ่ โดยเฉพาะทำการเพาะปลูกในฤดูแล้งจะได้ผลผลิตการเกษตรเพิ่มขึ้น
  • ด้านการการประมง อ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อนเหมาะสำหรับเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาน้ำจืดได้เป็นอย่างดี และยังช่วย เพิ่มพูนรายได้ให้แก่ประชาชนอีกทางหนึ่งด้วย
  • ช่วยต้านน้ำเค็มและน้ำเสียในฤดูแล้ง ซึ่งก่อนหน้านี้ที่บริเวณปากน้ำแม่กลอง จะมีน้ำเค็มย้อนเข้ามาในฤดูแล้งรวมทั้ง ยังมีน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมของสองฝั่งแม่กลองอีกส่วนหนึ่ง และจากการที่ปล่อยน้ำจากเขื่อนเพิ่มขึ้นในฤดูแล้งจะช่วย ขับไล่น้ำเสียและผลักดันน้ำเค็ม ทำให้สภาพน้ำในแม่น้ำแม่กลองมีคุณภาพดีขึ้น
  • ด้านการคมนาคม เขื่อนเขาแหลมยังเป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำ และเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญที่สวยงาม อีกแห่งหนึ่งของประเทศไทย ในแต่ละปีจะมีนักทัศนาจร ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศมาเยี่ยมชมกันเป็นจำนวนมาก

|สรรพศิลปศาสตราธิราช | สาขาวิศวกรรมชลประทาน|