เขื่อนรัชชประภาเป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำอีกแห่งหนึ่งของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยที่ได้ประสบผลสำเร็จลุล่วง
ตามเป้าหมายที่วางไว้ทุกประการ ทั้งนี้ ได้รับความร่วมมือด้วยดีจากหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งในภาครัฐบาลและเอกชน
ลักษณะเขื่อนรัชชประภา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
- สร้างปิดกั้นลำน้ำคลองแสง ที่บ้านเชี่ยวหลาน ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
- เป็นเขื่อนหินถมดินเหนียว สูง ๙๕ เมตร ความยาวสันเขื่อน ๗๖๑ เมตร
- มีเขื่อนปิดกั้นช่องเขาอีก ๖ แห่ง อยู่บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำ ๑ แห่ง และฝั่งขวาของแม่น้ำ ๕ แห่ง
- อ่างเก็บน้ำ มีความจุ ๕,๖๔๐ ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นที่อ่างเก็บน้ำ ๑๘๕ ตารางกิโลเมตร
- ปริมาณน้ำไหลเข้าอ่างเฉลี่ยปีละ ๓,๐๕๗ ล้านลูกบาศก์เมตร
- โรงไฟฟ้าตั้งอยู่บนฝั่งขวาของแม่น้ำ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ติดตั้งเครื่องผลิตไฟฟ้าเครื่องละ ๘๐,๐๐๐ กิโลวัตต์
จำนวน ๓ เครื่อง รวมกำลังผลิต ๒๔๐,๐๐๐ กิโลวัตต์ ให้พลังงานไฟฟ้าเฉลี่ยปีละประมาณ ๕๕๔ ล้านกิโลวัตต์ชั่วโมง
- ลานไกไฟฟ้า ตั้งอยู่บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำ ห่างจากโรงไฟฟ้าประมาณ ๑๐๐ เมตร ทำหน้าที่ส่งพลังไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าด้วย
สายส่งไฟฟ้าขนาด ๒๓๐ กิโลโวลต์ วงจรคู่ไปยังสถานีไฟฟ้าแรงสูงสุราษฎร์ธานี ระยะทาง ๕๐ กิโลเมตร และขนาด ๑๑๕ กิโลโวลต์ วงจรคู่ไปยังสถานีไฟฟ้าแรงสูงพังงา ระยะทาง ๘๒ กิโลเมตร
ประโยชน์ของเขื่อนรัชชประภา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
เขื่อนรัชชประภาเป็นเขื่อนประเภทเอนกประสงค์ ซึ่งมีความหมายตามพจนานุกรม ฉบับเฉลิมพระเกียรติ พ.ศ. ๒๕๓๐ ว่า "ใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง" ดังจะเห็นได้จากประโยชน์ต่าง ๆ ดังนี้
- การชลประทาน เมื่อมีการปรับปรุงระบบชลประทานเสริมแล้ว น้ำที่ปล่อยจากเขื่อนรัชชประภาจะเป็นผลดีต่อการเพาะปลูก
ได้เป็นอย่างดี
- การบรรเทาอุทกภัย การเก็บกักน้ำของเขื่อนในฤดูฝน จะช่วยลดความรุนแรงของภาวะน้ำท่วมในพื้นที่ตอนล่างได้
เป็นอย่างดี
- การเจือจางน้ำเสียและผลักดันน้ำเค็ม สภาพน้ำน้อยของลำน้ำตาปีและพุมดวงในหน้าแล้ง ทำให้เกิดภาวะน้ำเน่าเสียได้ง่าย
ขณะเดียวกันที่ปากแม่น้ำก็จะมีน้ำเค็มรุกล้ำลึกเข้ามาตามลำน้ำ น้ำจากเขื่อนรัชชประภาจะถูกปล่อยออกไปเจือจางน้ำเสีย
และต้านทานการรุกล้ำของน้ำเค็มที่ปากแม่น้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- การประมง อ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชชประภาเป็นแหล่งประมงน้ำจืดที่สำคัญ ทำรายได้ให้กับราษฎรที่อยู่บริเวณโดยรอบอ่างเก็บน้ำ
สามารถจับปลาได้เฉลี่ยวันละ ๒ ตัน คิดเป็นมูลค่าปีละกว่า ๕ ล้านบาท
- การท่องเที่ยว ทัศนียภาพโดยรอบบริเวณเขื่อนและอ่างเก็บน้ำสวยสดงดงามและสงบร่มรื่น ดึงดูดให้นักท่องเที่ยวเดินทาง
ไปเยี่ยมชมกันอยู่ตลอดเวลาปีละหลายหมื่นคน
- การผลิตไฟฟ้า น้ำที่ปล่อยผ่านเครื่องผลิตไฟฟ้าเพื่อส่งให้เกษตรกรท้ายน้ำ สามารถผลิตพลังไฟฟ้าได้ ๒๔๐,๐๐๐ กิโลวัตต์ ให้พลังงาน
ไฟฟ้าเฉลี่ยปีละ ๕๕๔ ล้านกิโลวัตต์ชั่วโมง ช่วยเสริมให้ระบบไฟฟ้าในภาคใต้มีความมั่นคงยิ่งขึ้น
|สรรพศิลปศาสตราธิราช | สาขาวิศวกรรมชลประทาน|