เขื่อนอุบลรัตน์เปรียบประดุขประทีปดวงแรกที่จุดความสว่างไสว
ให้กับพื้นแผ่นดินที่ราบสูงแห่งนี้ให้ก้าวไปสู่ทิศทางของการ
พัฒนาที่เจริญทัดเทียมกับภาคอื่น ๆ ของประเทศ และนอกเหนือจากประโยชน์นานัปการแล้ว ความสวยงามของเขื่อนอุบลรัตน์และ
ทะเลสาบกว้างใหญ่ที่โอบล้อมด้วยขุนเขา เป็นเสน่ห์ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ให้แวะเวียนมาเยี่ยมชมอย่าง
ไม่ขาดสาย
ลักษณะเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
เขื่อนอุบลรัตน์ หรือชาวเมืองเรียกกันว่า "เขื่อนพองหนีบ"
สร้างปิดกั้นแม่น้ำพองที่อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น เป็นเขื่อน
ไฟฟ้าพลังน้ำแห่งแรกที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้สร้างขึ้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และเป็นแห่งที่สองของประเทศ
ไทยที่ก่อสร้างเสร็จหลังเขื่อนภูมิพล
- เป็นเขื่อนหินถม แกนกลางเป็นดินเหนียว มีความยาว ๘๐๐ เมตร สูงจากพื้นท้องน้ำ ๓๒ เมตร ระดับสันเขื่อน
อยู่ที่ ๑๘๕ เมตร (ระดับน้ำทะเลปานกลาง)
- สันเขื่อนกว้าง ๖ เมตร ฐานเขื่อนกว้าง ๑๒๐ เมตร และที่ระดับเก็บกักปกติสูงสุด ๑๘๒ เมตร
- อ่างเก็บน้ำมีความจุทั้งหมด ๒,๕๕๙ ล้านลูกบาศก์เมตร มีน้ำไหลเข้าอ่างเฉลี่ยปีละประมาณ ๑,๗๕๐ ล้าน
ลูกบาศก์เมตร
- ทางปีกขวาของตัวเขื่อนเป็นอาคารระบายน้ำล้น มีช่องระบายน้ำ ๔ ช่อง เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สามารถ
ระบายน้ำสูงสุดได้ วินาทีละ ๒,๕๐๐ ลูกบาศก์เมตร
- อาคารโรงไฟฟ้าตั้งอยู่ทางปีกซ้ายของตัวเขื่อน ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ขนาดกำลังผลิต ๘,๔๐๐ กิโลวัตต์
จำนวน ๓ เครื่อง รวมกำลังผลิตทั้งสิ้น ๒๕,๒๐๐ กิโลวัตต์
- เริ่มก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๗ และสร้างแล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๙ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จ
พระราชดำเนินพร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอเจ้าฟ้าอุบลรัตน์ราชกัญญาฯ
ไปทรงประกอบพิธีเปิดเขื่อนอุบลรัตน์ เมื่อวันที่ ๑๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๙
- การไฟฟ้าฝ่ายผลิตได้ทำการปรับปรุงเขื่อนอุบลรัตน์ โดยเสริมสันเขื่อนให้สูงขึ้นไปอีก ๓.๑๐ เมตร จากระดับ
เดิม ๑๘๕ เมตร เป็นที่ระดับ ๑๘๘.๑๐ เมตร ความกว้างสันเขื่อนเท่าเดิม ส่วนฐานเขื่อนด้านท้ายขยายออกจากเดิม ซึ่งกว้าง ๑๒๐ เมตร เป็น ๑๒๕ เมตร ได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปลายปี พ.ศ. ๒๕๒๗ และปรับปรุงเสร็จเรียบร้อยเมื่อต้นปี พ.ศ. ๒๕๓๐
ประโยชน์ของเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
เขื่อนอุบลรัตน์เป็นเขื่อนเอนกประสงค์ที่เอื้ออำนวยประโยชน์
ต่อประชาชนในด้านต่าง ๆ ดังนี้
- ด้านการผลิตไฟฟ้า สามารถผลิตไฟฟ้าได้ปีละ ๖๕ ล้านกิโลวัตต์ชั่วโมง
- ด้านการชลประทานและการเกษตร น้ำที่ปล่อยผ่านการผลิตไฟฟ้าแล้ว จะส่งเข้าสู่ระบบชลประทาน ให้ประโยชน์แก่พื้นที่
เกษตรกรรมที่จังหวัดขอนแก่น และจังหวัดมหาสารคาม จำนวน ๓๐๐,๐๐๐ ไร่ ซึ่งสามารถจะเพาะปลูกได้ถึงปีละ ๒ ครั้ง อีกทั้งยัง
ปลูกพืชในฤดูแล้งได้ด้วย
- ด้านการการประมง อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ ปัจจุบันเป็นแหล่งประมงขนาดใหญ่ที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศทำรายได้
ให้แก่ประชาชนในภูมิภาคนี้ในปีหนึ่ง ๆ เป็นจำนวนมาก ซึ่งช่วยยกระดับมาตรฐานการครองชีพของประชาชนให้สูงขึ้น
- ด้านการบรรเทาอุทกภัย ตามปกติก่อนการสร้างเขื่อนน้ำ มักจะท่วมอย่างกระทันหันในฤดูฝน บริเวณแนวฝั่งลำน้ำพองจนถึง
แม่น้ำชี ทำความเสียหายให้แก่เรือกสวนไร่นาของประชาชนเป็นอย่างมาก แต่ภายหลังก่อสร้างเขื่อนอุบลรัตน์แล้วได้ช่วย
บรรเทาภาวะน้ำท่วมให้ลดน้อยลง
- ด้านการคมนาคม เขื่อนอุบลรัตน์ยังเป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำที่สำคัญ ซึ่งประชาชนใช้เป็นเส้นทางสัญจรไปมาหาสู่กัน
อย่างสะดวก และช่วยย่นระยะทาง ทั้งยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวและพักผ่อนหย่อนใจของประชาชนทั่วไป
|สรรพศิลปศาสตราธิราช | สาขาวิศวกรรมชลประทาน|
