Nitrogen
(N)
ไนโตรเจน
เลขอะตอม
7 เป็นธาตุแรกของหมู V A ในตารางธาตุ จัดเป็นอโลหะ
น้ำหนักอะตอม
14.0067 amu
จุดหลอมเหลว
-209.8 ํc
จุดเดือด
-195.8 ํc
เลขออกซิเดชันสามัญ
+1, +2, +3, +4 และ +5
การค้นพบ
ในปี ค.ศ. 1772 Carl Scheels นักเภสัชชาวสวีเดนและ Daniel Rutherford นักพฤกษศาสตร์ชาวสก๊อต ต่างคนต่างค้นพบไนโตรเจน
Lavoisier เป็นคนแรกที่สามารถบอกได้ว่าไนโตรเจนเป็นธาตุ ๆ หนึ่ง ในปี ค.ศ. 1790 J.A.C. Chaptal ตั้งชื่อธาตุนี้ว่า "nitrogen" เพื่อแสดงให้เห็นว่าธาตุนี้เป็นองค์ประกอบหนึ่งของ nitre หรือ potassium nitrate (KNO
3
)
การใช้ประโยชน์
ไนโตรเจนใช้ประโยชน์อย่างกว้างขวางในอุตสาหกรรมชนิดต่าง ๆ เช่น อุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ อาหาร ไฟฟ้า ถลุงโลหะและแก๊สเฉื่อย
ตัวอย่างการใช้แก๊สไนโตรเจนในอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ ได้แก่
1. ใช้ช่วยทำให้แก๊สที่เข้าทำปฏิกิริยาเจือจางลง
2. ช่วยเพิ่มร้อยละของผลิตผลของปฏิกิริยา
3. ใช้เป็นแก๊สนำ (carrier gas) เช่น ความร้อนและสารเคมี
4. ช่วยป้องกันและขจัดความเสี่ยงต่ออันตรายซึ่งอาจเกิดขึ้น เช่น การเกิดไฟไหม้หรือเกิดระเบิด
5. ป้องกันการเกิดออกซิเดชัน การสลายตัวหรือไฮโดรลิซิสของบางสารตั้งต้นหรือผลิตผล
ไนโตรเจนใช้ในอุตสาหกรรมอาหารในการป้องกันการเน่าเสีย ปฏิกิริยาออกซิเดชัน การเกิดรา ฯลฯ
ส่วนไนโตรเจนเหลวก็ใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร (ถนอมอาหาร) และอุตสาหกรรมเครื่องเย็น freeze dry การศึกษาปฏิกิริยาอุณหภูมิต่ำ ใช้ในวงการแพทย์ เช่น ใช้เก็บรักษาโลหิต เนื้อเยื่อ ไขกระดูก และ cryosurgury (การผ่าตัด ณ อุณหภูมิต่ำ) ฯลฯ
ความเป็นพิษ
ไนโตรเจนไม่ปรากฏเป็นพิษ
ผู้เขียน :
ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา :
รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ