ลำดับขั้นของการพาสเจอร์ไรส์แบบเพลท

๑. นมโคดิบ (Raw milk) ผ่านการทดสอบว่ามีคุณภาพดี รสดี กรดไม่สูงเกิน ๐.๒%

๒. ปรับมันเนยเข้าสู่มาตรฐาน (Standardization of butter fat) เก็บตัวอย่างนมไปทดสอบหาเปอร์เซนต์มันเนยและธาตุน้ำนมไม่รวมมันเนย ปรับมันเนยเข้าสู่มาตรฐาน ๓.๒ % และ Sn.f. ๘.๕ % ตามกรรมวิธีของเปียร์สัน โดยใช้หางนมสดหรือครีมแล้วแต่กรณี

๓. ปรีฮีทติ้ง (Preheating) คือการให้ความร้อนล่วงหน้า กรณีนี้นมดิบเย็น ๒-๓ องศาเซลเซียส จะถูกอุ่นให้ร้อนขึ้นถึงอุณหภูมิประมาณ 65 องศาเซลเซียส การอุ่นนมให้ร้อนนี้จะทำที่ช่อง regenerative section ของเครื่องพาสเจอร์ไรส์ โดยนมพาสเจอร์ไรส์อุณหภูมิ ๗๒ องศาเซลเซียส จะถ่ายเทความร้อนผ่านแผ่นโลหะ stainless steel มาให้นมดิบ (ขณะเดียวกันนมพาสเจอร์ไรส์ก็ลดอุณหภูมิลงไปถึงอุณหภูมิประมาณ ๓๐ องศาเซลเซียส) ทั้งนี้เพื่อสะดวกในการกรอง

๔. การกรอง (filtering) นมที่อุ่นให้ร้อน ๖๕ องศาเซลเซียส จะผ่านเข้าเครื่องกรอง

๕. โฮโมจีไนส์ (Homogenizing) เมื่อนมผ่านกรองมาแล้วก็จะไหลไปตามท่อเข้าสู่เครื่อง homogenizer เพื่อทำให้นมเป็นเนื้อเดียวกัน โดยตั้งความดันลิ้นที่หนึ่งไว้ที่ ๒,๕๐๐ - ๓,๐๐๐ ปอนด์/ตารางนิ้ว (ลิ้นที่สอง ๕๐๐ ปอนด์/ตารางนิ้ว)

๖. ฮีทติ้ง (Heating) นมอุณหภูมิ ๖๕ องศาเซลเซียส จะถูกปั๊มเข้าสู่ heating section ของเครื่องพาสเจอร์ไรส์เพื่อทำการพาสเจอร์ไรส์นม ณ ที่นี้นมจะได้รับความร้อนโดยการถ่ายเทความร้อนจากน้ำร้อนผ่านแผ่นโลหะ ทำให้ร้อนคงที่อยู่ที่อุณหภูมิ ๗๒ องศาเซลเซียสพอดี เป็นการพาสเจอร์ไรส์นม

๗. โฮลดิ้ง (Holding) นมอุณหภูมิ ๗๒ องศาเซลเซียส จะผ่านมายัง holding section เพื่อถ่วงเวลาให้ครบ ๑๖ วินาที

๘. ทำให้เย็น (Cooling) เมื่อนมผ่านความร้อนที่ ๗๒ องศาเซลเซียส เป็นเวลา ๑๖ วินาทีมาแล้วก็จะต้องลดอุณหภูมิให้เย็นลงถึง ๕ องศาเซลเซียส หรือต่ำกว่าในทันทีทันใด นมพาสเจอร์ไรส์จะถูกเก็บไว้ในถังที่อุณหภูมิประมาณ ๒ องศาเซลเซียส เพื่อรอการบรรจุขวดต่อไป

๙. บรรจุขวด (Bottling) นมพาสเจอร์ไรส์เย็นจะถูกบรรจุขวดและปิดฝา (หรือบรรจุถุงหรือกล่อง) ประทับวันเดือนปีที่ผลิต (หรือวันหมดอายุ) คือเมื่อจำหน่ายถึงผู้บริโภคต้องมีอายุ ไม่เกิน ๓ วันนับแต่วันที่ผลิต

๑๐. เก็บเข้าห้องเย็น (Cold storaging) ที่อุณหภูมิประมาณ ๒ องศาเซลเซียส (ไม่เกิน ๕ องศาเซลเซียส) เพื่อรอการจำหน่ายต่อไป


ที่มา : ผลิตภัณฑ์นม โดย รศ.ทองยศ อเนกะเวียง ม.เกษตรศาสตร์ หน้า ๔๔-๔๗