อาหารที่ใช้เลี้ยงโคนม

อาหารที่ใช้เลี้ยงโคนมแบ่งเป็น ๒ ประเภทคือ

ก. อาหารหยาบ เป็นอาหารหลักของโคนม ได้แก่ พืชอาหารสัตว์ต่างๆ เช่น หญ้า ต้นข้าวฟ่าง ต้นข้าวโพดอ่อน หรือวัสดุที่เหลือใช้ทางการเกษตร หรือโรงงานอุตสาหกรรม เช่น เปลือกข้าวโพด เปลือกสับปะรด เป็นต้น

ปริมาณการให้อาหารหยาบแก่โคนมนั้น จะให้ประมาณ ๔๐ กก. น้ำหนักสด/ตัว/วัน ซึ่งอาหารหยาบที่ทางโรงโคนมใช้อยู่ในปัจจุบันคือ ข้าวฟ่างพันธุ์จัมโบ้ ต้นข้าวโพดอ่อน หญ้าเนเปียร์ และหญ้าขน แต่เนื่องจากพื้นที่ปลูกมีขนาดจำกัดในบางครั้งจึงจำเป็นต้องใช้หญ้าแห้งเสริมให้โคกินด้วยโดยราดกากน้ำตาล และยูเรียลงไปเพื่อเป็นการเพิ่มคุณค่าทางอาหาร และเป็นการกระตุ้นให้โคยอมกินหญ้าแห้งนั้นด้วย

ข. อาหารข้น หมายถึง พวกธัญพืช เมล็ดพืช กากเมล็ดพืชและผลิต ผลพลอยได้จากโรงงานอาหารต่างๆ เช่น กากถั่วเหลือง กากถั่วลิสง กากฝ้าย เป็นต้น ซึ่งแบ่งเป็น ๓ เกรด คือ อาหารข้นระดับโปรตีนสูง (๒๐% ขึ้นไป) ปานกลาง(๑๖-๑๘%) และต่ำ (๑๔-๑๖%)

ในการให้อาหารโครีดนมนั้น อาจให้อาหารหยาบเต็มที่ และเสริมด้วยอาหารข้น โดยพิจารณาถึงคุณค่าทางอาหารหยาบ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็น ๓ เกรด คือ คุณค่าทางอาหารสูง คุณค่าทางอาหารปานกลาง คุณค่าทางอาหารต่ำ โดยจะให้อาหารข้นคุณภาพสูงกับอาหารหยาบคุณภาพต่ำ หรืออาหารข้นคุณภาพต่ำกับอาหารหยาบคุณภาพสูง ดังนี้เป็นต้น

ปริมาณการให้อาหารข้นจะให้จากปริมาณนมที่รีดได้คือ อาหาร ๑ กก./นมโคที่รีดได้ ๒ กก.ในแต่ละตัว

นอกจากนั้นแล้วยังมีแร่ธาตุที่โคนมต้องการเสริมให้อีกในรูปของเกลือแร่ก้อน โดยจะนำไปวางไว้ตามจุดต่างๆ ที่โคนมสามารถเลียกินเองได้ เช่น ในแปลงปล่อยโคนม คอกรีดนม ฯลฯ ซึ่งโคนมจะกินได้ทุกเวลาที่ต้องการ