โคนมที่เลี้ยงอยู่ในโรงโคนมสวนจิตรลดา จะเป็นพันธุ์ลูกผสมระหว่างพันธุ์ของ B. typicus และ B. indicus ซึ่งเป็นโคสายพันธุ์ของยุโรป หรือสายพันธุ์ของอเมริกากับโคนมสายพันธุ์ของเอเซีย เช่น พันธุ์ลูกผสมโฮลสไตน์ฟรีเชี่ยนกับพันธุ์ซาฮิวาล หรือพันธุ์ลูกผสมโฮลสไตน์ฟรีเชี่ยนกับพันธุ์เรดซินดี้ เป็นต้น ปัจจุบันนี้ในโรงโคนมสวนจิตรลดา
ได้ทำการปรับปรุงพันธุ์โคนมให้มีสายพันธุ์ของยุโรปมากยิ่งขึ้น และลดระดับสายพันธุ์ของโคพันธุ์พื้นเมืองบ้านเราลงโดยจะพยายามให้ได้ลูกโคนมที่มีสายเลือดของยุโรป ๑๐๐% เกิดขึ้นในประเทศไทย ซึ่งจะทำให้มีความอดทนต่อสภาพดินฟ้าอากาศ มีภูมิต้านทานต่อโรคในบ้านเราดี และที่สำคัญคือมีปริมาณการให้นมที่สูงตามสายพันธุ์ของโคนมในยุโรป
การเปลี่ยนแปลงโคนมระหว่างปี ๒๕๓๘
- สำรวจต้นปี (๑ มกราคม ๒๕๓๘) จำนวนโคนม ๘๔ ตัว
โคเนื้อ ๗ ตัว โคตอน ๑ ตัว รวมทั้งสิ้น ๙๒ ตัว
- สำรวจปลายปี (๓๑ ธันวาคม ๒๕๓๘) จำนวน โคนม ๑๐๐ ตัว
โคเนื้อ ๗ ตัว โคตอน ๑ ตัว รวมทั้งสิ้น ๑๐๘ ตัว
ก. ปริมาณโคที่เพิ่มขึ้น
แม่โคตกลูกในระหว่างปี จำนวน ๑๘ ตัว
- เพศเมีย ๘ ตัว ๆ ละ ๔,๐๐๐.๐๐ บาท เป็นเงิน ๓๒,๐๐๐.๐๐ บาท
- เพศผู้ ๑๐ ตัว ๆ ละ ๒,๕๐๐.๐๐ บาท เป็นเงิน ๒๕,๐๐๐.๐๐ บาท
- เกษตรกร น้อมเกล้าฯ ถวาย โคเพศเมีย ๑๔ ตัว ๆ ละ ๑๐,๐๐๐.๐๐
บาท เป็นเงิน ๑๔๐,๐๐๐.๐๐ บาท
รวมปริมาณโคที่เพิ่มขึ้นในระหว่างปี ๒๕๓๘ มีจำนวนทั้งสิ้น ๓๒ ตัว รวมเป็นเงิน
๑๙๗,๐๐๐.๐๐ บาท
ข. ปริมาณโคที่ลดลง
๑. การพระราชทานโคนม
- ลูกโคเพศผู้ ๗ ตัวๆ ละ ๒,๕๐๐.๐๐ บาท เป็นเงิน ๑๗,๕๐๐.๐๐ บาท
รวมทั้งสิ้น ๗ ตัว รวมเป็นเงิน ๑๗,๕๐๐.๐๐ บาท
๒. โคตาย
- โคนมเพศเมียลูกผสมฟรีเชียน ๕ ตัวๆ ละ ๑๐,๐๐๐.๐๐ บาท
เป็นเงิน ๕๐,๐๐๐.๐๐ บาท
- โคนมกรมปศุสัตว์ ๑ ตัวๆ ละ ๑๒,๐๐๐.๐๐ บาท เป็นเงิน ๑๒,๐๐๐.๐๐ บาท
- โคสาว ๑ ตัวๆ ละ ๗,๐๐๐.๐๐ บาท เป็นเงิน ๗,๐๐๐.๐๐ บาท
- ลูกโคเพศเมีย ๑ ตัวๆ ละ ๔,๐๐๐.๐๐ บาท เป็นเงิน ๔,๐๐๐.๐๐ บาท
- ลูกโคเพศผู้ ๑ ตัวๆ ละ ๒,๕๐๐.๐๐ บาท เป็นเงิน ๒,๕๐๐.๐๐ บาท
รวมทั้งสิ้น ๙ ตัว รวมเป็นเงิน ๗๕,๕๐๐.๐๐ บาท
รวมปริมาณโคที่ลดลงในระหว่างปี ๒๕๓๘ มีจำนวนทั้งสิ้น ๑๖ ตัว รวมเป็นเงิน
๙๓,๐๐๐.๐๐ บาท
ปริมาณโคนมคงเหลือ ๑๐๐ ตัว
ปริมาณโคเนื้อคงเหลือ ๗ ตัว
ปริมาณโคตอนคงเหลือ ๑ ตัว
รายละเอียดโคนมคงเหลือ ประจำปี ๒๕๓๘
๑. โครีดนมลูกผสมฟรีส์เชียน ๑๑ ตัว มูลค่า ๑๑๐,๐๐๐.๐๐ บาท
๒. โคนมลูกผสมฟรีส์เชียน ๓๗ ตัว มูลค่า ๓๗๐,๐๐๐.๐๐ บาท
๓. โคนมกรมปศุสัตว์ ๓ ตัว มูลค่า ๓๖,๐๐๐.๐๐ บาท
๔. โคนมลูกผสมเรดเดน ๕ ตัว มูลค่า ๕๐,๐๐๐.๐๐ บาท
๕. โคนมลูกผสมเปียร์โครสเดอเรส ๑ ตัว มูลค่า ๑๐,๐๐๐.๐๐ บาท
๖. โคสาวลูกผสมฟรีส์เชียน ๒๖ ตัว มูลค่า ๑๘๒,๐๐๐.๐๐ บาท
๗. โครุ่นเพศเมียลูกผสมฟรีส์เชียน ๖ ตัว มูลค่า ๓๖,๐๐๐.๐๐ บาท
๘. โคเพศผู้ลูกผสมฟรีส์เชียน ๑๑ ตัว มูลค่า ๒๗,๕๐๐.๐๐ บาท
๙. โคเนื้อพันธุ์อเมริกันบราห์มัน ๔ ตัว มูลค่า ๔๐,๐๐๐.๐๐ บาท
๑๐. โคพันธุ์ซิมบราห์ ๓ ตัว มูลค่า ๗๕,๐๐๐.๐๐ บาท
๑๑. โคตอน ๑ ตัว มูลค่า ๕,๐๐๐.๐๐ บาท
รวมโคทั้งสิ้น ๑๐๘ ตัว มูลค่า ๙๔๑,๕๐๐.๐๐ บาท