ประวัติความเป็นมา

ในปี พ.ศ.๒๕๐๕ บริษัท เอส.อาร์.จำกัด ได้น้อมเกล้าฯ ถวายลูกโคพันธุ์ "เรดเดน" จำนวนตัว เป็นลูกโคเพศผู้ ตัว เพศเมียตัว กับโคสาวตั้งท้องแล้วอีก ตัว ต่อมากรมปศุสัตว์ได้น้อมเกล้าฯถวายโคสาวตั้งท้องอีก ตัว ซึ่งได้แก่โคพันธุ์ "บราวน์สวิส" และลูกผสม "เรดชินดี้"

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ ซึ่งเป็นผลกำไรจากการจัดพิมพ์และการจัดจำหน่ายหนังสือหลักวิชาการดนตรี ซึ่งพระเจนดุริยางค์ได้ทูลเกล้าฯ ถวายลิขสิทธิ์ สำหรับสร้างโรงโคนมในราคา ๓๒,๘๘๖.๗๓ บาท ขึ้นในบริเวณสวนจิตรลดา

โคทั้ง ๖ ตัวนี้ ตั้งท้องอยู่แล้ว ๔ ตัว ต่อมาได้ตกลูกและเริ่มทำการรีดนม น้ำนมที่เหลือจากการแบ่งให้ลูกโคกินแล้วได้นำไปจำหน่าย การจำหน่ายในระยะเริ่มแรก จำหน่ายให้แก่ข้าราชบริพารภายในสวนจิตรลดา ต่อมาเมื่อมีจำนวนโคนมเพิ่มมากขึ้น ทั้งจากที่แม่โคให้ลูกทุกปี และมีผู้น้อมเกล้าฯ ถวายสมทบเพิ่มมากขึ้น ทำให้สามารถผลิตออกจำหน่าย แก่บุคคลภายนอกและโรงเรียนต่างๆ ในละแวกใกล้เคียง เมื่อมีกำไรสะสมมากขึ้นก็ได้ขยายงานออกไปตามลำดับ ทั้งในด้านการผลิตน้ำนม คุณภาพของนมดิบ และการส่งเสริมอาชีพแก่เกษตรกร

ในปี พ.ศ. ๒๕๑๒ โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา ได้เริ่มมีโรงนมผงสวนดุสิต และศูนย์รวมนมสวนจิตรลดา สำหรับวัตถุประสงค์ที่เริ่มกิจกรรมศูนย์รวมนมสวนจิตรลดานี้ เพื่อให้สมาชิกเลี้ยงโคนมมากขึ้น และเพื่อหารายได้มาทดแทนการขาดทุนในกิจกรรมอื่นๆ เช่น โรงนมผงสวนดุสิต

ในปัจจุบันนี้ โรงโคนมสวนจิตรลดา มีจำนวนโคทั้งสิ้น ๑๐๘ ตัว แยกออกเป็นโคนม ๑๐๐ ตัว (เลี้ยงไว้ที่โรงโคนมสวนจิตรลดา ๔๘ ตัว ฝากเลี้ยงทีศูนย์บำรุงพันธุ์สัตว์ปากช่อง จ.นครราชสีมา จำนวน ๗ ตัว ศูนย์ผสมเทียม อ.บางพูน จ.ปทุมธานี จำนวน ๒๔ ตัวและฝากเลี้ยงไว้ที่ อสค. จำนวน ๒๒ ตัว) เป็นโคเนื้อทั้งสิ้น ๗ ตัว (ฝาก เลี้ยงที่ กรป.กลาง อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา จำนวน ๔ ตัว ศูนย์บำรุงพันธุ์สัตว์ปากช่อง จ.นครราชสีมา จำนวน ๒ ตัว และเลี้ยงไว้ที่โรงโคนมสวนจิตรลดา จำนวน ๑ ตัว) โคตอน ๑ ตัว ฝากเลี้ยงไว้ที่ กรป.กลาง อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา และมีโคที่พระราชทานให้แก่เกษตรกร โรงเรียน วิทยาลัย และสถาบันการศึกษาทางการเกษตรต่างๆ เป็นจำนวน ๗ ตัว เป็นโคเพศผู้ทั้งหมด