เมล็ดพันธุ์พืช (Seed) แบ่งเป็น ๒ จำพวก
๑. "Orthodox seed" คือ เมล็ดที่สามารถลดความชื้นได้ต่ำกว่า ๑๐% จึงมักเก็บรักษาเมล็ดเหล่านี้ไว้ในภาพ Ex situ ซึ่งแบ่งเป็น ๒ แบบ คือ Seed (seed gene bank) และ Plant (plant field) เมล็ดในกลุ่มนี้ได้แก่ ข้าว ถั่ว พืชอาหารหลัก เป็นต้น
๒. "Recalectrants seed" คือ เมล็ดในกลุ่มที่ไม่สามารถลดความชื้นให้ต่ำกว่า ๑๐% ได้เพราะว่าเมล็ดจะได้รับอันตราย ดังนั้นการเก็บรักษาเมล็ดเหล่านี้มักเก็บไว้ในสภาพธรรมชาติ (In situ) ในสภาพแปลงปลูก (Ex situ) หรือเก็บในรูปของเนื้อเยื่อ (In vitro) เมล็ดในกลุ่มนี้ได้แก่พวก ส้ม มะม่วง ขนุน มะพร้าว เป็นต้น
การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ สามารถเก็บได้ ๓ ระยะ คือ
๑. ระยะสั้น ความชื้นเมล็ด ๑๑-๑๒% อุณหภูมิ ๑๕ ํC ความชื้นสัมพัทธ์ ๖๐% เก็บได้นาน ๓-๕ ปี
๒. ระยะปานกลาง ความชื้นเมล็ด ๘% อุณหภูมิ ๕ ํC ความชื้นสัมพัทธ์ ๖๐% เก็บได้นาน ๒๐ ปี
๓. ระยะยาว ความชื้นเมล็ด ๘% อุณหภูมิ -๑๐ ํC ความชื้นสัมพัทธ์ ๖๐% เก็บไว้นาน ๕๐ ปี
ารเก็บรวบรวมเมล็ดพันธุ์มี ๒ แบบ คือ
๑. Base collection คือ การเก็บไว้ในรูประยะยาวของอุณหภูมิตั้งแต่ -๑๐ ํC ขึ้นไป ความชื้นในเมล็ด ๕-๗% โดยไม่มีการแจกจ่าย
๒. Active collection คือ การเก็บรักษาตัวอย่าง เพื่อประกอบการเก็บแบบ Base collection ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นโดยเป็นการเก็บเพื่อแจกจ่ายแลกเปลี่ยนและอื่น ๆ
ลำดับขั้นตอนการดำเนินการของการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์พืช