อาหารวิทยาศาสตร์สำรับเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

๑. ธาตุอาหารอนินทรีย์(inorganic element) ประกอบด้วย
ธาตุอาหารหลัก (macroelement) เป็นสารอนินทรีย์ ที่พืชต้องการ ใช้ในปริมาณมาก ได้แก่ คาร์บอน (C) ไฮโดรเจน (H) ออกซิเจน (O) ไนโตรเจน (n) ฟอสฟอรัส (P) โปแตสเซียม (K) ซัลเฟอร์ (S) แคลเซียม (Ca) และแมกนีเซียม (Mg) ซึ่งอาจจะใช้ในรูปของแอมโมเนียมไนเตรต (NHNO) โปแตสเซียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟต (KHPO) แคลเซียมคลอไรด์ (CaCI) เป็นต้น
ธาุตอาหารรอง (microelement) เป็นสารอนินทรีย์ ที่พืชต้องการ เพียงเล็กน้อย แต่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต ได้แก่ เหล็ก (Fe) คลอรีน (CI) แมงกานิส (Mn) ทองแดง (Cu) สังกะสี (Zn) โบรอน (B) และโมลิบดินัม (Mo)

๒. สารประกอบพวกคาร์บอนที่ให้พลังงาน ได้แก่ น้ำตาลซูโครส ในปริมาณ 2-4 %

๓. ไวตามิน และสารอื่น ๆ ได้แก่ thiamine, nicotinic acid, pyridoxine,inositol, pantothenic acid และ biotin

๔. สารควบคุมการเจริญเติบโต (growth regulator) ได้แก่
Auxin ที่ใช้มากคือ
IAA (3-indoleacetic acid)
IBA (3-indolebutyric acid)
NAA (napthalene acetic acid) 2,4-D (2,4-dichlorophenoxy acetic acid)
Cytokinin ที่ใช้มากคือ
kinetin (6-furfurylamino purine)
BA (6-benzylamino purine)
2-ip (r-r dimethylallylamino purine)
zeatin

๕. สารอนินทรีย์ที่ได้จากธรรมชาติ ได้แก่ น้ำมะพร้าว น้ำมะเขือเทศ น้ำสกัดจากหัวมันฝรั่ง กล้วยบด yeast extract และ casein hydrolysate เป็นต้น


ที่มา : หนังสือเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช หน้า ๑๖ ถึง ๑๗ โดย ดร. อรดี สหวัชรินทร์ ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์