เครื่องมือและอุปกรณ์ในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช

๑.พันธุ์พืชที่จะนำมาเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ควรจะสะอาดปราศจากโรคและใช้ส่วนที่ยังอ่อนอยู่
๒. เครื่องทำน้ำกลั่น หรือเครื่องกรองน้ำเพื่อผลิตน้ำไว้ใช้เตรียมอาหาร และน้ำยาฟอกฆ่าเชื้อ
๓. เครื่องชั่ง 2 ตัว ตัวแรกเป็นเครื่องชั่งอย่างละเอียด สามารถชั่งสารเคมีและสารควบคุมการเจริญเติบโต ได้ในปริมาณน้อยมาก(ทศนิยม 4 ตำแหน่ง) เครื่องชั่งอีกตัวหนึ่งเป็นเครื่องชั่ง อย่างหยาบมีไว้สำหรับชั่งวุ้น และน้ำตาล
๔. เครื่องวัดความเป็นกรดเป็นด่าง (pH meter)
๕. เตาแก๊ส เตาไฟฟ้า หรือตู้ไมโครเวฟ สำหรับตุ้มวุ้นให้ละลาย

๖. หม้อนึ่งความดัน (autoclave) มีไว้สำหรับฆ่าเชื้อในอาหาร ที่เตรียมไว้เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และฆ่าเชื้อที่ติดมากับเครื่อง มือผ่าตัดในการนึ่งฆ่าเชื้อ ใช้อุณหภูมิ 121 องศาเซลเซียส ความดัน 15 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว นึ่งเป็นเวลา 15-20 นาที
๗. ตู้อบแห้ง (oven) มีไว้สำหรับฆ่าเชื้อที่ติดมากับเครื่องแก้ว และเครื่องมือผ่าตัด ใช้อุณหภูมิ 180 องศาเซลเซียส เป็น เวลา 3 ชั่วโมง
๘. ตู้เย็น มีไว้สำหรับเก็บสารเคมี ที่เตรียมไว้เป็น stock solution สารควบคุมการเจริญเติบโต และไวตามิน
๙. ตู้หรือชั้นวางสารเคมี
๑๐. ตู้เก็บเครื่องแก้ว

๑๑. ตู้ย้ายเนื้อเยื่อ (transfer cabinet, bio-clean หรือ laminar flow) ภายในตู้ประกอบด้วยแผ่นกรองฝุ่นละออง และเชื้อจุลินทรีย์ จากอากาศ 2 แผ่น คือ pre filter และ absolute filter นอกจากนี้ ยังใช้ระบบอื่น ๆ ร่วมด้วยช่วยในการฆ่าเชื้อ เช่น ใช้แสง UV (ultra violet) การฉีดพ่นด้วยเอทธิลแองกอฮอล์ 79% หรือ การอบด้วยฟอร์มาลิน และด่างทับทิม
๑๒. ชั้นวางขวดเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (culture shelf) ทำด้วยไม้ หรือเหล็ก ฉาก มีประมาณ 4 ชั้น ขนาดชั้นกว้าง 60 เซนติเมตร ยาว 12.5 เซนติเมตร แต่ละชั้นสูง 50 เซนติเมตร ติดหลอดไฟ white light หรือ gro lux ที่มีความเข้มของแสง ประมาณ 100 ฟุตแคนเดิล เปิดเป็นเวลา 16 ชั่วโมง และปิดเป็นเวลา 8 ชั่วโมงต่อวัน

๑๓. เครื่องเขย่า (shaker) เมื่อเลี้ยงเนื้อเยื่อในอาหารเหลว ต้องวางขวด บนเครื่องเขย่า ที่เคลื่อนที่ในอัตรา 120 รอบต่อนาที เป็นการเพิ่มออกซิเจนลงไปในอาหาร
๑๔. เครื่องปรับอากาศ จำเป็นต้องมีไว้ในห้องเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และ ห้องย้ายเนื้อเยื่อ ควบคุมอุณหภูมิให้อยู่ประมาณ 25 ถึง 28องศาเซลเซียส
๑๕. เครื่องแก้วต่าง ๆ ที่ใช้เตรียมอาหาร ได้แก่ กรวย กระบวกตวง ฟลาสก์ ปิเปตต์ บีกเกอร์ เครื่องแก้วที่ใช้ในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ได้แก่ ฟลาสก์ หลอดแก้ว หลอดทดลอง ขวด จานเลี้ยงเชื้อ
๑๖. เครื่องมือผ่าตัด ประกอบด้วย มีดผ่าตัด ปากคีบ กรรไกร
๑๗. อุปกรณ์อื่น ๆ ได้แก่ อลูมินัมฟอยด์ สำลี ตะเกียงแอลกอฮอล์ กระดาษทิชชู และกระดาษกรอง



ที่มา : หนังสือเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช หน้า ๑๔ ถึง ๑๖ โดย ดร. อรดี สหวัชรินทร์ ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์