บ่อหมักแก๊สชีวภาพ


บ่อหมัก จะขุดเป็นบ่อในดิน หรือทำเป็นถังตั้งไว้บนพื้นดินก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระดับน้ำใต้ดิน จะอยู่ต้นหรือลึกจากระดับผิวดินมากน้อยเพียงใด บ่อหมักชนิดที่ฝังไว้ในดินไม่ควรจะลึกเกินกว่า ๓.๐ เมตรจากระดับผิวดิน ระดับก้นบ่อควรจะอยู่สูงกว่าระดับน้ำใต้ดินไม่น้อยกว่า ๕๐ เซนติเมตร ส่วนในท้องที่ที่ระดับน้ำใต้ดินอยู่ใกล้ผิวดิน ควรสร้างเป็นบ่อตั้งไว้บนพื้นดิน บ่อหมักหรือถังหมักต้องป้องกันน้ำซึมได้ เช่นทำด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ก่ออิฐฉาบปูนซีเมนต์ หรือ ทำด้วยโลหะ เป็นต้น

ความจุของบ่อหมัก
บ่อที่มีขนาดเล็กที่สุดควรมีความจุอย่างน้อย ๕๐๐ ลิตร ( ๒๕ ) ปีบ บ่อหมักที่มีความจุน้อยเกินไปจะให้แก๊สมีปริมาณไม่พอเพียง ถ้ามีความประสงค์ที่จะกำจัดมูลสัตว์เลี้ยงที่เกิดขึ้นในแต่ละวันให้ได้ทั้งหมดด้วยการหมัก ความจุของบ่อหมักจะต้องมีปริมาตร ไม่น้อยกว่า ๖๐ เท่าของปริมาณมูลสัตว์ที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน ซึ่งจะทำให้มูลสัตว์นั้นย่อยสลายได้สมบูรณ์ และมีปริมาณของแก๊สเกิดขึ้นอย่างพอเพียงด้วย

ส่วนประกอบที่จำเป็นบางอย่าง
ก. ที่เติมมูลสัตว์ เนื่องจากต้องมีการเติมมูลสัตว์ผสมน้ำลงไปไนบ่อหมักเป็นครั้งคราว ดังนั้นจะต้องสร้างที่สำหรับเติมมูลสัตว์ไว้ด้วย ที่นิยมและใช้ได้ผลดีคือ ทำที่เติมมูลสัตว์ไว้ที่ปากถังหมักโดยใช้ท่อ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๐ เซนติเมตร เป็นท่อนำส่ง
ข. ท่อน้ำล้น บ่อหมักควรจะต้องมีท่อน้ำล้น เพื่อระบายน้ำที่ล้นออกจากบ่อหมักลงสู่บ่อน้ำล้น ท่อน้ำล้นควรใช้ท่อที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร (๒ นิ้ว) ท่อน้ำล้นควรอยู่ต่ำกว่าระดับปากบ่อหมัก ๕ - ๓๐ เซนติเมตร
ค. ประตูน้ำและท่อระบายตะกอน บ่อหมักชนิดที่ตั้งบนพื้นดิน ควรมีทางระบายตะกอนออกจากก้นบ่อหมักได้เมื่อต้องการระบายโดยทำประตูน้ำพร้อมท่อระบายเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๗.๕ เซนติเมตร ( ๓ นิ้ว ) จะช่วยทำให้สามารถระบายตะกอนออกจากถังหมักไปสู่บ่อตะกอนได้โดยสะดวกตามความต้องการ

ที่มา : การผลิตแก๊สชีวภาพจากมูลสัตว์เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงในครัวเรือน
โดย ศาสตราจารย์พิชิต สกุลพราหมณ์ และคณะ
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล