บ่อดิน

บ่อซีเมนต์

กระชังไนล่อนตาถี่

บ่อดิน บ่อดินควรมีขนาดประมาณ ๒๐๐ ตรม. ถ้าเป็นบ่อรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าจะสะดวกในการจับย้ายลูกปลา น้ำในบ่อควรมีระดับความลึกประมาณ ๑ เมตร บ่ออนุบาลปลานิลควรเตรียมไว้ให้มีจำนวนมากพอ เพื่อให้เลี้ยงลูกปลาขนาดเดียวกันที่ย้ายมาจากบ่อเพาะ การเตรียม บ่ออนุบาลควรจัดการล่วงหน้าประมาณ ๑ สัปดาห์ ก่อนที่นำลูกปลูกมาเลี้ยง การเตรียมบ่ออนุบาลนั้นปฏิบัติวิธีเดียวกันกับการเตรียมบ่อที่ใช้เพาะปลานิล บ่อขนาดดังกล่าวนี้จะใช้อนุบาลลูกปลานิลขนาด ๑ - ๒ ซม. ได้ครั้งละประมาณ ๕๐,๐๐๐ ตัว การอนุบาลลูกปลานิล นอกจากใช้ปุ๋ยเพาะอาหารธรรมชาติแล้ว จำเป็นต้องใช้อาหารสมทบ เช่น รำละเอียด กากถั่ว อีกวันละ ๒ ครั้ง พร้อมทั้งสังเกตความอุดมสมบูรณ์ของอาหารธรรมชาติ จากสีของน้ำซึ่งมีสีอ่อน หรือจะใช้ถุงลากแพลงก์ตอน ตรวจดูปริมาณของไรน้ำก็ได้ ถ้ามีปริมาณน้อยก็ควรเติมปุ๋ยคอกลงเสริมในช่วง ระยะเวลา ๕-๖ สัปดาห์ ลูกปลาจะโตมีขนาด ๓-๕ ซม. ซึ่งเป็นขนาดที่เหมาะสมจะนำไปเลี้ยงเป็นปลาขนาดใหญ่

นาข้าวใช้เป็นบ่ออนุบาล นาข้าวที่ได้เสริมคันดินให้แน่นเพื่อเก็บกักน้ำให้มีระดับสูงประมาณ ๕๐ ซม. โดยใช้ดินที่ขุดขึ้นโดยรอบ คันนาไปเสริมซึ่งจะมีคูขนาดเล็กโดยรอบพร้อมมีบ่อขนาดเล็กประมาณ ๒x๕ เมตร ลึก ๑ เมตร ในด้านคันนาที่ลาดเอียงต่ำสุดเป็นที่รวบรวมลูกปลาขณะจับ พื้นที่นาดังกล่าวก็สามารถจะเป็นนาอนุบาลลูกปลานิลได้หลังจากปักดำข้าว ๑๐ วัน หรือภายหลัง ที่เก็บเกี่ยวข้าวแล้วส่วนการให้อาหาร และปุ๋ยก็ปฏิบัติเช่นเดียวกับบ่ออนุบาล การป้องกันศัตรูของปลานิลในนาข้าวควรใช้อวนไนล่อนตาถี่สูงประมาณ ๑ เมตร ทำเป็นรั้วล้อมรอบเพื่อป้องกันศัตรูของปลาจำพวก กบ งู เป็นต้น

บ่อซีเมนต์ บ่ออนุบาลลูกปลานิลและบ่อเพาะปลานิลสจะใช้ขนาด เดียวกันก็ได้ ซึ่งจะสามารถใช้บ่ออนุบาลลูกปลาวัยอ่อนได้ตารางเมตรละประมาณ ๓๐๐ ตัว ในเวลา ๔-๖ สัปดาห์ โดยใช้เครื่องเป่าลมช่วย และเปลี่ยนถ่ายน้ำประมาณ ครึ่งบ่อ สัปดาห์ละครั้ง ให้อาหารสมทบวันละ ๓ เวลา เมื่อลูกปลาที่เลี้ยงโตขึ้นมีขนาด ๓-๕ ซม.

กระชังไนล่อนตาถี่ ขนาด ๓x๓x๒ เมตร ซึ่งสามารถจะใช้อนุบาลลูกปลาวัยอ่อนได้จำนวนครั้งละ ๓,๐๐๐-๕,๐๐๐ ตัว โดยให้ไข่แดงต้มบดให้ละเอียด วันละ ๓- ๔ ครั้ง หลังจากถุงอาหารของลูกปลายุบตัวลงใหม่ ๆ เป็นเวลาประมาณ ๑ สัปดาห์ หลังจากนั้นจึงให้รำละเอียด ๓ ส่วน ผสมกับปลาป่นบดให้ละเอียดอัตรา ๑ ส่วนติดต่อกันเป็นระยะเวลาประมาณ ๔-๕ สัปดาห์ ลูกปลาจะโตขึ้นมีขนาด ๓-๕ ซม. ซึ่งสามารถนำไปเลี้ยงให้เป็นปลาขนาดใหญ่หรือจำหน่าย การอนุบาลลูกปลานิลอาจจะใช้บ่อเพาะพันธุ์อนุบาลเลยก็ได้ เพื่อเป็นการประหยัด โดยซ้อนเอาพ่อแม่พันธุ์ออกไปเลี้ยงไว้ต่างหาก