การกำจัดวัชพืชโดยวิธีกล
การกำจัดวัชพืชแบบนี้ ทำได้โดยใช้คนงานถางวัชพืช ดายหญ้า หรือใช้เครื่องจักรกล ไถพรวน กำจัดวัชพืช ให้หมดไป เป็นต้น การกำจัดวัชพืชในสวนป่า โดยวิธีนี้ตามปกติใช้คนงานถางวัชพืช ซึ่งควรจะต้องถางวัชพืช ให้ต้นไม้ในสวนป่า ปีละ ๓ ครั้งคือ

ถางวัชพืช ครั้งที่ ๑
ในราวเดือนพฤษภาคม -กรกฎาคม การถางวัชพืช ครั้งที่ ๑ เป็นการถางวัชพืชครั้งแรก ในปีนั้นซึ่งมักจะพบว่า วัชพืชในแปลง ขึ้นปกคลุมต้นไม้ที่ปลูกไว้ทั่วไปในแปลง จึงควรทำการถางวัชพืช แบบเตียนทั่วพื้นที่ (Clear weeding) สำหรับวัชพืชที่เป็นพันธุ์ไม้ใบกว้าง แต่สำหรับวัชพืชที่เป็นหญ้าคานั้น การถางวัชพืช แบบเตียนทั่วพื้นที่จะไม่ค่อยมีประโยชน์มากนัก เพราะหญ้าคามีความเจริญเติบโตเร็วมาก หลังจากทำการถางวัชพืชไปแล้ว หญ้าคา จะขึ้นมาปกคลุมต้นไม้ที่ปลูกใน สวนป่าอีกในเวลาอันรวดเร็ว และหญ้าคามีระบบรากใต้ดินที่แข็งแรง คอยแย่งอาหารจากต้นไม้ที่ปลูกไว้ ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้ต้นไม้ ไม่เจริญเติบโต แคระแกร็น วิธีการปราบหญ้าคา โดยวิธีใช้คนงานที่ได้ผลก็คือ การ ขุด หรือถอน เอารากหญ้าคาขึ้นมาทำลายให้หมด ซึ่งก็เป็นวิธีที่ทำให้สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายมากเกินไป ดังนั้น การถางวัชพืชครั้งที่ ๑ ในบริเวณที่เป็นหญ้าคา ควรถางแบบเป็นแนว (Line weeding) กว้างประมาณ ๒.๐ เมตร ก็เป็นการเพียงพอ แต่ถ้าต้องการถางวัชพืช เพื่อความเรียบร้อย ก็อาจจะถางวัชพืชแบบเตียนทั่วพื้นที่ ในบริเวณที่เป็นหญ้าคาก็ได้ ในการถางวัชพืชแบบเป็นแนว ถ้าสามารถใช้จอบดายวัชพืชเป็นแถบกว้าง ๒.๐ เมตร ไปตามแถวของต้นไม้ แทนการใช้มีดถางอย่างธรรมดาได้ ก็จะช่วยให้งานละเอียดเรียบร้อยมากขึ้น

การถางวัชพืช ครั้งที่ ๒
ดำเนินการในระหว่างเดือนสิงหาคม-กันยายน เป็นการถางวัชพืชต่อจากครั้งที่ ๑ สำหรับในบริเวณที่วัชพืช เป็นพันธุ์ไม้ชนิดใบกว้าง ถ้าสังเกตเห็นว่าวัชพืชยังขึ้นไม่สูงนัก จะทำการถางวัชพืช แบบเป็นแนวก็ได้ เพื่อเป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย ส่วนวัชพืชที่เป็นหญ้าคานั้น การถางวัชพืชครั้งที่ ๒ ควรใช้วิธีดายวัชพืชแบบเป็นจุด (Spot weeding) โดยใช้จอบถางวัชพืชรอบโคนต้นไม้ประธาน เป็นวงกลมรัศมีกว้าง ๑-๒ เมตร การดายวัชพืชแบบเป็นจุดนี้ จะทำงานได้รวดเร็ว และประหยัดค่าใช้จ่ายกว่าการถางวัชพืชแบบเตียนทั่วพื้นที่ และการถางวัชพืชแบบเป็นแนวมาก

การถางวัชพืช ครั้งที่ ๓
ดำเนินการในระหว่างเดือนตุลาคม-ธันวาคม ซึ่งเป็นการถางวัชพืชตอนปลายฤดูฝน และเริ่มเข้าหน้าแล้ง การถางวัชพืชครั้งนี้ เป็นการถางวัชพืชครั้งสุดท้าย ในรอบปี ซึ่งหลังจากถางวัชพืช แล้วจะต้องทำการจุดไฟชิงเผา (Prescribed burning) ตามไปด้วย ทั้งนี้เพื่อเป็นการป้องกันไฟในหน้าแล้ง ดังนั้นการถางวัชพืชครั้งที่ ๓ จึงต้องกระทำอย่างประณีต เพื่อความสะดวก และปลอดภัยต่อการจุดไฟชิงเผาในเวลาต่อมา โดยการใช้คนงานถางวัชพืชแบบเตียนทั่วพื้นที่ แล้วกวาดวัชพืชเข้ามารวมกองไว้ตรงกลาง ระหว่างแถวของต้นไม้ เพื่อทำการจุดไฟชิงเผาต่อไป
สำหรับการใช้เครื่องจักรกล กำจัดวัชพืชในสวนป่าโดยวิธีนี้ สามารถทำได้ในบริเวณที่ราบ และปราศจากตอไม้ เศษไม้ เกะกะในบริเวณสวนป่า และระยะปลูกต้นไม้ห่างกันพอที่จะใช้เครื่องจักรกลเข้าปฏิบัติงานได้สะดวก ซึ่งควรมีระยะห่างระหว่างแถวไม่น้อยกว่า ๓x๓ เมตร การใช้เครื่องจักรกลกำจัดวัชพืชโดยวิธีนี้ ทำได้โดย ใช้รถแทร็กเตอร์ล้อยางติดเครื่องไถพรวน หรือเครื่องตัดหญ้า (Rotary cutter) เข้าไถพรวนหรือตัดหญ้าระหว่างแถวต้นไม้ ซึ่งสามารถกำจัดวัชพืชได้ผลดีเช่นเดียวกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การกำจัดวัชพืชครั้งสุดท้าย ถ้าสามารถใช้รถแทร็กเตอร์ล้อยางติดเครื่องไถพรวนเข้าปฏิบัติงาน แทนการใช้คนงานถางวัชพืชได้ ก็จะสามารถป้องกันไฟไหม้สวนป่าได้ค่อนข้างแน่นอน


ที่มา : จากหนังสือ "การปลูกสร้างสวนป่า(Reforestation)" โดย มณฑี โพธิ์ทั