ทางตรวจการ
การทำทางตรวจการและทางแบ่งตอน (Inspection path) การทำงานที่ถูกต้องตามหลักการปลูกสร้างสวนป่า ในกรณีที่มีเครื่องมือกลพร้อม ก่อนที่จะเริ่มทำการสำรวจเบื้องต้นสวนป่าแปลงใหม่ (ขยาย) จะต้องทำทางตรวจการ ทางแบ่งตอนให้เรียบร้อยก่อน เพื่อจะได้ทราบขอบเขตของสวนป่า ที่แน่นอน โดยใช้รถแทร็กเตอร์ตีนตะขาบเกรด แนวทางตรวจการโดยรอบขอบเขตแปลงรอบนอก กว้างประมาณ ๘ เมตรแต่ละแปลง (เนื้อที่ ๑,๐๐๐ ไร่) แบ่งพื้นที่ออกเป็น ๔ ตอน (Compartment) แต่ละตอนมีเนื้อที่ประมาณ ๒๕๐ ไร่ ทางแบ่งตอนกว้างประมาณ ๖ เมตร การทำทางตรวจการ และทางแบ่งตอน ถ้าไม่สามารถทำไว้ก่อนดำเนินการ ก็จะต้องทำในภายหลังให้เสร็จเรียบร้อยในปีที่ดำเนินการนั้น การทำทางตรวจการ โดยใช้รถแทร็คเตอร์ตีนตะขาบเกรดในครั้งแรกนั้น ควรคำนึงถึงการระบายน้ำด้วย เพื่อให้สามารถใช้งานได้เป็นเวลานาน โดยไม่ต้องทำการซ่อมแซมบ่อย ๆ โดยเกรดให้ผิวกลางถนนสูงกว่าบริเวณขอบถนน โดยเอียงใบมีดของรถแทร็คเตอร์ตีนตะขาบเล็กน้อยในเวลาทำาทางตรวจการ การทำทางตรวจการในบริเวณสวนป่าที่ไม่ผ่านลำห้วย และในบริเวณที่ราบทั่วไปทำได้ง่ายกว่าพื้นที่ซึ่งผ่านลำห้วย และพื้นที่ซึ่งมีสภาพเป็นภูเขาสูงชัน อย่างไรก็ตาม การทำทางตรวจการในบริเวณที่ราบ ก็จำเป็นต้องคำนึงถึงทางระบายน้ำด้วยเหมือนกัน โดยการทำร่องน้ำสองข้างทางตรวจการ และทำร่องน้ำผ่านทางตรวจการเป็นระยะ ๆ ตรงจุดที่เป็นที่รวม และทางผ่านของน้ำ การทำร่องระบายน้ำในบริเวณทางตรวจการในที่ราบ ทำได้ง่ายโดยขุดเป็นร่องน้ำกว้างและลึกพอสมควรตามความเหมาะสม พิจารณาตามความรุนแรงของน้ำที่ไกลผ่านตรงจุดนั้น แล้วใช้วัสดุที่หาได้ง่ายในป่า เช่น ไม้ท่อนกลมขนาดไม้เสาเข็ม ปูเป็นสะพานแบบลูกระนาด เพื่อให้รถยนต์วิ่งผ่านได้ การทำทางตรวจการที่ต้องผ่านลำห้วย ที่มีน้ำไหลผ่านรุนแรงในช่วงฤดูฝน การทำทางระบายน้ำต้องพิจารณาโดยรอบคอบ และมักทำสะพานซึ่งเรียกว่า “สะพานอกแตก” โดยใช้ไม้ขนาดโตพอที่จะรับน้ำหนักของยานพาหนะที่ผ่านไปมาได้ และควรเป็นไม้เนื้อแข็งวางเรียงกัน โดยมีเหล็กยึด (ปลิง) การทำสะพานอกแตกโดยทั่วไปนั้น มักจะเว้นช่องว่างตรงกลางไว้เพื่อประหยัดไม้ที่ใช้ทำสะพาน แต่ขอแนะนำว่า การทำสะพานข้ามลำห้วยที่อันตราย เช่น ลำห้วยที่มีความสูงหรือกว้างมาก ๆ ควรทำสะพานให้มั่นคง แข็งแรง และปูไม้พื้นให้เต็มโดยไม่ต้องเว้นช่องว่างไว้แบบสะพานอกแตก จะปลอดภัยกว่า ในบริเวณพื้นที่ปลูกสร้างสวนป่าบางแห่งมีลำห้วย ซึ่งสามารถกักเก็บน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้งได้ ก็ควรจะใช้รถแทร็คเตอร์ตีนตะขาบเกรดทำทางตรวจการเป็นสันเขื่อน กักเก็บน้ำไว้เพื่อใช้ประโยชน์ในโอกาสต่อไปด้วย ทางตรวจการ และทางแบ่งตอน นอกจากจะใช้แสดงขอบเขตสวนป่า และใช้เป็นเส้นทางสำหรับตรวจงานแล้ว ในหน้าแล้งยังสามารถใช้เป็นแนวป้องกันไฟ (Fire line) ได้ด้วย โดยใช้คนงานถางวัชพืชและจุดไฟชิงเผาให้เตียนอยู่เสมอ

ที่มา : จากหนังสือ "การปลูกสร้างสวนป่า(Reforestation)" โดย มณฑี โพธิ์ทั