การเจริญเติบโตและผลผลิต

ปลาหมอเทศ เป็นปลาที่มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมดีมาก ดังนั้นจึงสามารถเจริญเติบโต และแพร่ขยายพันธุ์ได้รวดเร็วทั้งในน้ำจืดและน้ำกร่อย เนื่องจากปลาหมอเทศเพศเมียต้องมี หน้าที่ดูแลลูกอ่อน ดังนั้นในระยะที่ปลาวางไข่แม่ปลาจึงต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ให้ความระมัด ระวังความปลอดภัยแก่ลูกจนตัวเองไม่สามารถจะเจริญเติบโตได้เต็มที่อย่างปลาเพศผู้ ด้วย เหตุผลดังกล่าวจึงเป็นข้อสนับสนุนว่าถ้าจะเลี้ยงปลาหมอเทศให้โตเร็วควรจะเลี้ยงแยกเพศ และคัดเลือกเลี้ยงเฉพาะปลาเพศผู้จึงจะได้ผลดีการทดลองเลี้ยงปลาหมอเทศแบบแยกเพศที่ แผนกทดลองและเพาะเลี้ยงบางเขน เมื่อปี ๒๕๐๓ ปรากฎว่าภายในระยะเวลา ๖ เดือน ปลา ่เพศผู้มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นจากเดิม ๔.๗ เท่า ส่วนปลาเพศเมียมีน้ำหนักเพิ่มเพียง ๑๘ เท่า และ เมื่อเปรียบเทียบกับการเลี้ยงปลาหมอเทศทั้งสองเพศในบ่อเดียวกันโดยใช้ระยะเวลา ๖ เดือน เช่นเดียวกัน พบว่าปลาเพศผู้มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นจากเดิมเพียง ๓.๔ เท่า และปลาเพศเมียเพิ่ม ๐.๙ เท่า ที่เป็นเช่นนี้นอกจากเหตุผลที่อ้างข้างต้นแล้วอาจจะเป็นเพราะปลาหมอเทศมีการออกลูก ได้บ่อยครั้งจึงทำให้ลูกปลามีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว สามารถแย่งอาหารและเนื้อที่บ่อจน จนทำให้อัตราการเจริญเติบโตของพ่อแม่ปลาลดลง สำหรับการเจริญเติบโตของปลาหมอเทศ นั้นปรากฎว่าลูกปลาในระยะแรกเกิดจนอายุถึง ๓ สัปดาห์ จะไม่ค่อยเติบโต เพราะลูกปลายังไม่ รู้จักหาอาหารกิน คงอาศัยอาหารจากร่างกายตัวเองและหากินอยู่ในบริเวณแคบ ๆ แต่หลังจาก สัปดาห์ที่ ๓ ไปจนถึงสัปดาห์ที่ ๖ ลูกปลาจะหาอาหารกินเองและเป็นช่วงที่เจริญเติบโตรวดเร็วมาก ซึ่งลูกปลาอายุประมาณ ๖ สัปดาห์ อาจจะโตได้ถึง ๕-๖ เซนติเมตร และมีขนาดถึง ๑๔ ซ.ม. เมื่อมีมีอายุได้ ๖ เดือน แต่การเจริญเติบโตในระยะหลังจากเดือนที่ ๓ ไปแล้ว จะมีอัตราลดลง เพราะระยะนี้ปลาหมอเทศสามารถจะแพร่พันธุ์วางไข่ได้ดังกล่าวแล้ว นอกจากนี้ในปี ๒๕๐๒ ทาง แผนกทดลองและเพาะเลี้ยง บางเขน ยังได้ทดลองเลี้ยงปลาหมอเทศในบ่อขนาด ๒,๐๐๐ ต.ร.ม. ความลึกเฉลี่ย ๑.๕๐ เมตร เพื่อหาผลผลิต ปรากกฎว่าหลังจากปล่อยปลาลงเลี้ยงจำนวน ๒๐๐ คู่ เป็นเวลา ๑ ปี สามารถจับปลาหมอเทศได้ทั้งหมดเป็นน้ำหนักถึง ๔,๐๐๘.๙ ก.ก. จึงเป็นข้อยืนยัน ได้ว่าปลาหมอเทศเป็นปลาที่มีการเจริญเติบโตของประชากรอย่างรวดเร็วชนิดหนึ่ง