ศาตราจารย์ ดร.จรัญ จันทลักขณา
นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2539
สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา
ศาสตราจารย์ ดร.จรัญ จันทลักขณา เกิดเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ.2479
จบการศึกษาชั้นเตรียมอุดมศึกษาจากโรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา เข้าศึกษาระดับ
อุดมศึกษาที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์สองปี ก่อนจะได้รับทุน ก.พ. ไปศึกษาต่อที่ lowa State
University,U.S.A. ได้รับปริญญาตรีสาขา สัตวศาสตร์ เมื่อ ค.ศ.1959 และได้รับ Gamma Sigma
Delta Membership Award (Honor Society in Agriculture) จากนั้นได้ศึกษาต่อจนสำเร็จ
การศึกษาระดับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยเดียวกันในปี ค.ศ.1968 โดยได้รับรางวัล Centenial
Scholar Award for Outstanding Foreign Graduate Student
ศาสตราจารย์ ดร.จรัญ จันทลักขณา เข้ารับราชการเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ตั้งแต่ พ.ศ.2504 ได้เริ่มต้นงานวิจัยเกี่ยวกับการปรับปรุงพันธุ์โคเนื้อ โดยการผสมข้ามพันธุ์
ที่สถานีวิจัยทับกวาง ตั้งแต่ พ.ศ.2506 โดยทดสอบผสมข้ามพันธุ์ ระหว่างพันธุ์เฮอร์ฟอร์ด
จากสหรัฐอเมริกา กับ โคพันธุ์พื้นเมือง และโคอินเดียพันธุ์เรดซินดิ ทำให้ได้ข้อสรุปในการ
ปรับปรุงโคพันธุ์พื้นเมืองเป็นโคเนื้อคุณภาพดี โดยใช้เชื้อพันธุ์จากอเมริกา และอินเดีย
จากนั้นได้มาบุกเบิกงานวิจัยที่สถานีวิจัยกำแพงแสน เป็นผู้วางพื้นฐานปรับปรุงพันธุ์โคเนื้อ
โดยใช้โคพันธุ์พื้นเมืองผสมข้ามกับพันธุ์บราห์มันคัดเลือกโคพันธุ์ผสม(ไทย-บราห์มัน)
แล้วผสมข้ามกับโคพันธุ์ชาโรเลส์ (จากสหรัฐอเมริกา) จนได้โคพื้นฐานพันธุ์ใหม่
ที่มีชื่อเสียงในปัจจุบันเรียกว่า โคเนื้อพันธุ์กำแพงแสน จนได้รับโล่รางวัลผู้ทำคุณประโยชน์
แก่วงการโคเนื้อในงานวันโคเนื้อแห่งชาติ จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เมื่อ พ.ศ. 2537
เป็นผู้ริเริ่มโครงการความร่วมมือ กับกรมปศุสัตว์ ในการปรับปรุงพันธุ์กระบือที่สถานีปรับปรุง-
พันธุ์สัตว์ จังหวัดสุรินทร์ ตั้งแต่ พ.ศ.2517 ก่อตั้งโครงการวิจัยและพัฒนาการผลิตกระบือ-
แห่งชาติที่กรมปศุสัตว์ จัดตั้งศูนย์วิจัยและพัฒนากระบือ และโคขึ้นที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ตั้งแต่ พ.ศ.2527จัดตั้งศูนย์สนเทศกระบือนานาชาติ (International Buffalo Information
Center, IBIC) ตั้งแต่ พ.ศ.2523 เป็นผู้นำในการพัฒนางานวิจัย และสร้างนักวิจัย รุ่นใหม่ ๆ ขึ้น
เป็นจำนวนมาก
ใน พ.ศ.2528 ได้รับรางวัล Science Pioneer Prize จาก World Buffalo Federation
พ.ศ.2534 ได้รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์การเกษตรดีเด่น จากสมาคมวิทยาศาสตร์การเกษตร-
แห่งประเทศไทย พ.ศ.2535 ได้รับโล่บุคคลผู้มีผลงานดีเด่นและสร้างชื่อเสียงให้แก่
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ.2537 ได้รับรางวัลผู้มีคุณูปการต่อการปศุสัตว์ไทย
จากสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย พ.ศ.2538 ได้รับโล่เกียรติยศเมธีวิจัยอาวุโส สกว.
รุ่นแรก จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย และเป็นนักวิชาการไทยที่ได้รับการ
ยอมรับอย่างสูงจากนานาชาติ ได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการต่าง ๆ อาทิเช่น พ.ศ.2529-2533
เป็นกรรมการของ TAC (Technical Advisory Committee) ของ CGIAR (Consultative Group
on International Agricultural Research) พ.ศ.2537 เป็นกรรมการ Implementing Advisory
Committee ของ CGIAR ในการจัดตั้งสถาบันวิจัยปศุสัตว์นานาชาติ และในพ.ศ.2538
ได้รับแต่งตั้งเป็นรองประธานกรรรมการบริหาร (Board of Trustee) ของสถาบัน ILRI
(Inrtenational Livestock Research Institute) ฯลฯ และยังมีผลงานทางวิชาการ หนังสือ
บทความ ได้รับการตีพิมพ์ต่อเนื่องมาโดยตลอด
ตำแหน่งล่าสุดก่อนเกษียณอายุราชการ ท่านดำรงตำแหน่งเป็น ผู้อำนวยการ
สถาบันสุวรรณวาจกกสิกิจเพื่อการค้นคว้าและพัฒนาปศุสัตว์และผลิตภัณฑ์สัตว์
(สวพป.)นับได้ท่านเป็นนักวิจัยด้วยจิตและวิญญาณที่ไม่เคยหยุดยั้งในการสร้างสรรค์
และอุทิศตนให้กับงานวิจัยด้านโค-กระบืออย่างจริงจังและต่อเนื่องมากว่า 30 ปี
คณะกรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติจึงมีมติประกาศเกียรติคุณ
ศาสตราจารย์ ดร.จรัญ จันทลักขณา เป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2539
สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา



เกียรติคุณประกาศ
รางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2539
ศาสตราจารย์ จรัญ จันทลักขณา
สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา
*************
คณะกรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติ ได้พิจารณาเห็นว่า
ศาสตราจารย์ จรัญ จันทลักขณา แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เป็นนักวิจัยที่ได้อุทิศตนให้กับงานวิจัยด้านโคและกระบืออย่างจริงจัง และ
ต่อเนื่องเป็นเวลามากกว่า 30 ปี เป็นผู้ที่มีบทบาทผลักดันและพัฒนาปรับปรุง
พันธุ์โคและกระบือให้ได้พันธุ์ดีมีคุณภาพ และเพียงพอต่อการอุปโภคบริโภค
ของประเทศได้ช่วยส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาใช้ประโยชน์จากแรงงานของโค
และกระบือมากขึ้นเพื่อลดต้นทุนในการผลิต ศาสตราจารย์ จรัญ จันทลักขณา
เป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถ มีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม มีความคิดริเริ่ม
สร้างสรรค์ เป็นผู้ที่มีจริยธรรมของนักวิจัย เป็นที่ยอมรับของนักวิชาการอย่าง
กว้างขวางสมควรเป็นแบบอย่างแก่นักวิจัยอื่น คณะกรรมการบริหารสภาวิจัย-
แห่งชาติ จึงมีมติประกาศเกียรติคุณ ศาสตราจารย์ จรัญ จันทลักขณา
เป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2539 สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา