Thulium
(Tm)
ทูเลียม

เลขอะตอม 69 เป็นธาตุที่ 12 ของหมู่ธาตุแลนทานอยด์ (หลัง Er)
ซึ่งเป็นหมู่ย่อยของหมู่ III B ในตารางธาตุ จัดเป็นโลหะ
น้ำหนักอะตอม 168.934 amu
จุดหลอมเหลว 1545 ํc
จุดเดือด 1725 ํc
ความหนาแน่น 9.318 g/cc
เลขออกซิเดชันสามัญ +3

การใช้ประโยชน์

ทำนองเดียวกับโลหะแลนทานอยด์อื่น ๆ ซึ่งค่อนข้างจะเตรียมยาก เป็นเหตุให้มีราคาค่อนข้างแพง การนำมาใช้ประโยชน์นอกเหนือจากการศึกษาค้นคว้าวิจัยจึงมีขีดจำกัดเพราะต้องพิจารณษถึงต้นทุนด้วย

อย่างไรก็ตามการใช้ประโยชน์ประการหนึ่งของทูเลียมในรูปของโลหะหรือออกไซด์ของโลหะ คือใช้เป็นแหล่งรังสี X ในทางการแพทย์ โดยนำ 169Th ซึ่งไม่ใช่ไอโซโตปกัมมันตรังสีมาระดมยิงด้วย Thermal neutron ส่วนหนึ่งของ 169Th จะเปลี่ยนไปเป็น 170Tm ซึ่งเป็นไอโซโตปกัมมันติรังสีสลายโดยการปล่อย B ออกมา และ 170Tm เปลี่ยนไปเป็น 170Yb กระบวนการนี้สามารถนำไปใช้ในวงการแพทย์และทันตแพทย์ได้

ความเป็นพิษ

ทำนองเดียวกับโลหะแลนทานอยด์อื่น ๆ ทูเลียมในรูปธาตุอิสระมีความเป็นพิษในเกณฑ์ต่ำ แต่เกลือของทูเลียมหลายชนิดเป็นพิษต่อร่างกาย นอกจากนี้แล้วทูเลียมในรูปผงอาจติดไฟเผาไหม้โดยตนเองในอากาศได้
ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ