Tin
(Sn)
ดีบุก

เลขอะตอม 50 เป็นธาตุที่ 4 ของหมู่ IV A ในตารางธาตุ จัดเป็นโลหะ
น้ำหนักอะตอม 118.69 amu
จุดหลอมเหลว 231.9 ํc
จุดเดือด 2270 ํc
เลขออกซิเดชันสามัญ +4,+2

การค้นพบ

สถานที่และเวลาของการค้นพบดีบุกไม่ปรากฎเด่นชัด แต่มีหลักฐานค่อนข้าง แน่นอนว่าดีบุกเป็นโลหะที่มนุษย์รู้จักมาตั้งแต่สมัยโบราณโลหะหนึ่ง วัตถุโบราณ เช่น อาวุธและเครื่องใช้สอยจำพวก bronze มีดีบุก 10 - 15 % เป็นองคืประกอบและได้พบการนำดีบุกมาใช้ประโยชน์ในทุกยุคทุกสมัย

การใช้ประโยชน์

ดีบุกเป็นโลหะที่ใช้ประโยชน์อย่างกว้างขวางโลหะหนึ่ง ตัวอย่างการใช้ประโยชน์ที่สำคัญมีดังนี้

1. ใช้ทำแผ่นดีบุก (tinplate) ซึ่งเป็นแผ่นเหล็กกล้าบาง มีปริมาณคาร์บอนต่ำ เคลือบด้วยดีบุกโดย กระบวนการ electrodeposition ประมาณกึ่งหนึ่งของดีบุกที่ผลิตได้นำไปใช้ประโยชน์ในการผลิตแผ่นดีบุกนี้ แผ่นดีบุกใช้ทำกระป๋องและภาชนะต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกระป๋องและภาชนะบรรจุอาหาร
2. ใช้ทำโลหะเจือกับโลหะอื่น เช่น กับตะกั่วเกิดโลหะเจือที่นิยมเรียกว่า soft solders กับทองแดงเรียกว่า tin-bronzes กับพลวงและทองแดงใช้ทำ pewterware เป็นต้น
3. ใช้เคลือบผิวโลหะอื่น ๆ
4. ใช้เตรียมสารประกอบต่าง ๆ ของดีบุก

ความเป็นพิษ

โลหะดีบุกในปริมาณเล็กน้อยไม่ปรากฎเป็นพิษต่อร่างกาย อาหารที่บรรจุด้วยกระป๋องดีบุกถือว่าปลอดภัยจากความเป็นพิษจากดีบุก
ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ