Osmium
(Os)
ออสเมียม

เลขอะตอม 76 เป็นธาตุแรกในคาบที่ 6 ของหมู่ VIII ในตารางธาตุจัดเป็นโลหะ
น้ำหนักอะตอม 190.2 amu
จุดหลอมเหลว 3050 ํc
จุดเดือด (โดยประมาณ) 4227 ํc
ความหนาแน่น (จากการคำนวณ) 22.61 g/cc ที่ 20 ํc
เลขออกซิเดชันสามัญ +2, +3, +4, +6

การค้นพบ

ออสเมียมสกัดได้เป็นครั้งแรกโดย Smithson Tennant นักวิทยาศาสตร์สมัครเล่นชาวอังกฤษในปี ค.ศ. 1804 ในขณะที่เขาทำการตรวจสอบและศึกษาเศษที่เหลือ (residue) จากการนำแพลทินัม (Pt) ไปละลายใน aqua regia ท่านผู้นี้ได้ศึกษาสมบัติทางกายภาพและทางเคมีบางประการของธาตุนี้ด้วย

Tennant เรียกธาตุใหม่ที่เขาค้นพบว่า osmium จากคำกรีก osme แปลว่า mell (กลิ่น) เพราะ tetraoxide ของธาตุนี้ซึ่งเป็นสารระเหยง่าย มีกลิ่นพิเศษเฉพาะตัวฉุนและแรง

การใช้ประโยชน์

การผลิตออสเมียมในอุตสาหกรรมน้อยกว่าการผลิตโลหะอื่น ๆ ในตระกูลแพลทินัมทุกโลหะ ในปี ค.ศ. 1965 ปริมาณการขายโลหะนี้กับอุตสาหกรรมในสหรัฐมีเพียง 1,634 troy ounces เท่านั้น เปรียบเทียบกับการขายโลหะในตระกูลแพลทินัมอื่น ๆ ทั้งหมดรวมกัน 1,186,701 ounces ออสเมียมในจำนวนนี้ใช้ในอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ 90.4 %, อุตสาหกรรมปิโตเลียม 4.6 %, อุตสาหกรรมอิเลกโตรนิก 0.6 % และที่เหลือใช้ทำประโยชน์อื่น ๆ

ความเป็นพิษ

โลหะออสเมียมไม่ปรากฏเป็นพิษ แต่ OsO4เป็นพิษอย่างแรงเมื่อสารนี้เข้าตาอาจทำให้เกิดอาการตาบอดชั่วคราวได้
ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ