Neodymium
(Nd)
นีโอดิเมียม

เลขอะตอม 60 เป็นธาตุที่ 3 ของหมู่ธาตุแลนทานอยด์ (หลัง Pr) ซึ่งเป็นหมู่ย่อยของหมู่ III B ในตารางธาตุ จัดเป็นโลหะ
น้ำหนักอะตอม 144.24 amu
จุดหลอมเหลว 1016 + 5 ํc
จุดเดือด 3127 ํc
เลขออกซิเดชันสามัญ +3

การค้นพบ

ในปี ค.ศ. 1885 Baron von Welsbach ได้ประกาศให้ Vienna Academy of Sciences ทราบว่าเขาสามารถแยก didymia (แปลว่าพี่น้องฝาแฝด ซึ่งเป็นออกไซด์ผสมสกัดจาก lanthana โดย Mosander ในปี ค.ศ. 1841) ออกเป็น rare earths (ออกไซด์ของธาตุ) ใหม่ 2 ชนิด โดยการนำเกลือแอมโมเมียมไนเตรตของ didymia มาแยกโดยการตกผลึกแบบลำดับส่วน (fractional recry-stallization)เขาตั้งชื่อสารออกไซด์ชนิดแรกว่า praseodymia (แปลว่าพี่น้องฝาแฝดสีเขียว) และชนิดหลังว่า neodymia (แปลว่าพี่น้องฝาแฝดใหม่)

การใช้ประโยชน์

นีโอดิเมียมในรูปโลหะอิสระใช้ประโยชน์ได้ไม่มากนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นโลหะโครงสร้าง เพราะขาดสมบัติความแข็งแกร่ง ธาตุนี้ในรูปโลหะอิสระจึงใช้ส่วนใหญ่ในวงการศึกษาและการวิจัยเท่านั้น แต่นีโอดิเมียมในรูปโลหะเจือใช้ประโยชน์ในทำนองเดียวกับโลหะแลนทานอยด์อื่น ๆ เช่น ใช้ในรูปของ mischmetal (เป็นโลหะเจือประกอบด้วย Ce 50 %, La 25 %, Pr 5 % และโลหะแลนทานอยด์ อื่น ๆ 2 %) ใช้ผสมกับ cast iron ทำให้ cast iron มีสมบัติทางกายภาพดีขึ้น นอกจากนี้ธาตุนี้ยังใช้เป็นตัว "getter" สำหรับออกซิเจน ไนโตรเจน กำมะถัน และไฮโดรเจน ฯลฯ

ความเป็นพิษ

นีโอดิเมียมในรูปโลหะอิสระไม่ปรากฎเป็นพิษและสารประกอบหลายสารเป็นพิษ
ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ