Europium
(Eu)
ยูโรเพียม

เลขอะตอม 63 เป็นธาตุที่ 6 ของหมู่ธาตุแลนทานอยด์ (หลัง Sm)
ซึ่งเป็นหมู่ย่อยของหมู่ III B ในตารางธาตุ จัดเป็นโลหะ
น้ำหนักอะตอม 151.96 amu
จุดหลอมเหลว 826 ํc
จุดเดือด 1439 ํc
ความหนาแน่น 5.245 g/cc
เลขออกซิเดชันสามัญ +3, +2 (+3 เสถียรกว่า)

ยูโรเพียมเป็นธาตุที่ 6 ของหมู่ธาตุแลนทานอยด์ (lanthanoids) หรือแลนทาไนด์ (lanthanides) หรือหมู่ธาตุ rare earths ต่อจากซาแมเรียม (Sm) ซึ่งธาตุในหมู่นี้มีอิเลกตรอนใน ออร์ปิตอล 4f ยูโรเพียมเป็นธาตุแลนทานอยด์ที่มีค่อนข้างน้อย และเป็นธาตุแลนทานอยด์ที่มีความว่องไวต่อปฏิกิริยามากที่สุด

การค้นพบ

ในปี ค.ศ. 1901 Demarcay สามารถแยกออกไซด์ของยูโรเพียมบริสุทธิ์จากการนำ double magnesium nitrate มาตกผลึกแบบลำดับส่วน (fractional crystallization) ชื่อของธาตุนี้มาจาก Europe เพื่อให้เกียรติ์แก่ทวีปยุโรป

การใช้ประโยชน์

เนื่องจากยูโรเพียมเป็นโลหะที่หายากและมีราคาแพงมาก การใช้ประโยชน์ จึงมีขีดจำกัด อย่างไรก็ตามจากยูโรเพียมมีค่า neutron absorption cross section สูงมาก (4600 barns) จึงใช้ทำเป็นแทงควบคุม (control rod) ของเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ การใช้ประโยชน์อื่น ๆ เช่น ใช้ทำ hosphor สีแดง (ในรูปของ europium-activated yttrium orthovanadate) สำหรับโทรทัศน์สี Doping agent ใน plastic lasers เป็นต้น

ความเป็นพิษ

ความเป็นพิษของโลหะนี้ยังไม่เป็นที่ทราบกันดีนักอย่างไรก็ตามเนื่องจากโลหะนี้มีความว่องไวต่อปฏิกิริยามาก เวลาต้องการใช้จึงต้องใช้ความระมัดระวังสูง นอกจากนี้แล้วโลหะนี้ในรูปผง ยังสามารถติดไฟโดยตนเองได้
ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ