โลกของผีเสื้อ

การเกี้ยวพาราสีและการผสมพันธุ์

การหาคู่ของผีเสื้อเพศผู้มีหลายวิธีด้วยกัน บางชนิดรอให้ตัวเมียบินเข้ามาในพื้นที่ของตัวเอง บางชนิดออกตระเวนไปเรื่อยๆ บางชนิดกำหนดอาณาเขตของตัวเองแล้วบินวนหาตัวเมียภายในพื้นที่นั้น ผีเสื้อที่กำหนดอาณาเขตของตัวเองไว้จะไม่ยอมให้ผีเสื้อตัวอื่นเข้ามาใกล้  บางครั้งเมื่อผู้บุกรุกไม่ยอมล่าถอย ก็ต้องต่อสู้กันจนกว่าจะแพ้ไปข้างหนึ่ง ผีเสื้อในวงศ์ขาหน้าพู่บางชนิดมีพฤติกรรมการหวงถิ่นมาก มันจะไล่ไม่เว้นแม้แต่แมลงปอหรือนกที่บินเข้ามา แม้ว่าผลสุดท้ายมันอาจจะตกเป็นอาหารของนกก็ตาม
หลังจากที่ตัวผู้ได้กลิ่นหรือพบตัวเมียก็จะเริ่มเกี้ยวด้วยการบินเข้าไปหา และกระพือปีกปล่อยกลิ่นสัญญาณ(pheromones)ให้กระจายออก เพื่อบอกให้ตัวเมียรู้ว่าเป็นผีเสื้อชนิดเดียวกัน จากนั้นมันจะพยายามให้ตัวเมียลงเกาะบนพื้น เพื่อตัวเองจะได้บินคร่อมบนหลังและทำการผสมพันธุ์   กลิ่นสัญญาณเป็นสิ่งสำคัญที่จะยั่วยวนให้ตัวเมียยอมรับในการผสมพันธุ์  หากตัวไม่พอใจก็จะบินหนีไป   ผีเสื้อบางชนิดมีต่อมกลิ่นสัญญาณอยู่ที่ปีกคู่หลัง  บางชนิดก็อยู่ที่ปลายส่วนท้อง
ช่วงที่ทั้งคู่ผสมพันธุ์กันใช้เวลานานพอสมควรกว่าน้ำเชื้อของตัวผู้จะเข้าไปในตัวเมียมากพอ ระหว่างนี้ผีเสื้อทั้งคู่จะเกาะนิ่ง ถือว่าเป็นช่วงอันตรายพอสมควร เพราะอาจถูกศัตรูผู้ล่าจับกินได้ง่าย

โดยเกรียงไกร  สุวรรณภักดิ์ สารคดีผีเสื้อ 2540