พจนานุกรมคำศัพท์

พจนานุกรมคำศัพท์

dark reaction

ปฏิกิริยาที่ไม่ต้องใช้แสง : กระบวนการในการสังเคราะห์แสงที่นำ ATP ซึ่งได้จากปฏิกิริยาที่ต้องใช้แสงมาเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์ให้เป็นคาร์โบไฮเดรท

daughter cell

เซลลูก : เซลที่เกิดขึ้นใหม่จากการแบ่งเซล

daughter chromosome

โครโมโซมลูก : โครโมโซมขณะที่โครมาติดเริ่มแยกออกจากกัน ในการแบ่งเซลระยะแอนาเฟส

อัตราการตาย : จำนวนประชากรที่ตายต่อประชากรทั้งหมดต่อ 1 หน่วยเวลา

ผู้ย่อยอินทรียสาร : กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีพโดยได้พลังงานจากการย่อยสลายซากของสิ่งมีชีวิต ได้แก่ เห็ดราและแบคทีเรียบางชนิด

เดนไดรต์ : ใยประสาทชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่นำกระแสประสาทหรือคำสั่งเข้าสู่ตัวเซลประสาท

deoxycorticosterone

ดีออกซิคอร์ติโคสเตอโรน : ฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต ทำหน้าที่ควบคุมความสมดุลของโซเดียมในเลือด

deoxyribonucleic acid (DNA)

กรดดีออกซิไรโบนิวคลีอิก (ดีเอนเอ) : กรดนิวคลีอิกชนิดหนึ่งมีลักษณะ โครงสร้างโมเลกุลเป็นเกลียวคู่คล้ายบันไดเวียนเป็นสารพันธุกรรมมีอยู่ในเซล ของสิ่งมีชีวิต

deoxyribose

ดีออกซิไรโบส : น้ำตาลชนิดหนึ่งที่มีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ 5 อะตอม พบเป็นส่วนประกอบย่อยของ DNA

development

การเจริญของสิ่งมีชีวิต : การเปลี่ยนแปลงที่ค่อยเป็นค่อยไปอย่างมีระเบียบ ในสิ่งมีชีวิต เป็นผลให้เนื้อเยื่อมีความซับซ้อนมากขึ้น หรือสมบูรณ์ขึ้นทั้งในด้าน โครงสร้างและหน้าที่

diabetes mellitus

โรคเบาหวาน : โรคที่เกิดจากร่างกายขาดอินซูลิน อาการของโรคือ ปัสสาวะบ่อย มีน้ำตาลในปัสสาวะ ร่างกายอ่อนแอ มีความต้านทานโรคต่ำ เมื่อเป็นแผลจะรักษาหายยาก

กระบังลม : กล้ามเนื้อที่มีลักษณะเป็นแผ่นยึดติดกับซี่โครงอันล่างสุดและกั้นระหว่างช่องอกกับช่องท้อง มีหน้าที่เพิ่มหรือลดปริมาตรของช่องอก เพื่อช่วยในการหายใจเข้าออก

diastolic pressure

ความดันเลือดขณะหัวใจพองตัว : ความดันเลือดในขณะที่หัวใจพองตัว หลังจากที่หัวใจบีบตัวเพื่อสูบฉีดโลหิตออกไปเลี้ยงร่างกายแล้วความดันเลือดขณะหัวใจพองตัวมีค่าน้อยกว่าความดันเลือดขณะหัวใจบีบตัว

dichotomous key

ไดโคโตมัสคีย์ : คู่มือที่ใช้เป็นแนวทางสำหรับจำแนกสิ่งมีชีวิตออกเป็นหมวดหมู่ โดยใช้ลักษณะที่ต่างกันของสิ่งมีชีวิตมาพิจารณา

dicotyledon

พืชใบเลี้ยงคู่ : พืชที่มีใบเลี้ยง 2 ใบในระยะเอมบริโอ เป็นพืชที่มีลำต้นไม่เป็นปล้อง เส้นใบเป็นร่างแห กลุ่มท่อลำเลียงเป็นระเบียบ มีระบบรากแก้ว เช่น ถั่ว มะขาบ มะม่วง เป็นต้น

ดีลดริน : สารเคมีชนิดหนึ่งซึ่งมีคลอรีนเป็นตัวประกอบสำคัญ ใช้เป็นยาฆ่าแมลงพวกที่กัดกินใบไม้ เช่น ตั้กแตน หนอนกระทู้ผัก เป็นพิษต่อคนและสัตว์เลี้ยง

การย่อยอาหาร : การแปรสภาพสารอาหารโดยใช้เอนไซม์เข้าทำปฏิกิริยา ทำให้สารอาหารโมเลกุลใหญ่แยกเป็นโมเลกุลเล็กลง จนกระทั่งสามารถแพร่ ผ่านเยื่อหุ้มเซลได้

digestive enzyme

เอนไซม์ย่อยอาหาร : เอนไซม์ที่ใช้ในการย่อยอาหารมีหลายชนิดซึ่งแต่ละชนิด จะย่อยอาหารเฉพาะอย่าง เช่น ไลเปสย่อยอาหารพวกไขมันโปรติเอสย่อยอาหาร พวกโปรตีน มอลเตสย่อยอาหารพวกแป้ง เป็นต้น

dihybrid cross

การผสมสองลักษณะ : การผสมระหว่างพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์โดยพิจารณาลักษณะที่ต้องการผสม 2 ลักษณะควบคู่กัน เพื่อศึกษาการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม เช่น ผสมหนูขนเกรียนสีดำ กับหนูขนฟูสีขาว เป็นต้น

diploid cell

เซลดิปลอยด์ : เซลที่มีจำนวนโครโมโซม 2 ชุด ได้แก่เซลร่างกายของสิ่งมีชีวิต เช่น เซลร่างกายคนมีโครโมโซม 2 ชุด ชุดละ 23 โครโมโซม

ลักษณะเด่น : ลักษณะทางพันธุกรรมที่แสดงออกมาได้แม้ยีนที่ควบคุมลักษณะนั้นจะเป็นยีนเฮเตอโรไซกัส

สภาพพักตัว : สภาพที่เอมบริโอของพืชชะงักการเจริญระยะหนึ่ง แต่ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อภาวะแวดล้อมเหมาะสมก็จะเจริญต่อไปได้อีก

dorsal horn (of spinal cord)

ดอร์ซัลฮอร์น (ของไขสันหลัง) : ส่วนของไขสันหลังที่ต่อกับรากบนของเส้นประสาทไขสันหลัง

dorsal root (of spinal nerve)

รากบน (ของเส้นประสาทไขสันหลัง) : ส่วนที่ทำหน้าที่รับกระแสประสาท จากหน่วยรับความรู้สึกต่างๆ เข้าสู่ไขสันหลังที่ดอร์ซัลฮอร์น

double fertillization

การปฏิสนธิซ้อน : การปฏิสนธิที่พบในพืชดอกโดยที่สเปิร์มนิวเคลียสหนึ่งเข้าผสมกับเซลไข่ ส่วนอีกสเปิร์มนิวเคลียสหนึ่งเข้าผสมกับโพลาร์นิวเคลียสภายในโอวูลเดียวกัน

drug allergy

การแพ้ยา : อาการผิดปกติในร่างกายซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากได้รับยาบางชนิดเข้าไป

ดูโอดินัม : ส่วนของลำไส้เล็กตอนต้นที่ต่อกับกระเพาะอาหาร มีลักษณะเป็นท่อ ยาวประมาณ 25-30 เซนติเมตร

ดูรามาเตอร์ : เยื่อหุ้มชั้นนอกสุดของสมองและไขสันหลังเพื่อป้องกันการกระทบกระเทือน

สภาพเตี้ยแคระ : สภาพร่างกายที่ไม่เจริญเติบโตตามปกติ เนื่องจากใน วัยเด็กขาดฮอร์โมนโซมาโตโทรฟินจึงทำให้ร่างกายเตี้ยแคระ