พจนานุกรมคำศัพท์

bacillus

บาซิลลัส : แบคทีเรียที่มีรูปร่างเป็นท่อน


back corss
ผสมกลับ : การผสมพันธุ์โดยใช้พ่อพันธุ์หรือแม่พันธุ์ผสมกับรุ่นต่อๆ ไปของพ่อพันธุ์หรือแม่พันธุ์เดิมนั้นเอง


bacteria
แบคทีเรีย : โปรติสต์เซลเดียวพวกหนึ่งมีรูปร่าง 3 แบบ คือ รูปทรงกลม รูปท่อน และรูปเกลียว ภายในเซลไม่มีคลอโรฟิล


balance of nature
ดุลธรรมชาติ : การรักษาสภาวะแวดล้อมในระบบนิเวศน์ให้อยู่ในสภาพสมดุล


balanced diet
การกินอาหารให้ถูกสัดส่วน : การกินอาหารให้ครบทุกประเภทและให้ได้ปริมาณสารอาหารตามที่ร่างกายต้องการ


bark
เปลือกไม้ : ผิวนอกของลำต้นนับตั้งแต่ชั้นของวาสคิวลาร์แคมเบียมออกมา


basal body
เบซัลบอดี : ดู kinetosome


beri_beri
โรคเหน็บชา : โรคที่มีอาการชาบริเวณปลายเท้าและปลายมือ โรคนี้เกิดขึ้นเนื่องจากร่างกายขาดวิตะมิน B


beta cells
เซลเบตา : กลุ่มเซลเล็กๆ ในไอส์เลตออฟแลงเกอร์ฮานส์ของตับอ่อนทำหน้าที่สร้างอินซูลิน


bicuspid valve
ลิ้นไบคัสปิด : ลิ้นที่อยู่ระหว่างเอเตรียมซ้ายและเวนตริเคิลซ้าย ของหัวใจสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม


bile
น้ำดี : ของเหลวที่ตับสร้างขึ้นมีสีเขียวแกมเหลือง ประกอบด้วยเกลือน้ำดี และสารอินทรีย์อื่นๆ


binary fission
การแบ่งออกเป็นสองส่วน : การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศของโปรติสต์ โดยการแบ่งเซล 1 เซลเป็น 2 เซล คือ นิวเคลียสจะแบ่งตัวก่อนแล้ว ไซโตปลาสซึม จะแบ่งตามกลายเป็น 2 เซล


biogenesis
ไบโอเจเนซิส : ทฤษฎีที่กล่าวว่าสิ่งมีชีวิตมีกำเนิดมาจากสิ่งมีชีวิตที่ม ีอยู่ก่อนแล้วเท่านั้น


biological control
การควบคุมทางชีวภาพ : การป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์ โดยใช้สิ่งมีชีวิตด้วยกันปราบหรือทำลายกันเอง เช่น เลี้ยงปลาหางนกยูงให้คอยกินลูกน้ำเพื่อกำจัดยูง เลี้ยงต่อ แตนบางชนิดให้ทำลายตัวหนอนบางอย่าง เป็นต้น


biological factor
ปัจจัยทางชีวภาพ : สิ่งมีชีวิตที่อยู่ในสภาวะแวดล้อมและมีอิทธิพลต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่ง เช่น สาหร่ายเป็นปัจจัยทางชีวภาพของปลา เป็นต้น


biotin
ไบโอติน : วิตะมิน B ชนิดหนึ่ง ใช้เป็นส่วนผสมในอาหารสำหรับเลี้ยงจุลินทรีย์


bipolar neuron
เซลประสาทสองขั้ว : เซลประสาทที่มีใยประสาทออกจากตัวเซล 2 เส้น เช่น เซลประสาทรับกลิ่น เป็นต้น


birth control
การคุมกำเนิด : การควบคุมอัตราการเกิดของสิ่งมีชีวิต เช่น มนุษย์หรือสัตว์บางชนิด เป็นต้น


birth rate
อัตราการเกิด : จำนวนประชากรที่เกิดต่อประชากรทั้งหมดต่อหนึ่งหน่วยเวลา


blast disease
โรคใบไหม้ : โรคของพืชที่เกิดจากเชื้อราชนิดหนึ่ง ระยะแรกใบจะมีจุดสีน้ำตาลเกิดขึ้นต่อมาจุดจะขยายกว้างออกไป ทำให้แห้งและต้นพืชจะตายในที่สุด


blind spot
จุดบอด : บริเวณหนึ่งบนเรตินาของนัยน์ตาเป็นบริเวณที่ไม่ไวต่อแสงอยู่กึ่งกลางขั้วมัดประสาทตาซึ่งโยงไปสู่สมอง มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2-3 มิลลิเมตร ถ้าภาพของวัตถุตกที่บริเวณนี้ สมองจะไม่รายงานในการเห็นวัตถุ


blood
เลือด : ของเหลวที่ประกอบด้วยเม็ดเลือดและน้ำเลือด มีอยู่ในร่างกายของสัตว์บางชนิด ทำหน้าที่ลำเลียงก๊าซและสารต่างๆ


blood clotting
การแข็งตัวของเลือด : กระบวนการที่มีการสร้างไฟบรินอุดรอยฉีกขาดของ เส้นเลือดบริเวณบาดแผล ทำให้เลือดหยุดไหล


blood pressure
ความดันเลือด : ความดันในเส้นเลือดที่เกิดจากการบีบตัวของหัวใจ ทำให้เลือดเคลื่อนไหวเวียนอยู่ในร่างกายได้ การวัดความดันเลือดโดยทั่วไปจะวัดเป็น 2 ระยะ ขณะหัวใจบีบตัวและขณะหัวใจพองตัว


blood smear
บลัดสเมียร์ : การทำให้เลือดแผ่กระจายออกไปบนแผ่นสไลด์ เพื่อศึกษาโดยใช้กล้องจุลทรรศน์


bone marrow
ไขกระดูก : เนื้อเยื่อที่อยู่ในโพรงกระดูกพบมากในโพรงกระดูกท่อนยาวๆ เช่นกระดูกแขนหรือกระดูกขา ไขกระดูกมี 2 ชนิดคือชนิดสีเหลือง และสีแดง ทำหน้าที่สร้างเม็ดเลือดขาวและเม็ดเลือดแดง ให้กับร่างกาย


botany
พฤกษศาสตร์ : วิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพแขนงหนึ่งที่ศึกษาเกี่ยวกับพืช


breathing
การสูดลมหายใจ : การสูดอากาศเข้าไปในปอดและปล่อยอากาศออกจากปอด เป็นขั้นหนึ่งของกระบวนการหายใจในสัตว์ชั้นสูง


bronchiole
แขนงขั้วปอด : หลอดเล็กๆ ที่แตกแขนงออกมาจากขั้วปอดและแยกแขนงออกไปทั่วปอด มีหน้าที่ลำเลียงอากาศ


bronchus
ขั้วปอด : หลอดซึ่งแยกออกจากหลอดลมไปยังปอด


brown spot disease
โรคใบจุดสีน้ำตาล : โรคข้าวเกิดจากเชื้อราชนิดหนึ่งถ้าเกิดที่เมล็ดข้าวจะทำให้มีคุณภาพไม่ดี เมื่อนำไปสีจะหักง่าย และถ้าเกิดที่ใบของต้นกล้า จะมีลักษณะเป็นจุดสีน้ำตาลคล้ายรูปไข่ และถ้าเกิดมากจะทำให้ต้นกล้าตายในที่สุด


budding
การแตกหน่อ : การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศแบบหนึ่ง เกิดขึ้นโดยส่วนของเซลหรือกลุ่มเซลเจริญยื่นออกมาจากลำตัวหรือลำต้นเดิม แล้วค่อยๆ เปลี่ยนแปลงรูปร่างจนคล้ายตัวเดิมหรือต้นเดิม


butterfly
ผีเสื้อ : แมลงพวกหนึ่งในออร์เดอร์เลปิดอปเตอรา ปีกมีสีสวยงาม และจะกางอยู่เสมอ