จังหวะและการวางตัวโน้ต  

            จังหวะเป็นพื้นฐานของดนตรีที่กำหนดช่วงเวลา ซึ่งเกี่ยวพันกับคณิตศาสตร์โดยตรง เมื่อเราเล่นดนตรี เราจะต้องสร้างเสียงดนตรีให้ลงไปในช่วงจังหวะได้อย่างถูกต้อง

            จังหวะที่ใช้มีทั้งจังหวะช้า และเร็ว เพลงบางเพลงเมื่อเราฟังแล้วรู้สึกเย็นสบายผ่อนคลาย บางเพลงมีลักษณะเร่าร้อนสร้างอารมณ์ให้อยากเต้นรำ จังหวะจึงมีส่วนสำคัญในการสร้างความรู้สึกและอารมณ์

            เมื่อจังหวะเป็นหน่วยวัดเวลา การกำหนดจังหวะมีการใช้ตัวบอกจังหวะซึ่งเรียกว่า time signature

            time signature จะปรากฏอยู่ที่ตอนต้นของบรรทัดที่จะบอกว่าในแต่ละห้องแบ่งออกเป็นตัวโน้ตขนาด 1  ใน 4 ได้กี่ตัว เช่น

    หมายถึงมีตัวโน้ตแบบ 1 ใน 4 ได้ 3 ตัว       ถ้า       หมายถึงมีตัวโน้ต 1 ใน 4 ได้ 4 ตัว

           ตัวโน้ตที่ใช้ใน time signature แบบ  แบ่งออกเป็น

 ตัวกลม       มีความหมายที่ใช้เป็นสัดส่วนเต็มห้อง
 ตัวขาว       มีความหมายที่ใช้เป็นสองตัวในหนึ่งห้อง  หรือครึ่งเสียงตัวกลม
 ตัวดำ        มีขนาดเสียงลดลงครึ่งหนึ่งของตัวขาว   หรือเป็นตัวขนาด 1 ใน 4
 ตัวขเบ็ดหนึ่งขึ้น        มีขนาดเสียงลดลงครึ่งหนึ่งของตัวดำ
 ตัวขเบ็ดสองขึ้น        มีขนาดเสียงลดลงครึ่งหนึ่งของตัวขเบ็ดหนึ่งขึ้น

ชื่อตัวโน้ต

สัญลักษณ์ตัวโน้ต

การวัดสัดส่วน

จำนวนตัวโน้ต
ที่อยู่ในห้องเสียง

ตัวกลม

1/1 1 = 20

ตัวขาว

1/2 2 = 21

ตัวดำ

1/4 4 = 22

ตัวขเบ็ดหนึ่งชั้น

1/8 8 = 23

ตัวขเบ็ดสองชั้น

1/16 16 = 24

            อย่างไรก็ตามมีการ กำหนดให้เสียงมีความยาวมากกว่าที่กำหนด เช่น

      จุด  มีความหมายถึงครึ่งตัวโน้ตซึ่งตัวขาวเท่ากับ 1/2
ดังนั้น  จึงมีค่าเท่ากับ 1/2 + (1/2 x 1/2) = 3/4

 


ที่มา : รศ. ยืน ภู่วรวรรณ, สำนักบริการคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์