รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ
นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2539
สาขาวิทยาศาสตร์กายภาพและคณิตศาสตร์
รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ เกิดวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ.2493 สมรสกับ
นางวรรณา ภู่วรวรรณ ปัจจุบันมีบุตร-ธิดา 3 คน มีภูมิลำเนาเดิมอยู่จังหวัดนครปฐม
จบมัธยมศึกษาตอนต้นและปลาย จากโรงเรียนพระปฐมวิทยาลัย จังหวัดนครปฐม
และเข้าศึกษาในคณะ วิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2512
สำเร็จการศึกษาวิศวกรรมศาสตร์บัณฑิตเกียรตินิยม และวิศวกรรมศาสตร์มหาบัณฑิต
สาขาวิศวกรรมไฟฟ้าสื่อสาร จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และปริญญาโททางด้าน
วิศวกรรมอุตสาหการและการจัดการ จาก Asian Institue of Technology
รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ ได้เริ่มเข้ารับราชการในตำแหน่งอาจารย์
ประจำภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2516
ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการสำนักบริการคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ เป็นนักวิจัยที่ได้ดำเนินการศึกษาวิจัย เรื่องการ
ประมวลผลภาษาธรรมชาติอย่างต่อเนื่องเป็นเวลากว่า 18 ปี มีผลงานวิจัยดีเด่นที่
แสดงถึงความคิดริเริ่มที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติในการประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์
ประมวลผลภาษาธรรมชาติ เป็นจำนวนมาก ที่สำคัญ เช่น การพัฒนาอัลกอริทึม
เกี่ยวกับการประมวลผลภาษาด้วยคอมพิวเตอร์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523 พัฒนาและ
วางรากฐาน การประยุกต์ใช้ภาษาไทยบนไมโครคอมพิวเตอร์ เช่น การสร้างระบบ
แก่นภาษาไทย (Thai Kernel) โปรแกรมไบออสจัดการภาษาไทยสำหรับไมโคร-
คอมพิวเตอร์ เป็นผู้ริเริ่มการเสนอวิธีการตัดแบ่งแยกคำไทยในการประมวลผลด้วย
พจนานุกรม การสร้างฐานข้อมูลคำไทยเพื่อใช้สำหรับงานแปลภาษาด้วยคอมพิวเตอร์
การสร้างพจนานุกรมอิเล็กทรอนิกส์อรรถาภิธาน (Thai Tesaurus) วิจัยเพื่อวาง
แนวทางสำหรับการวิเคราะห์ และสังเคราะห์คำและประโยคภาษาไทยเพื่องาน
ตรวจสอบตัวสะกดด้วยคอมพิวเตอร์ ผลงานวิจัยเหล่านี้ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่
ในการประชุมสัมมนา รวมทั้งได้รับการอ้างอิงในตำราและวารสาร เป็นผลงานวิจัย
ที่ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมีรูปธรรม จนมีการนำไปประยุกต์ใช้งานโดยบริษัทผู้ผลิต
คอมพิวเตอร์หลายราย นอกจากนี้ยังมีผลงานในการสร้างเครือข่ายคอมพิวเตอร์
และทางด่วนข้อมูลสารสนเทศให้กับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่เป็นประโยชน์
ต่อส่วนรวม จนเป็นที่ยอมรับในองค์กร
ผลงานวิจัยดังกล่าวเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง จนได้รับรางวัล จากสภาวิจัย-
แห่งชาติ ในเรื่องผลงานการวิจัยและสิ่งประดิษฐ์ที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ ตั้งแต่ปี
พ.ศ. 2526 ถึง 7 ครั้ง นอกจากนี้ยังมีส่วนช่วยในการพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน
คอมพิวเตอร์ในระดับชั้นมัธยมศึกษา และเป็นผู้นำคณะนักเรียนไทยเข้าร่วมแข่งขัน
Computer Olympic ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534 จนถึงปัจจุบัน
รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ ยังมีความเป็นผู้นำที่ดี มีมนุษยสัมพันธ์ต่อ
ผู้ร่วมงานและบุคคลทั่วไป ปฏิบัติงานด้วยความวิริยะอุตสาหะ เป็นผู้ที่มีคุณธรรม
และจริยธรรมของนักวิจัย จนเป็นที่ยอมรับและยกย่องในวงวิชาการ สมควรเป็น
แบบอย่างแก่นักวิจัยรุ่นหลังต่อไป
จากผลงานทางวิชาการที่สะสมมานาน โดยเน้นงานวิจัยทางด้านการประมวลผล
ภาษาธรรมชาติและการประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์ในงานด้านต่าง ๆ ยังนำไปสู่การประยุกต์
ใช้ให้ เกิดประโยชน์ต่อประเทศไทยและมีผลดีต่อการสร้างฐานความรู้ทางด้านการประมวล
ผลภาษาไทย ด้วยคอมพิวเตอร์ คณะกรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติ จึงมีมติประกาศ-
เกียรติคุณ รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ เป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ
ประจำปี พ.ศ. 2539 สาขาวิทยาศาสตร์กายภาพและคณิตศาสตร์



คำบรรยายประกอบ
(นายยืน ภู่วรวรรณ)
1 รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ เข้ารับรางวัลผลงานคิดค้นและสิ่งประดิษฐ์
ของสภาวิจัยแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ.2533 จากนายกรัฐมนตรี พล.อ.ชาติชาย
ชุณหะวัณ
2 รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ เข้ารับรางวัลจากนายกรัฐมนตรี พล.อ.เปรม
ติณสูลานนท์ ด้วยผลงานชื่อ การประยุกต์ใช้ฐานความรอบรู้ด้วยไมโครคอมพิวเตอร์
ประจำปี พ.ศ.2529
3 ผู้บุกเบิกสร้างเครือข่ายคอมพิวเตอร์นนทรี เชื่อมโยงเข้าสู่อินเตอร์เน็ต ตั้งแต่ปี
พ.ศ. 2534
4 Thai Tixt Editor เป็น editor ภาษาไทย-อังกฤษรุ่นแรก ที่พัฒนาขึ้นจากการไป
ทำวิจัยร่วมที่ประเทศญี่ปุ่น เมื่อปี พ.ศ.2523
5 พจนานุกรมอรรถาภิธาน ฉบับนนทรี ผลงานการวิจัยเพื่อใช้ประโยชน์ในการ
ประมวลผลด้วยคอมพิวเตอร์
6 ไมโครคอมพิวเตอร์ 32 บิต และระบบแก่นภาษาไทยที่ได้รับรางวัลจากสภาวิจัย
แห่งชาติ ประจำปี พ.ศ.2533
7 พจนานุกรมอิเล็กทรอนิกส์ ฉบับมือถือ รางวัลผลงานคิดค้นหรือสิ่งประดิษฐ์ที่เป็น
ประโยชน์แก่ประเทศชาติ ประจำปี พ.ศ.2535 จากสภาวิจัยแห่งชาติ
8 ผลงานสิ่งตีพิมพ์ ตำรา และบทความทางวิชาการ
9 ผลงานวิจัยทางด้านการประมวลผลภาษาธรรมชาติ ในงานนิทรรศการวิชาการ
50 ปี มก.
10 ถ่ายภาพร่วมกับนักเรียน เมื่อคราวพานักเรียนไปร่วมแข่งขันคอมพิวเตอร์โอลิมปิค
ปี 1992
11 ระหว่างเข้าเยี่ยมชมศูนย์วิจัยคอมพิวเตอร์ชั้นยอด ของบริษัท เคลย์รีเสิร์ช ในคราว
ดูงานเพื่อเตรียมการสร้างหน่วยงานวิจัย Sciencetific and Engineering Computer
Research Lab ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
12 รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ กับงานความร่วมมือในงานการพัฒนาระบบ
สารสนเทศบนเครือข่ายอินเตอร์เน็ตกับมหาวิทยาลัยมินเนโซต้า สหรัฐอเมริกา
13 เข้าร่วมประชุมโครงการวิจัยการแปลภาษาด้วยคอมพิวเตอร์ ซึ่งเป็นโครงการวิจัยร่วม
ของประเทศในเอเซีย 5 ประเทศ



เกียรติคุณประกาศ
รางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2539
รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ
สาขาวิทยาศาสตร์กายภาพและคณิตศาสตร์
*************
คณะกรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติ ได้พิจารณาเห็นว่า
รองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เป็นนักวิจัยที่ได้อุทิศตนให้กับการวิจัยด้านการประมวลภาษาธรรมชาติด้วย
คอมพิวเตอร์อย่างจริงจัง และต่อเนื่องเป็นเวลามากกว่า 10 ปี ผลงานวิจัย
จำนวนมากเป็นประโยชน์ และมีคุณค่ายิ่งต่อวงวิชาการ รองศาสตราจารย์
ยืน ภู่วรวรรณ เป็นผู้มีความเสียสละ ได้นำเงินรางวัลที่ได้รับจากผลงาน
วิจัยทุกครั้งมาปรับปรุงห้องปฏิบัติการวิจัยของมหาวิทยาลัย ทำให้งานวิจัย
สามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง เป็นผู้ใช้ชีวิตอย่างสมถะมีจริยธรรมของ
นักวิจัยสมควรเป็นแบบอย่างแก่นักวิจัยอื่น คณะกรรมการบริหารสภาวิจัย-
แห่งชาติ จึงมีมติประกาศเกียรติคุณรองศาสตราจารย์ ยืน ภู่วรวรรณ
เป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2539 สาขาวิทยาศาสตร์กายภาพและ
คณิตศาสตร์