วิกฤตการณ์การส่งออก : ปัญหาเศรษฐกิจไทย
คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เศรษฐกิจไทยมีความผูกพันธ์กับเศรษฐกิจโลกในระดับสูงมาเป็นระยะเวลายาวนานดังจะเห็นจากตัวอย่างในอดีตในช่วง หลังวิกฤตการณ์น้ำมัน เศรษฐกิจทั่วโลกซึ่งอยู่ในสภาพที่ย่ำแย่ซึ่งส่งผลกระทบให้กับเศรษฐกิจไทยด้วย อย่างไรก็ตามเพื่อป้องกันผลกระทบที่จะส่งผลร้ายแรงต่อเศ
รษฐกิจไทย ประเทศไทยจึงมีการปรับแผนการผลิตเพื่อทดแทนการนำเข้ามาเป็นการผลิตเพื่อการส่งออก เพื่อลดการขาดดุลบัญชีเดินสะพัด และผลจากการเปลี่ยนนโยบายเศรษฐกิจดังกล่าว ได้ส่งผลทำให้สัดส่วนมูลค่าการส่งออกใน GDP สูงขึ้นมาโดยตลอด
(ตาราง)
| มูลค่า :ล้านบาท |
| ปี | มูลค่าการค้า | ส่งออก | อัตราส่วนการส่งออก ต่อ GDP | นำเข้า | ดุลการค้า |
|---|
| 2530 | 963,062.1 | 299,853.1 | 23.92 | 334,209.0 | -34,355.9 |
| 2531 | 916,684.1 | 403,569.8 | 26.78 | 513,114.3 | -109,544.5 |
| 2532 | 1,178,993.8 | 516,315.0 | 29.07 | 662,678.8 | -146,363.8 |
| 2533 | 1,442,794.1 | 589,812.6 | 28.75 | 852,981.5 | -263,168.9 |
| 2534 | 1,684,856.8 | 725,448.6 | 28.93 | 959,408.0 | -233,959.2 |
| 2535 | 1,857,880.0 | 824,643.3 | 29.17 | 1,033,244.7 | -208,601.4 |
| 2536 | 2,111,709.0 | 940,862.6 | 29.73 | 1,170,846.4 | -229,983.8 |
| 2537 | 2,506,862.0 | 1,137,601.6 | 31.35 | 1,369,260.4 | -231,658.8 |
| 2538 | 3,169,901.4 | 1,406,310.1 | 33.79 | 1,763,591.3 | -357,281.2 |
การส่งออกจึงเป็นส่วนสำคัญในการสร้างรายได้ให้กับประเทศไทย และทำให้รายได้เฉลี่ยต่อหัวสูงขึ้น เมื่อพิจารณาทางด้านโครงสร้างสินค้าส่งออกของไทยได้เริ่มมีการปรับจากโครงสร้างการผลิตทางการเกษตรมาเป็นการผลิตทางด้านอุตสาหกรรมมากขึ้น
อัตราส่วนการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง (จากกราฟ แสดงสัดส่วน : ร้อยละต่อ GDP) และเนื่องจากการส่งออกเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญให้กับประเทศ และนอกจากนั้น ยังเป็นองค์ประกอบในบัญชีเดินสะพัด ในขณะที่ดุลบัญชีเดินสะพัดของไทยมีการขาดดุล
มาโดยตลอด โดยจะขาดดุลมากหรือน้อยก็ขึ้นกับการขยายตัวของการส่งออกและการนำเข้า หากปีใดที่มีการขยายตัวของการส่งออกต่ำ ก็จะทำให้การขาดดุลบัญชีเดินสะพัดสูงขึ้น
ปัจจุบันอัตราการเจริญเติบโตของการส่งออกของเราชะลอตัวลงอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งใน ปี พ.ศ. 2539 ที่ผ่านมาอยู่ในระดับ 0 % การลดลงของการส่งออกนี้เองจะเป็นผลให้การขาดดุลบัญชีดุลการค้าเพิ่มขึ้น และทำให้ฐานะทางการเงินระหว่างประเทศของเราแย่ลง เหตุผลที่ทำให้ก
ารส่งออกของเราลดลงก็มาจากหลายสาเหตุ เช่น การชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกซึ่งมีผลทำให้การค้าขายระหว่างประเทศลดลง ปัญหาทางด้านการกีดกันการค้าระหว่างประเทศ นอกจากนี้ ยังมีผลมาจากการถูกตัดสิทธิพิเศษทางการค้าของไทย เพราะประเทศไทยได้มีการพัฒนาการผลิตการสินค้าเกษตร จนก
ระทั่งผลิตสินค้าอุตสาหกรรมมากขึ้น จนกลายเป็นประเทศอุตสาหกรรมใหม่ ทำให้รายได้
ประชาชาติสูงขึ้น จนถึงระดับที่ไม่ได้รับสิทธิพิเศษทางการค้า
จากปัญหาการส่งออกได้มีมากขึ้นจนกระทั่งในช่วง 2 - 3 ปีที่ผ่านมาจากการขยายตัวของการส่งออกลดระดับลงมาจนถึง 0 % ซึ่งอาจจะนับได้ว่าเป็นวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจอย่างหนึ่ง ปัญหาการส่งออกของไทยมีสาเหตุมาจากปัจจัยภายในและภายนอกประเทศ ปัญหาภายนอกที่สำคัญ เช่น การ
ชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก การกีดกันทางการค้าของประเทศต่าง ๆ และการกำหนดมาตรฐานของสินค้าที่สูงขึ้น ส่วนทางด้านปัจจัยภายใน เช่น ความเหมาะสมของนโยบายเศรษฐกิจภายในประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปีที่ผ่านมา เรามีปัญหาทางด้านการเงินมากพอสมควร ประกอบกับความผันผวนของอัตรา
แลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ ซึ่งส่งผลให้เสถียรภาพทางการเงินของไทยแย่ลง ทางด้านต้นทุนการผลิตสินค้าซึ่งเรามีการผลิตที่ใช้แรงงานเป็นหลัก ปัญหาค่าจ้างแรงงานที่สูงขึ้น จะทำให้ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น และเทคโนโลยีการผลิตที่ไม่ทันสมัย ซึ่งสิ่งเหล่านี้ส่งผลถึงคว
ามสามารถในการแข่งขันของประเทศในเวทีการค้าโลก
ด้วยเหตุที่ปัญหาการส่งออกนับเป็นปัญหาที่สำคัญเพราะเป็นแหล่งที่มาของรายได้
ที่สำคัญของประเทศไทย การที่จะปล่อยให้ปัญหาดังกล่าวเรื้อรังอยู่ก็จะทำให้เสียรายได้จากส่วนนี้ไป และส่งผลต่อเศรษฐกิจภายในประเทศ ดังนั้น จึงต้องพยายามเร่งแก้ไขปัญหาการส่งออก โดย
ร่วมมือกันจากทุก ๆ ฝ่าย ทั้งภาครัฐและเอกชน