มะตูม

มะตูม Bael Fruit Tree/Bengal Quince
Aegle marmelos (L.) Corr.
RUTACEAE
ชื่ออื่น กะทันตาเถร ตุ่มตัง ตูม มะปิน

ไม้ยืนต้น สูง ๑๐-๑๕ เมตร ใบประกอบแบบนิ้วมือ เรียงสลับ

ใบย่อย รูปวงรี หรือรูปไข่แกมใบหอก กว้าง ๒-๗ ซม. ยาว ๔-๑๓ ซม. ขอบใบหยักมน ดอกช่อ ออกที่ซอกใบและที่ปลายกิ่งกลีบ

ดอก ด้านนอกสีเขียวอ่อน ด้านในสีนวล ใบและดอกมีกลิ่นหอม ผลเป็นผลสดเนื้อในสีเหลืองมีน้ำเมือก

มะตูมเป็นพืชพื้นเมืองของชาวไทย เป็นผลไม้ยืนต้น นิยมปลูกตามบ้าน เป็นพืชที่ทนต่อความแห้งแล้ง มีปลูกมากแถวภาคกลาง และภาคเหนือ มะตูมอ่อนเปลือกนำมาเชื่อมน้ำตาล อีกอย่างนำมาฝานเป็นชิ้น ๆ ตากแห้งเพื่อนำมาต้มกับน้ำใช้อัตราส่วน น้ำ ๒๐ ลิตร/มะตูม ๑ ก.ก.

ตำรายาไทยใช้ผลดิบแห้งชงน้ำดื่ม แก้ท้องเสีย แก้บิด ผลสุกเป็นยาระบาย ช่วยย่อยอาหาร ใบสดคั้นน้ำกินแก้หลอดลมอักเสบ เปลือกรากและต้น รักษาไข้มาลาเรีย

ประโยชน์ของมะตูม

แก้ท้องร่วงเรื้อรัง แก้โรคลำไส้
ช่วยย่อยอาหาร แก้ธาตุพิการ แก้ท้องผูก
ควบคุมระบบ ต่าง ๆ ของร่างกายให้ปกติ

ที่มา : หนังสือ "สมุนไพรสวนสิรีรุกขชาติ" หน้า ๓๘ โดย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล,

เอกสาร "โรงน้ำผลไม้สวนจิตรลดา" โดย โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา