สหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี (จำกัด) ในพระบรมราชูปถัมภ์

สหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี จำกัด (ในพระบรมราชูปถัมภ์) ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองโพ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เป็นสหกรณ์ที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ได้พระราชทาน โรงงานแปรรูปผลิตภัณฑ์นมสด ซึ่งเดิมดำเนินงานในรูปของบริษัทผลิตภัณฑ์นมหนองโพราชบุรี จำกัด (ในพระบรมราชูปถัมภ์) เมื่อทรงเห็นว่าสหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี จำกัด ได้ดำเนินงานมาด้วยดีเป็นปึกแผ่นมั่นคงพอสมควร โรงงานแปรรูปผลิตภัณฑ์นมสดนั้น ควรจะเป็นสมบัติโดยตรงของสมาชิกตามที่ได้พระราชทานพระราชดำรัส แก่สมาชิกสหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี จำกัด เมื่อวันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๑๓ ว่า "...วิธีที่จะให้ผู้ผลิตนมโคสามารถจำหน่ายนมได้มีทางเดียว คือ ตั้งโรงงานแล้วให้โรงงานนั้นเป็นของผู้ผลิต มิใช่ว่าบริษัทฝรั่งหรือญี่ปุ่น มาลงทุนสร้างโรงงานแปรสภาพวัตถุดิบ ให้เป็นสินค้าต่อไป ความคิดเช่นนั้นเป็นความคิดที่เรารับไม่ได้ เพราะว่าเกิดเรื่องอยู่เสมอ ที่จะต้องมีการทะเลาะวิวาทระหว่างผู้ผลิต คือผู้ผลิตนมโคกับผู้ที่แปรสภาพมาเป็นนมกระป๋อง เป็นนมผง เนยแข็ง เนยสด หรือเนยอะไรก็ตาม คือถ้าตั้งเป็นบริษัทแปรสภาพนี้ และขายนมสดจะต้องเกิดเรื่องอยู่เสมอ แต่ถ้าผู้ที่ผลิตวัตถุดิบกับผู้ที่แปรสภาพเป็นเจ้าของเดียวกันจะไม่เกิดปัญหา เพราะว่าทำกันเอง แต่การทำกันเองนี้มีความลำบาก อยู่ที่ต้องมีวินัยอยู่มาก ต้องมีความเสียสละ เพื่อส่วนรวมของกิจกรรมอย่างสำคัญ ถ้าตั้งโรงงานในรูปสหกรณ์ได้ก็จะเป็น การดีแต่ถ้าสร้างในรูปโรงงานสหกรณ์ไม่ได้ด้วยเหตุใดก็ตามก็เห็นควรเลิกล้มกิจการ..."

พระองค์จึงได้พระราชทานโรงงาน ให้แก่สหกรณ์รับดำเนินการต่อไป เมื่อวันที่ ๑๖ ตุลาคม ๒๕๑๘ และทรงรับไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ด้วย


ที่มา : สารานุกรมไทย เล่ม ๑๒ หน้า ๒๔๓