เพลี้ยไฟ
เพลี้ยไฟ (rice thrips) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Thrips oryzae เป็นแมลงที่มีปากแทงดูดและชอบดูดกินน้ำเลี้ยงจากต้นกล้าข้าว โดยเฉพาะตรงส่วนที่เป็นสีเขียวเพราะมีคลอโรฟิลล์ ระบาดรุนแรงมากเมื่อมีอากาศแห้งแล้งมาก ฝนตกน้อย ข้าวที่ถูกเพลี้ยไฟทำลายจะมีใบเหลือง เจริญเติบโตช้า แล้วแผ่นใบค่อย ๆ ม้วนตามความยาวเข้าหาส่วนกลางของใบ ต่อจากนั้นปลายใบก็จะแห้ง ซึ่งในระยะนี้ตัวเพลี้ยไฟจะอาศัยอยู่ในรอยม้วนของใบ ส่วนต้นข้าวที่โตแล้วหรือหลังปักดำจะไม่ได้รับความเสียหายจากเพลี้ยไฟเลย ยกเว้นบางกรณีในระยะออกดอก เพลี้ยไฟอาจเข้าไปดูดกินน้ำเลี้ยงในดอก จนทำให้เมล็ดลีบเป็นจำนวนมาก
การป้องกันและกำจัด
๑. สุมไฟด้วยฟางข้าวไว้ด้านเหนือลมของแปลงกล้า แล้วโรยผงกำมะถันลงบนกองไฟนั้น อากาศที่เกิดจากกองไฟจะเป็นพิษทำลายเพลี้ยไฟ
๒. ใช้ยาฆ่าแมลงผสมน้ำพ่นลงบนต้นกล้า ยาที่ใช้ได้ผล เช่น malathion


ที่มา : จากหนังสือ "ความรู้เรื่องข้าว" โดย ดร. ประพาส วีระแพทย์ สาขาคัดพันธุ์ต้านทานศัตรูข้าว กองการข้าว กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์