โรคใบสีส้ม
โรคใบสีส้ม (yellow orange leaf disease) โรคนี้เกิดจากเชื้อวิสา ชื่อ yellow orange leaf virus ส่วนใหญ่แพร่กระจายโดยแมลงเพลี้ยจักจั่นสีเขียว ชื่อ Nephotettix impicticeps ส่วนแมลงเพลี้ยจักจั่นสีเขียวชนิด Nephotettix apicalis และเพลี้ยจักจั่นปีกลายหยัก ชื่อ Inazuma Dorsalis นั้น เป็นตัวแพร่กระจายโรคได้น้อยมาก เชื้อโรคนี้ไม่สามารถแพร่กระจายโดยวิธีอื่น ๆ ต้นข้าวเป็นโรคใบสีส้มได้ทุกระยะตั้งแต่ต้นกล้าจนถึงตั้งท้องออกรวง แต่ต้นข้าวที่อยู่ในระยะแตกกอ จะได้รับความเสียหายมากที่สุด ต้นที่เป็นโรคใบอ่อนจะมีลักษณะเป็นรอยด่างของคลอโรฟิลล์ที่ถูกทำลายหายไป แล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ต้นแคระแกร๊น นอกจากนี้ใบล่างจะตกลงต่ำ แล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง แตกกอน้อย การเจริญเติบโตของรากไม่ดี ออกดอกช้ากว่าปกติ รวงข้าวมีเมล็ดน้อยกว่าปกติ เมล็ดจำนวนมากอาจเปลี่ยนเป็นสีดำ น้ำหนักเมล็ดเบา อีกประการหนึ่ง ต้นข้าวที่เป็นโรคนี้มักจะมีจุดแผลของโรคใบจุดสีน้ำตาลที่ใบของมันด้วย โรคใบสีส้มนับได้ว่าเป็นโรคที่สำคัญมากในฤดูนาปีในภาคกลางของประเทศไทย
การป้องกันและกำจัด
๑. ปลูกด้วยพันธุ์ข้าวที่ต้านทานโรค
๒. กำจัดแมลงที่เป็นพาหะของเชื้อโรคนี้ด้วยสารเคมี เช่น Sevin ๘๕ และ Furadan


ที่มา : จากหนังสือ "ความรู้เรื่องข้าว" โดย ดร. ประพาส วีระแพทย์ สาขาคัดพันธุ์ต้านทานศัตรูข้าว กองการข้าว กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์