โรคใบขีดโปร่งแสง
โรคใบขีดโปร่งแสง (bacterial leaf streak disease) โรคนี้เกิดจากเชื้อบัคเตรี ชื่อ Xanthomonas translucens oryzae ระบาดทั่วไปในประเทศไทย และมีความรุนแรงน้อยกว่าโรคขอบใบแห้ง เชื้อโรคนี้เข้าทำลายต้นข้าวอย่างรุนแรงในระยะแตกกอ โดยทำให้ใบเป็นรอยขีดช้ำเป็นทางยาวจำนวนมาก แล้วเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลทำให้ใบแห้งตาย รอยช้ำนี้จะโปร่งแสงและขนานกับเส้นใบของข้าว และมีก้อนกลมสีเหลืองขนาดเล็กเกิดขึ้นในรอยช้ำนี้ด้วย ก้อนกลมสีเหลืองนี้ก็คือสิ่งที่บัคเตรีถ่ายออกมา ซึ่งมีเชื้อบัคเตรีปะปนอยู่ด้วย และเรียกว่า bacterial exudate เมื่อถูกน้ำฝนชะล้างลงในน้ำ หรือใบของต้นข้าวอื่น ๆ ก็จะทำให้เชื้อบัคเตรีกระจายไปถึงต้นอื่น ๆ นั้นด้วย แล้วทำให้ต้นข้าวที่ได้รับเชื้อเกิดเป็นโรคในเวลาต่อมา นี่คือการแพร่กระจายของเชื้อโรคใบขีดโปร่งแสง
การป้องกันกำจัด
๑. ปลูกด้วยพันธุ์ข้าวที่ต้านทานโรค
๒. ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในอัตราที่สูงมากเกินไป
๓. ใช้สารเคมีพ่นที่ใบ เช่น ยา Phenazine-๕-oxide


ที่มา : จากหนังสือ "ความรู้เรื่องข้าว" โดย ดร. ประพาส วีระแพทย์ สาขาคัดพันธุ์ต้านทานศัตรูข้าว กองการข้าว กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์