การใส่ปุ๋ย
ปุ๋ยคืออาหารของพืช เช่น ข้าว และพื้นที่นาที่ใช้ปลูกข้าวติดต่อกันมาเป็นเวลานาน ซึ่งแร่ธาตุต่าง ๆ ที่เป็นอาหารของต้นข้าวถูกดึงดูดเอาไปสร้างเป็นต้นข้าวและเมล็ดข้าวทุกปี จึงทำให้แร่ธาตุเหล่านี้ขาดแคลนไปจากพื้นนา ข้าวที่ปลูกในระยะหลังจึงได้ผลผลิตต่ำ ดังนั้น ชาวนาจำเป็นต้องใช้ปุ๋ยใส่ลงไปในนาข้าวในปัจจุบัน เพื่อจะได้ผลผลิตสูง
ชนิดของปุ๋ยเคมีที่ใช้ในนาข้าว
๑. ปุ๋ยเดี่ยว หมายถึงปุ๋ยที่ให้ธาตุอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งอย่างเดียว
ก. ประเภทปุ๋ยไนโตรเจน ได้แก่ ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต (๒๐% N) ปุ๋ยแอมโมเนียมคลอไรด์ (๒๕% N) และปุ๋ยยูเรีย (๔๕% N) ซึ่งให้ธาตุไนโตรเจน
ข. ประเภทปุ๋ยฟอสเฟต ได้แก่ ปุ๋ยซูเปอร์ฟอสเฟต (๒๕% P๒๐๕) ปุ๋ยดับเบิลซูเปอร์ฟอสเฟต (๔๐% P๒๐๕) ปุ๋ยทริปเปิลซูเปอร์ฟอสเฟต (๔๕% P๒๐๕) และหินฟอสเฟต ซึ่งให้ฟอสเฟต
ค. ประเภทปุ๋ยโปแตส ได้แก่ ปุ๋ยโปแตสเซียมคลอไรด์ (๖๐% P๒๐๕) ซึ่งให้ธาตุโปแตสเซียม
๒. ปุ๋ยผสม หมายถึง ปุ๋ยที่ได้จากการผสมปุ๋ยเคมีชนิดหรือประเภทต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เพื่อให้ได้ธาตุอาหารหลักตามต้องการ
๓. ปุ๋ยรวม หมายถึง ปุ๋ยที่ทำการรวมกันด้วยกรรมวิธีทางเคมี และมีธาตุอาหารหลักอย่างน้อยสองธาตุขึ้นไป สำหรับปุ๋ยข้าวที่แนะนำให้ใช้มีสี่สูตร ได้แก่ ๑๖-๒๐-๐, ๑๘-๒๒-๐, ๒๐-๒๐-๐ และ ๑๖-๑๖-๘ ตัวเลขนี้แสดงอัตราของธาตุ N-P-K ซึ่งมีอยู่ในปุ๋ยสูตรนั้น ๆ


ที่มา : จากหนังสือ "ความรู้เรื่องข้าว" โดย ดร. ประพาส วีระแพทย์ สาขาคัดพันธุ์ต้านทานศัตรูข้าว กองการข้าว กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์