ไม้แดง

ชื่อวิทยาศาสตร์ Xylia xylocarpa Taub.
var. kerrii Nielsen

ชื่อวงศ์ MIMOSAEAE

ชื่ออื่น

ไคว กร้อม คว้าย จะลาน จาลาน ตะกร้อม ไปรน์ ผ้าน เพ้ย สะกรอม

ลักษณะทั่วไป

ไม้ผลัดใบ ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงถึง ๒๕ เมตร เมื่อสับเปลือกทิ้งไว้จะได้ชันสีแดง ยอดอ่อนมีขนสีเหลืองปกคลุม เปลือกเรียบ สีเทาอมแดง ใบ เป็นช่อแบบขนนก ๒ ชั้น แต่ละช่อมีใบย่อย ๔-๕ คู่ ใบย่อยรูปไข่ หรือรูปไข่แกมรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมมน ฐานใบมักจะเบี้ยว ใบแก่ เกลี้ยงหรืออาจจะมีขนประปราย ด้านท้องใบ ดอก เป็นช่อเรียงแน่นบนช่อกลมเดี่ยว ๆ หรือแตกกิ่งก้านเป็นกลุ่ม ๆ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางแต่ละช่อประมาณ ๑.๔ ซม. ก้านช่อดอกมีขนปกคลุมประปราย ดอกย่อยมีขนาดเล็กมี ๕ กลีบ สีเหลืองอ่อน เกสรผู้มี ๑๐ อันแยกจากกันเป็นอิสระ
ผล เป็นฝักแบนรูปขอบขนาน เรียวและโค้งงอที่ส่วนปลาย ยาว ๗-๑๐ ซม. สีน้ำตาลอมเทา แข็ง ผิวเรียบ ไม่มีก้าน เมื่อฝักแก่จะแตกออกเป็น ๒ ซีก ผนังของฝักที่แตกมักจะม้วนบิดงอเมล็ดแบน มีจำนวนหลายเมล็ด

การกระจายและนิเวศวิทยา

พบในป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรังทั่วไป ถ้าขึ้นบนพื้นที่ดินลึกหรือดินค่อนข้างอุดมสมบูรณ์ เช่น ป่าเบญจพรรณหรือพื้นที่ราบใกล้น้ำ มักจะมีลำต้นตรง

ประโยชน์

เนื้อไม้ แข็ง หนัก มีความทนทานสูง เลื่อยและตกแต่งได้ยาก เหมาะสำหรับการก่อสร้างที่ต้องการความมั่นคงแข็งแรง เช่น เสาบ้าน คาน เสาสะพาน คันไถ สมอเรือ ฯลฯ

ที่มา : จากหนังสือ "สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์" โดย องค์การสวนพฤกษศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี