พระราชกรณียกิจและพระราชดำริด้านวิทยาศาสตร์ชีวภาพ

เชื้อเพลิงเขียวและปุ๋ยอินทรีย์

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระปรีชาสามารถและพระอัจฉริยะเป็นเลิศในการใช้สิ่งต่างๆ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด แม้วัชพืช เช่น ผักตบชวา ซึ่งโดยทั่วไปเป็นพืชที่ไม่พึงประสงค์ และวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรทั้งหลาย ก็ทรงนำมาใช้ประโยชน์ ในหลายรูปแบบ ตัวอย่างของพระราชดำริและพระราชกรณียกิจในเรื่องนี้ได้แก่ โครงการเชื้อเพลิงเขียวและโครงการปุ๋ยอินทรีย์ ในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา โครงการเชื้อเพลิงเขียวเริ่มดำเนินการเมื่อ พ.ศ.2530 กิจกรรมของโครงการได้แก่การผลิต แท่งเชื้อเพลิงในการนำวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรไปผึ่งแดดเพื่อให้ความชื้นลดลงเหลือไม่เกิน 10% แล้วนำไปบดและผสมกับ แกลบ อัดให้เป็นแท่ง และเผาให้เป็นถ่านแท่ง สำหรับใช้เป็นเชื้อเพลิง เมื่อใช้วัชพืช โดยเฉพาะอย่างยิ่งผักตบชวา แทนวัสดุเหลือทิ้ง ทางการเกษตร ปรากฏว่าแท่งเชื้อเพลิงให้พลังงานความร้อนในอัตรา 2,800 กิโลแคลอรีต่อกิโลกรัม ก่อนเผาเป็นถ่านแท่ง และ 3,000 กิโลแคลอรีต่อกิโลกรัม เมื่อเผาเป็นถ่านแท่งแล้ว เมื่อเพิ่มขี้เลื่อยเหลือทิ้งจากการเพาะเห็ดเข้าไปด้วยในส่วนผสม 1:1 ปรากฏว่า แท่งเชื้อเพลิงให้พลังงานความร้อนในอัตรา 3,500 กิโลแคลอรีต่อกิโลกรัม


โครงการปุ๋ยอินทรีย์เริ่มดำเนินการเมื่อ พ.ศ.2535 เป็นการทดลองผลิตปุ๋ยหมักจากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรและวัชพืช โดยใช้น้ำทิ้งจากโรงกลั่นแอลกอฮอล์เป็นตัวเร่งปฏิกริยาย่อยสลายซึ่งปรากฎผลว่าใช้เวลาเพียง 10-20 วันในการย่อยสลาย และได้ปุ๋ยหมักที่มีปริมาณธาตุอาหารสูงนอกจากนี้ ยังทรงศึกษาพบด้วยว่าไส้เดือนทำหน้าที่เป็นตัวย่อยสลายที่เร็วมากอีกด้วย

คณะกรรมการ The International Society of Chemical Ecology (ISCE) ได้ตระหนักในพระราชกรณียกิจด้าน ชีวภาพดังกล่าว จึงได้ขอพระราชทานทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญรางวัลเทิดพระเกียรติในด้านการสงวนรักษาความหลากหลายทาง ชีวภาพ (The Natura Pro Futura) แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2536 เพื่อเป็นการเฉลิม พระเกียรติพระองค์ในด้านการสงวนรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งนับตั้งแต่สถาบันดังกล่าวได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลาง ความร่วมมือระหว่างนักชีววิทยาและนักเคมี เมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2526 ที่รัฐ Kentucky ประเทศสหรัฐอเมริกานั้น นับเป็นครั้งแรกที่สถาบันฯ ได้ริเริ่มจัดให้มีรางวัล "The Natura Pro Futura" ขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2535 เพื่อมอบให้แก่บุคคล ที่ผลงานดีเด่นด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพที่จะเป็นแบบอย่างให้แก่ประเทศต่าง ๆ นำไปยึดถือปฏิบัติได้ต่อไป ซึ่งในขณะนั้นทางสถาบันฯ มีสมาชิกทั่วโลกกว่า 500 คน และยังไม่เคยมอบรางวัลดังกล่าวให้แก่บุคคลใดมาก่อน เมื่อคณะ กรรมการสถาบันฯ มีการพิจารณาคัดเลือกบุคคลที่เหมาะสมจากทั่วโลก ได้มีความประทับใจในพระราชกรณียกิจของพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงมีมติทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลนี้แด่พระองค์


การอนุรักษ์ดินและน้ำ | การบำบัดน้ำเสีย | อาหารและโภชนาการ |
ยารักษาโรค | การอนุรักษ์ทรัพยากรพันธุกรรมพืช | เชื้อเพลิงเขียวและปุ๋ยอินทรีย์