สรุป

พระราชดำริในการแก้ไขปัญหาการใช้ทรัพยากรทั้งป่าไม้ดิน และน้ำ ที่พระองค์ท่านทรงให้ไว้แก่หน่วยราชการต่าง ๆ ในเวลาและสถานการณ์ต่าง ๆ นั้น พระองค์มีปณิธานที่จะให้ราษฎรทุกหมู่เหล่ามีส่วนช่วยกันดูแลรักษาพัฒนาให้ยั่งยืนท้งในระยะสั้นและระยะยาว ทั้งนี้ศูนย์ศึกษาพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ตามพระราชดำริ นับเป็นการบูรณาการการใช้ประโยชน์ทรัพยากรในพื้นที่ลุ่มน้ำเพื่อแก้ปัญหาทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจสังคมที่เหมาะสมสำหรับลุ่มน้ำขนาดเล็กในชนบท สำหรับลุ่มน้ำขนาดใหญ่ทั้งระบบ เช่น ลุ่มน้ำเจ้าพระยา พระราชดำริในการอนุรักษ์พื้นที่ต้นน้ำลำธาร การพัฒนาอ่างเก็บน้ำขนาดเล็กและขนาดกลางในพื้นที่ตอนกลางของลุ่มน้ำ โครงการทฤษฎีใหม่ที่ทำให้ราษฎรหลุดพ้นจากความไม่แน่นอนในผลผลิตและรายได้มาเป็นการอยู่ในสภาพพอกิน พอใช้ เป็นการบูรณาการพื้นที่ดินในระดับไร่นาที่เป็นไปตามศักยภาพของพื้นที่ โครงการบำบัดน้ำเสียรูปแบบต่าง ๆ โครงการแก้มลิงนับเป็นการบูรณาการ การใช้ทรัพยากรในพื้นที่ลุ่มน้ำเพื่อแก้ปัญหาการใช้ที่ดินขาดประสิทธิภาพการปรับปรุงให้คุณภาพน้ำดีขึ้นก่อนลงสู่แม่น้ำลำธาร การแก้ปัญหาอุทกภัย ภัยแล้ง และเศรษฐกิจชุมชน และเศรษฐกิจในเมืองใหญ่ที่เป็นคุณูประการอย่างยิ่งต่อประเทศ

คำประกาศราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติ
พระปรีชาญานในการจัดการลุ่มน้ำเพื่อพสกนิกร | ทรัพยากรป่าไม้ | ทรัพยากรดิน | ทรัพยากรน้ำ | การแก้ไขปัญหาภัยแล้งและอุทกภัย | การบูรณาการจัดการทรัพยากรลุ่มน้ำ สรุป |

สรรพศิลปศาสตราธิราช | สาขาการจัดการลุ่มน้ำ