ขอเดชะ ฝ่าละอองธุลีพระบาท ปกเกล้าปกกระหม่อม

ด้วยสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในคราวประชุมครั้งที่ ๒/๒๕๒๑ เมื่อวันที่ ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๒๑ ลงมติอนุมัติให้ทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาวิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (วิศวกรรมชลประทาน) แด่ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ในฐานะที่ทรงมีพระมหา กรุณาธิคุณต่อพสกนิกรที่ได้ทรงวางแผน และพระราชทานพระราชดำริในการสร้างงานชลประทานขึ้นในท้องถิ่นต่าง ๆ ที่ประสบความ ทุกข์ยาก เพราะขาดน้ำอันเป็นปัจจัยสำคัญยิ่งสำหรับชีวิตประชาชน เพื่อให้ประชาชนได้บริโภค และทำมาหากินโดยสะดวกยิ่งขึ้น และ มีความร่มเย็นผาสุกโดยทั่วถึงกัน การที่ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาททรงมีพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นแก่บรรดาพสกนิกร โดยเสด็จ พระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมราษฎรในท้องถิ่นต่าง ๆ ทั่วทุกภาคอยู่เสมอ ทรงสนพระราชหฤทัยในความทุกข์สุขและการทำมาหากิน ของราษฎร เมื่อทรงทราบว่าราษฎรประสบความทุกข์ยากด้วยประการใดก็ดี ถ้าเป็นเรื่องที่จะต้องจัดการแก้ไขโดยรีบด่วน ก็ทรง พระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินการช่วยเหลือทันที แต่ถ้าเรื่องที่จะต้องการพิจารณาโดยละเอียดและเกี่ยวข้องกับวิชาการแล้ว ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาทก็ทรงมีพระราชดำริเป็นแนวทางให้หน่วยราชการที่เกี่ยวข้องนำไปปฏิบัติเพื่อขจัดความเดือดร้อนของ ราษฎร จากการเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมราษฎรตามชนบทนี้ ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ทรงมีพระราชดำริให้สร้าง งานชลประทาน ขนาดเล็ก ขึ้น อันนับว่ามีความเหมาะสมกับท้องถิ่นที่กำลังประสบความทุกข์ยาก เพราะขาดน้ำบริโภคอุปโภค ตลอดจนน้ำเพื่อ การเกษตร ทำให้พสกนิกรตามถิ่นนั้น ๆ สามารถประกอบอาชีพได้โดยสะดวก ไม่ละทิ้งที่อยู่ที่ทำมาหากิน

ในการดำเนินการสร้างงานชลประทานตามพระราชดำรินั้น หน่วยราชการที่เกี่ยวข้องได้วางโครงการโดยละเอียดพร้อมทั้ง ประเมินราคาค่าก่อสร้างตามที่ทรงวางโครงการเบื้องต้นและพระราชทานไว้แล้ว นอกจากนั้น ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาทยังได้ทรงมี พระมหากรุณาธิคุณทรงรับเป็นวิศวกรที่ปรึกษาโครงการชลประทานตามพระราชดำริ โดยพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัยอีก ครั้งหนึ่งก่อนดำเนินการ ทำให้งานทั้งหลายบังเกิดความละเอียดรอบคอบเป็นผลลุล่วงไปด้วยดีสมดังความมุ่งหมายทุกประการ

ด้วยพระปรีชาสามารถของใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท งานชบประทานตามพระราชดำริจึงมีลักษณะต่าง ๆ กันออกไปตามความ เหมาะสมของสภาพของท้องถิ่นและปัญหาที่เกิดขึ้น เช่น การทดน้ำและส่งน้ำ ได้แก่ การสร้างฝายหรือเขื่อนระบายน้ำเพื่อทดน้ำ ให้ไหลเข้าเหมืองหรือคลองไปสู่ส่วนที่เพาะปลูกของเกษตรกร งานเกี่ยวกับการเก็บกักน้ำ ได้แก่ การสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ หรือในบางท้องถิ่นสร้างอ่างพวงเพื่อเก็บกักน้ำที่มีมากเกินไปในบางเวลา ซึ่งอาจทำให้เกิดอุทกภัยได้ เมื่อถึงเวลาขาดแคลนน้ำจะ ปล่อยน้ำจากอ่างเก็บน้ำลงมาให้พอเพียงพอแก่การเพาะปลูก อุปโภคบริโภคและกิจการอื่น ๆ นอกจากนี้ยังมีการสร้างอ่างเก็บน้ำ ขนาดเล็กเพื่อสนับสนุนโครงการตามพระราชดำริอื่น ๆ เช่น โครงการพัฒนาชาวเขา โครงการประมง เป็นต้น

ในด้านการระบายน้ำ ได้แก่ การขุดคลองระบายน้ำออกจากบริเวณพื้นที่ลุ่ม ซึ่งมีน้ำขังตลอดปี เพื่อเปิดพื้นที่ราบลุ่มเป็นที่ทำมา หากินของราษฎรโดยปลอดภัยจากน้ำท่วม และการจัดสรรที่ดินที่แห้งเนื่องจากมีการระบายน้ำ โดยให้กรรมสิทธิ์ในที่ดินเป็นสหกรณ์ การเกษตรเป็นส่วนรวม ในการรักษาต้นน้ำลำธารก็ได้สร้างฝายเก็บกักน้ำขนาดเล็กเป็นชั้น ๆ ในบริเวณต้นน้ำต่าง ๆ ตลอดจนใน ด้านการบรรเทาอุทกภัย ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาททรงมีพระราชดำริให้สร้างคันดินกั้นตามริมฝั่งแม่น้ำป้องกันมิให้น้ำล้นตลิ่งเข้าไป ท่วมพื้นที่ดินสองฝั่งน้ำ เป็นต้น

งานชลประทานรวมทุกประเภทที่ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาททรงมีพระราชดำริมีทั้งสิ้น ๑๗๐ โครงการ อำนวยประโยชน์แก่ราษฎร ในท้องถิ่นต่าง ๆ ทุกภาคของประเทศ ให้ราษฎรได้มีน้ำใช้เพื่ออุปโภคบริโภคอย่างสมบูรณ์และเพื่อการเกษตรในเนื้อที่ประมาณถึง ๑,๔๘๐,๐๐๐ ไร่ ในจำนวนโครงการดังกล่าวเป็นงานชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่สร้างเสร็จแล้วในปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ รวม ๕๐ โครงการ อยู่ในภาคเหนือ ๔๔ โครงการ ภาคกลาง ๓ โครงการ และภาคใต้ ๓ โครงการ รวมเป็นเนื้อที่ทั้งสิ้น ๗๐,๐๕๐ ไร่

ในปีพุทธศักราช ๒๕๒๑ งานชลประทานตามพระราชดำริจะแล้วเสร็จอีกจำนวน ๔๗ โครงการ ซึ่งเป็นโครงการที่เป็น ประโยชน์แก่การอุปโภคบริโภค และการเกษตรรวมเป็นเนื้อที่ทั้งสิ้น ๒๒๘,๔๕๕ ไร่

นอกจากนี้ยังมีโครงการตามพระราชดำริที่จะดำเนินการจัดสร้างในปีต่อไปอีก ๗๓ โครงการ เป็นประโยชน์แก่การอุปโภค บริโภค เก็บกักน้ำ ป้องกันอุทกภัยและการเกษตร ซึ่งเป็นโครงการขนาดใหญ่ ๓ โครงการ โครงการขนาดกลาง ๒๖ โครงการ และ โครงการขนาดเล็ก ๔๔ โครงการ รวมเนื้อที่ทั้งสิ้น ๑,๑๘๑,๓๕๕ ไร่

อนึ่ง ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาททรงสนพระราชหฤทัยในงานชลประทานตามพระราชดำริที่ได้สร้างขึ้นเป็นอย่างยิ่ง เสด็จพระ ราชดำเนินไปทอดพระเนตรความก้าวหน้าและทรงติดตามผลงานอย่างใกล้ชิดตลอดเวลาในระหว่างการก่อสร้าง ยังความปลื้อมปิติ และเป็นกำลังใจแก่ผู้ปฏิบัติงานเป็นอย่างมาก เมื่องานก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้วก็ยังได้เสด็จพระราชดำเนินอีกครั้งหนึ่งเพื่อทรง ตรวจดูความเรียบร้อยและทรงสอบถามราษฎรถึงผลที่ได้รับจากงานชลประทานนั้น

งานชลประทานตามพระราชดำริทั้งหมดนี้ ก่อให้เกิดประโยชน์อันยิ่งใหญ่และราษฎรผู้ได้รับประโยชน์ย่อมสำนึกในพระมหา กรุณาธิคุณตราบชั่วชีวิตว่า การที่พสกนิกรของพระองค์รอดพ้นจากความทุกข์ยาก ความอดอยาก ความแห้งแล้งกันดารน้ำ ได้มี โอกาสประกอบอาชีพอย่างมั่นคง มีรายได้เพียงพอแก่การครองชีพอย่างมีความสุขตามฐานะก็ด้วยพระบารมีปกเกล้า ปกกระหม่อม ที่ได้พระราชทานงานชลประทานตามพระราชดำรินั่นเอง

ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาวิชาวิศวกรรมชลประทานนั้น งานชลประทานตามพระราชดำริ ย่อมแสดงให้เห็นการแก้ไขปัญหาการขาดน้ำด้วยการสร้างงานชลประทานทั้งในระยะสั้นและระยะยาวให้ทันความต้องการของราษฎร และแสดงถึงการเลือกใช้งานชลประทานในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพของท้องถิ่น และปัญหาที่กำลังเกิดขึ้น จึงเป็น ตัวอย่างและแบบอย่างในเรื่องความคิดริเริ่มในการศึกษาและค้นคว้าวิจัยทั้งในด้านวิศวกรรมชลประทานและเกษตรชลประทานเพื่อ ให้การใช้น้ำชลประทานบังเกิดประโยชน์มากที่สุดแก่ประชาชนชาวไทย

ด้วยเหตุที่ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาททรงมีพระปรีชาสามารถและทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจในด้านการชลประทานอันยัง ประโยชน์แก่พสกนิกรให้ได้รับความผาสุก ความสมบูรณ์ในการดำรงชีพและการอาชีพอย่างใหญ่หลวง และเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ต่อวิชาการวิศวกรรมชลประทาน สภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จึงเห็นสมควรอย่างยิ่งที่จะทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาวิศวกรรม ศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิศวกรรมชลประทาน แด่ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาทเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติสืบไป

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ

|สรรพศิลปศาสตราธิราช | สาขาวิศวกรรมชลประทาน|