" เมืองพระยารัษฎา ชาวประชาใจกว้าง หมูย่างรสเลิศ ถิ่นกำเนิดยางพารา
เด่นสง่าดอกศรีตรัง ประการังใต้ทะเล เสน่ห์หาดทรายงาม น้ำตกสวยตะการตา "
ตรังหรือเมืองทับเที่ยง อยู่ห่างจากกรุงเทพ ฯ ๘๒๘ กิโลเมตร เป็นเมืองใหญ่อีกแห่งหนึ่งของภาคใต้ เป็นเมืองแรกที่ปลูกยางพารา โดยพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี นำพันธุ์มาจากมาเลเซีย ตรังเป็นเมืองท่าทางฝั่งตะวันตกของประเทศไทยด้านมหาสมุทรอินเดียมาแต่โบราณ มีเนื้อที่ ๔๙๑๗ ตารางกิโลเมตร อาณาเขตทิศเหนือจดนครศรีธรรมราช ทิศใต้จดสตูลและมหาสมุทรอินเดีย ทิศตะวันออกจดพัทลุง ทิศตะวันตกจดมหาสมุทรอินเดียและกระบี่แบ่งการปกครองออกเป็น ๘ อำเภอ ๑ กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมือง ห้วยยอด กันตัง ปะเหลียน สิเกา ย่านตาขาว วังวิเศษ นาโยง และกิ่งอำเภอรัษฎา สถานที่น่าสนใจ อนุสาวรีย์พระยารัษฎานุประดิษฐมหิศรภักดี (คอซิมบี้ ณ ระนอง) เจ้าเมืองตรังในอดีต ตั้งอยู่นอกเมืองตรัง ๑ กิโลเมตร ไปทางจังหวัดพัทลุง ท่านผู้นี้ได้เป็นผู้ริเริ่มเอายางพารามาปลูกในประเทศไทยเป็นครั้งแรกที่จังหวัดตรังนี่เอง กระพังสุรินทร์ เป็นสระน้ำกว้าง มรศาลากลางน้ำ สวนสัตว์ รอบกระพังล้อมรอบด้วยต้นศรีตรังเหมาะเป็นสถานที่สำหรับการพักผ่อนอยู่ไม่ไกลจากอนุสาวรียย์พระยารัษฎานุประดิษฐมหิศรภักดีมากนัก หาดปากแมง อยู่ในเขตอำเภอสิเกา ตำบลไม้ฝาก ห่างจากตัวเมือง ๓๘ กิโลเมตร เป็นหาดที่สวยและเงียยบสงบแห่งหนึ่ง แนวหาดยาวเหยียดไปตามชายฝั่งทะเลอันดามันของมหาสมุทรอินเดีย ทรายริมหาดแน่นมากจนสามารถขับรถยนต์ไปตามชายหาดได้ นอกจากนั้นแล้วในตำบลนี้ยยังมีน้ำตกที่น่าชมอีกแห่งหนึ่งคือ น้ำตกอ่างทอง จากบริเวณหาดปากเมง มีท่าเรือปากเมงซึ่งมีเรือบริการไปเกาะไหง โดยใช้เวลาเดินทางประมาณ ๕๐ นาที อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม ครอบคลุมเนื้อที่ ๑๔๔,๓๐๐ ไร่ อาณาเขตตั้งแต่หาดปากเมง หาดฉางหลาง หาดสั้น หาดยาว หาดหยงหลิง ไปถึงหาดเจ้าไหม รวมทั้งเกาะต่าง ๆ อีก ๙ เกาะ อาทิ เกาะกระดาน เกาะมุก เกาะเจ้าไหม เป็นต้น ประกาศเป็นอุทยาน ฯ เมื่อ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๒๔ การเดินทางไปตามเส้นทางสายตรัง-สิเกา-ปากเมง ระยะทาง ๔๐ กิโลเมตรทางราดยางตลอดสายย จากปากเมงเลี้ยวซ้ายตามถนนเลียบชายหาดอีก ๗ กิโลเมตรถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติ (บริเวณหาดฉางหลาง) ทางอุทยาน ฯ ได้จัดศูนย์บริการนักท่องเที่ยว ศาลาพักผ่อน ห้องน้ำไว้บริการ และจัดเตรียมสถานที่กางเต๊นท์ไว้สำหรับผู้ต้องการพักแรม ติดต่อขออนุญาตล่วงหน้าได้ที่ กองอุทยานแห่งชาติ โทร. ๕๗๙-๐๕๒๙, ๕๗๙-๔๘๔๒ เกาะมุกและถ้ำมรกต เดินทางโดยเรือจากท่าเรือควนตุ้งกู อ.กันตัง ประมาณ ๓๐ นาที เป็นสถานที่สวยงามแปลกตา ด้านฝั่งตะวันออกของเกาะเป็นหมู่บ้านชาวประมง มีถ้ำมรกตซึ่งเรือสามารถเข้าได้ในช่วงน้ำลงภายในถ้ำมีหาดทรายล้อมรอบด้วยหน้าผาสูงชัน เกาะกระดาน เนื้อที่ประมาณ ๖๐๐ ไร่ ซึ่ง ๕ ใน ๖ ส่วนของเกาะนี้อยู่ในความรับบผิดชอบของอุทยานแห่งชาติ หาดเจ้าไหม ที่เหลือเป็นสวนยางและสวนมะพร้าวของเอกชน รวมทั้งร้านอาหารและที่พักสำหรับนักท่องเที่ยว จุดเด่นของเกาะกระดานคือ ชายหาดที่มีทรายขาวละเอียดเหมือนแป้ง และน้ำใสจนมองเห็นแนวประการังซึ่งทอดยาวจากชายหาดด้านเหนือถึงชายฝั่งด้านหลังเกาะมีอ่าวเล็ก ๆ มีคลื่นลูกโต ๆ สาดม้วนเข้าหาหาดเป็นละลอก ๆ เหมาะสำหรับเล่นกระดานโต้คลื่น เกาะกระดานอยู่ทางด้านตะวันตกของเกาะมุก และเกาะลิบง โดยใช้เวลาเดินทางประมาณ ๔๐ นาที เกาะลิบง เป็นเกาะใหญ่ที่สุดในอำเภอกันตังจากท่าเรือกันตังสามารถนั่งเรือออกไปยังท้องทะเลราว ๑ ชั่วโมงก็จะถึงเกาะลิบง ซึ่งเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า หมู่เกาะลิบงเป็นที่อยู่ของปลาพยูน ซึ่งเป็นสัตว์น้ำที่ใกล้จะสูญพันธุ์ บริเวณแหลมจุโหยนั้นเป็นหาดทราย ซึ่งในเวลาน้ำลดสามารถเดินทางไปถึงหาดตูบซึ่งมีนกทะเล นกชายเลนจำนวนมากที่เดินทางมาจากแถบหนาวบินมาอาศัย เกาะนี้ยังมีหมู่บ้านชาวประมงหลายหมู่บ้าน โดยมีเรือออกจากเกาะทุกเช้าสู่ท่าเรือกันตัง และกลับประมาณเที่ยง สามารถมองเห็นทิวทัศน์เกาะเจ้าไหมและแหลมเจ้าไหมงดงามยิ่งนัก สำหรับนักท่องเที่ยวที่มาจากเกาะเจ้าไหม สามารถเช่าเรือไปเที่ยวเกาะลิบงได้ในระยะทางใกล้กว่าจากกันตัง ยางพาราต้นแรกของประเทศไทย ตั้งอยู่ริมถนนก่อนเข้าสู่ตัวอำเภอกันตัง เป็นต้นยางรุ่นแรกที่พระยารัษฎานุประดิษฐ์ นำมาปลูกเพื่อบุกเบิกอาชีพการทำสวนยางพารา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๔๒ ทะเลสองห้อง เป็นสถานที่ท่องเที่ยวอันประหลาดของภาคใต้อีกแห่งหนึ่ง เนื่องจากตรงกลางมีเนินเขายื่นออกมาเกือบจะติดกัน แบ่งแอ่งน้ำออกเป็นสองตอนตั้งอยู่ในตำบลบางดี อำเภอห้วยยอด ห่างจากที่ว่าการอำเภอ ๒๗ กิโลเมตร เขาปินะ อยู่ที่อำเภอห้วยยอด ห่างจากตัวเมืองราว ๔๗ กิโลเมตร ตั้งอยู่กลางทุ่งนาโดดเด่นภายในเขากลวงจนถึงยอดเขา เชิงเขาเป็นที่ตั้งของวัดปินะ บนเขามีถ้ำหลายถ้ำ ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยสวยงาม ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าเขาช่อง ตั้งอยู่ริมทางหลวงด้านขวามือระหว่างเส้นทางตรัง-พัทลุง ห่างจากตัวเมืองตรัง ๒๑ กิโลเมตร ภายในบริเวณมีหมู่ไม้ใหญ่ ลำธารและน้ำตกต่าง ๆ เช่น น้ำตกโตนใหญ่ น้ำตกโตนน้อยและน้ำตกกะช่อง เป็นแหล่งศึกษาสัตว์ป่า มีพิพธภัณฑ์สัตว์ป่าและส่วนสัตว์ขนาดย่ออมมีการนำสัตว์ป่ามาเลี้ยงไว้มากมายหลายชนิด อุทยานนกน้ำคลองลำชาน เดินทางไปตามเส้นางสายตรัง-พัทลุงประมาณ ๑๗ กิโลเมตร จะมีทางแยกทางขวามือเข้าเส้นทางสายโค้งถนนคดทุ่งยาวอีก 1 กิโลเมตร ในบริเวณอุทยานนกน้ำ มีหนองน้ำขนาดใหญ่เป็นที่อยู่อาศัยของนกเป็ดน้ำจำนวนมาก นอกจากนี้ตามเส้นทางสายโค้งถนนยังมีน้ำตกให้แวะชมหลายแห่ง เช่น น้ำตกสายรุ้งกิโลเมตรที่ ๑๒ น้ำตกไพรสวรรค์กิโลเมตรที่ ๒๔ และน้ำตกลำปลอกกิโลเมตรที่ ๓๐ ถ้ำสุรินทร์ อยู่ในท้องที่อำเภอปะเหลียนเป็นถ้ำที่สวยงามมากแต่นักท่องเที่ยวไม่ค่อยรู้จัก น้ำตกโตนเต๊ะ เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ในเขตอำเภอปะเหลียน ใช้เส้นทางสายโค้งถนนคดทุ่งยาวจนถึงกิโลเมตร ๓๗ บริเวณสามแยกหัวถนน มีทางแยกซ้ายยไปอีก ๑๐ กิโลเมตร นอกจากนี้ระหว่างทางยังผ่านน้ำตกที่สวยงาม เช่น น้ำตกโตนตก และน้ำตกช่องบรรพต เที่ยวทะเลเมืองปะเหลียน ชายทะเลของอำเภอปะเหลียน มีความงามตามลักษณะชายฝั่งทะเล อันดามันของมหาสมุทรอินเดียทั่วไป หาดที่มีชื่อ ได้แก่ หากสำราญ หาดตะเสะ ส่วนเกาะนั้นก็มีที่น่าชมหลายแห่ง เช่น เกาะสุกร เกาะเภตรา เกาะหลาวเหลียงเหนือ เกาะหลาวเหลียงใต้ เป็นต้น อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา อยู่ในท้องที่อำเภอปะเหลียนจังหวัดตรังและอำเภอละงูจังหวัดสตูลมีเนื้อที่ประมาณ ๔๙๔ ตารางกิโลเมตร ประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๒๗ ประกอบด้วยเกาะใหญ่น้อย อาทิ เกาะเภตรา เกาะเขาใหญ่ เกาะลันตี เกาะลิดี เกาะบุโหลน และเกาะเหลาเหลียง เดินทางโดยเช่าเรือจากท่าเรือปากบาราจังหวัดสตูลหรือท่าเรือกันตังจังหวัดตรัง ช่วงที่เหมาะแก่การท่องเที่ยวคือเดือนธันวาคมถึงเมษายน ผู้ต้องการพักแรมต้องนำเต๊นท์ไปเอง รายละเอียดติดต่อกองอุทยาแห่งชาติ โทร. ๕๗๙-๐๕๒๙, ๕๗๙-๔๘๔๒ งานประเพณี งานเทศกาลกินเจ มีขึ้นระหว่างวันขึ้น ๑-๙ ค่ำ เดือน ๙ ตามปฏิทินจีน (ประมาณเดือนกันยายน-ตุลาคม) ชาวจีนนุ่งขาวห่มขาวถือศีลกินเจตามศาลเจ้าต่าง ๆ นอกจากนี้มีขบบวนแห่เจ้า พิธีไหว้เจ้า และ ลุยไฟ