จังหวัดสมุทรสาคร เดิมเรียกว่าเมืองท่าจีน ทั้งนี้คงเป็นเพราะในสมัยก่อนมีเรือสำเภาจีนมาจอดเทียบท่าที่นี่กันมาก ต่อมาใน พ.ศ. ๒๐๙๑ ในรัชสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ใช้เมืองท่าจีนเป็นท่ระดมพลแถบหัวเมืองชายทะเล แล้วเปลี่ยนชื่อเมืองท่าจีนเป็นเมืองสาครบุรี ครั้นในปี พ.ศ. ๒๒๔๗ พระพุทธเจ้าเสือได้เสด็จประทับเรือพระที่นั่งเอกชัย ประพาสทางชลมารคเข้ามาในคลองโคกขาม ซึ่งเป็นคลองที่คดเคี้ยว พ้นท้ายรสิงห์ซึ่งเป็นผู้ถือท้ายเรือพระที่นั่งไม่สามารถบังคับเรือได้ เรือจึงชนกิ่งไม้หัวเรือหักทำให้พ้นท้ายนรสิงห์ถูกประหารชีวิตเพราะต้องการรักษากฎมณเฑียรบาลพระพุทธเจ้าเสือจึงทรงบัญชาให้ขุดคลองตัดความโค้งของคลองโคกขาม ซึ่งปากคลองทะลุแม่น้ำท่าจีนตรงหน้าเมืองพอดี คลองนี้มาขุดเสร็จในสมัยพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ และได้พระราชทานนามว่าคลองมหาชัย ชาวบ้านจึงเรียกชื่อเมืองนี้ว่าเมืองมหาชัย ซึ่งมาเปลี่ยนเป็นสมุทรสาครในสมัยรัชกาลที่ ๔ แต่ชาวบ้านก็ยังนิยมเรียกเมืองนี้ว่ามหาชัย สมุทรสาครแบ่งเขตการปกครองออกเป็น ๓ อำเภอ คือ อำเภอเมืองสมุทรสาคร อำเภอกระทุ่มแบน และอำเภอบ้านแพ้ว มีเนื้อที่รวมทั้งหมด ๘๗๒ ตารางกิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพฯ ตามทางหลวงหมายเลข ๓๕ สายธนบุรี-ปากท่อเพียง ๒๘ กิโลเมตร และตามทางหลวงหมายเลข ๔ ถนนเพชรเกษม เลี้ยวขวาถนนเศรษฐกิจ ๑ ผ่าน อำเภอกระทุ่มแบนถึงตัวเมืองเป็นระยะทาง ๓๘ กิโลเมตร สถานที่น่าสนใจ ป้อมวิเชียรโชฎก ตั้งอยู่ในตัวเมืองสมุทรสาคร สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๓ ประมาณ พ.ศ. ๒๓๗๐ เพื่อป้องกันข้าศึกทางทะเลปัจจุบันนี้หักพังลงยังปรากฎอยู่บางส่วน ปืนใหญ่ที่ตั้งอยู่ในปัจจุบันนี้ทางจังหวัดได้ยกไปตั้งเก็บไว้ที่หน้าศาลหลักเมือง และหน้าศาลากลางจังหวัด วัดใหญ่จอมปราสาท อยู่ในเขตตำบลท่าจีน อำเภอเมือง เป็นวัดเก่า สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา ที่พระอุโบสถมีบานประตูไม้แกะสลักลวดลายเป็นลายเถาดอกไม้ต้นไม้ต่าง ๆ แกะเป็นลายนูนสูงลอยเด่นออกมาฝีมือประณีตวิจิตรพิสดารมาก วัดสุทธิวาตวราราม (วัดช่องลม) ตั้งอยู่ในเขตตำบลท่าฉลอม อำเภอเมือง เป็นวัดเก่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา ศาสนาสถานในวัดนี้ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์สวยงามมาก ภายในวัดมีพระบรมราชานุสาวรีย์ของพระปิยะมหาราชประดิษฐานอยู่ในสวนไม้ประดับด้านหนึ่ง เมื่อเดินทางไปชมวัดนี้ยังได้ชมทิวทัศน์ของปากแม่น้ำท่าจีนด้วย นาเกลือ อาชีพที่สำคัญของชาวสมุทรสาครอีกอย่างหนึ่ง คือการทำนาเกลือซึ่งเป็นแถบถิ่นที่ทำกันมากที่สุดในประเทศ บนเส้นทางสายธนบุรี-ปากท่อ ช่วงระหว่างเขตติดต่อจังหวัดสมุทรสาครและสมุทรสงคราม จะมีชาวบ้านทำนาเกลืออยู่ข้างทาง ซึ่งอาจแวะเข้ามชมวิธีการทำนาเกลือได้ พิพิธภัณฑ์สัตว์ทะเลเปิด ตั้งอยู่ที่ถนนเลียบชายฝั่งทะเล บางหญ้าแพรก อำเภอเมืองเป็นสถาบันค้นคว้าชีววิทยาทางทะเล มีการจัดแสดงสัตว์ทะเลนานาชนิด ศูนย์เพาะเลี้ยงสัตว์ทะเลและเรือนำเที่ยวชมการทำประมงชายฝั่งทะเล รวมทั้งภัตตาคารบริการอาหารทะเลสดจากอ่าวไทย รายละเอียดติดต่อ โทร. (๐๓๔)๔๑๑๕๙๒ ศาลพันท้านนรสิงห์ เป็นอนุสาวรีย์แห่งความซื่อสัตย์ รักษาระเบียบกฎมณเฑียรบาลยิ่งกว่าชีวิตตน แต่เดิมศาลนี้ตั้งอยู่ในคลองโคกขาม บริเวณที่หัวเรือพระที่นั่งเอกชัยชนกิ่งไม้หัก แต่เนื่องจากคลองโคกขามตื้นเขินมากประกอบกับสถานที่เดิมอยู่ไกล จึงย้ายศาลไปไว้บริเวณปากคลองมหาชัยต่อกับคลองโคกขามต่อมากรมศิลปากรได้ดำเนินการจัดสร้างศาลพันท้ายนรสิงห์ขึ้น อยู่ถัดจากศาลเก่าที่พักลงมาไม่มากนัก โดยกันอาณาบริเวณรอบ ๆ ศาลไว้ประมาณ ๑๐๐ ไร่ เพื่อจัดตั้งเป็นอุทยานพันท้านนรสิงห์ ภายในศาลมีรูปปั้นของพันท้ายนรสิงห์ขนาดเท่าคนจริงในท่าถือท้ายคัดเรือประชาชนในละแวกนั้นเคารพนับถือมาก วัดโคกขาม อยู่ริมคลองเป็นวัดเก่าแก่มีสิ่งที่น่าชมคือ พระอุโบสถหลังเก่าและพระเจดีย์เก่าที่ได้รับการบูรณะซ่อมแซม สถาปัตยกรรมก่อสร้างเป็นศิลปะแบบอยุธยา นอกจากนี้ยังเป็นที่เก็บวัตถุที่เชื่อกันว่าเกี่ยวพันกับเรื่องของพันท้ายนรสิงห์ไว้หลายอย่าง ชิ้นส่วนของเรือพระที่นั่งเอกชัยและศาลเพียงตาของเดิมเป็นต้น การเดินทางล่องคลองโคกขาม สามารถเช่าเรือหรือโดยสารเรือเมล์ได้ที่ท่าเรือตลาดสังวาลย์ (ท่าเรือตลาดมหาชัย) หรือที่ท่าเรือบ้านไร่ ใช้เวลาประมาณ ๒-๓ ชม. ค่าเช่าเหมาะเรือขนาด ๑๐-๑๕ คน ลำละประมาณ ๔๐๐-๕๐๐ บาท วัดราษฎร์ศรัทธากะยาราม อยู่ในเขตตำบลหลักสาม อำเภอบ้านแพ้ว สิ่งที่น่าสนใจ นอกจากศาสนสถานในวัดแล้ว ตามสุมทุมพุ่มไม้ในบริเวณวัดยังเป็นที่อาศัยของเหล่านกกานับพัน ๆ ตัว ซึ่งนักท่องเที่ยวจะไปเฝ้าดูนกที่นั่นได้ ตลาดน้ำคลองโพธิ์หัก (ตลาดน้ำหลัก ๕) อยู่ในเขตอำเภอบ้านแพ้ว เป็นแหล่งรวมของบรรดาเรือแม่ค้าพ่อค้าและผู้ซื้อ ซึ่งนับว่าเป็นการดำเนินชีวิตแบบหนึ่งของชาวบ้านสวนแถบที่ลุ่ม ตลาดน้ำนี้ติดตลาดทุกวันตั้งแต่เวลา ๐๖.๐๐-๑๒.๐๐ น. เว้นวันพระ การเดินทางจากตลาดบ้านแพ้วนั่งเรือหางยาวต่อไปอีก ประมาณ ๘ กิโลเมตร