พัทลุง เมืองแห่งขุนเขาอกทะลุ ที่รู้จักกันดีของภาคใต้ ตั้งอยู่ระหว่างเส้นทางตรัง-สงขลา อยู่ห่างจากกรุงเทพ ฯ ๘๔๐ กิโลเมตร และอยู่ห่างจากจังหวัดตรัง ๖๓ กิโลเมตร เมื่อขับรถเข้าสู่ตัวเมืองพัทลุงจะเห็นขุนเขาอกทะลุอยู่กลางเมืองเสมือนดังสัญลักษณ์ของพัทลุง พัทลุงเมื่องที่สวยงามด้วยทะเลสาบซึ่งมีอาณาเขตต่อลงมาจากสงขลาเป็นเมืองที่ก่อกำเนิดการเล่นมโนราห์และหนังตะลุง มีเนื้อที่ ๓,๔๒๔.๕ ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น ๘ อำเภอ กับ ๒ กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมือง เขาชัยสน ควนขนุน ปากพะยูน กงหรา ตะโหมด ป่าบอน อำเภอศรีบรรพต กิ่งออำเภอบางแก้ว และกิ่งอำเภอป่าพะยอม พื้นที่เป็นภูเขา ป่าและเนินสูง ทางทิศตะวันตกแล้วค่อย ๆ ลาดต่ำลงทางทิศตะวันออกจนจดทะเลสาบสงขลา มีอาณาเขตทิศเหนือจดนครศรีธรรมราช ทิศใต้จดสงขลาและสตูล ทิศตะวันออกจดสงขลาและทะเลสาบสงขลา ทิศตะวันตกจดตรัง สถานที่น่าสนใจ ถ้ำคูหาสวรรค์ ก่อนเข้าสู่ตัวตลาดพัทลุงจะมองเห็นขุนเขาลูกหนึ่งอยู่ทางด้านซ้ายมือคือ เขาหัวแตกอันเป็นที่ตั้งของถ้ำคูหาสวรรค์ ภายในถ้ำมีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ตามผนังแบบเดียวกับที่ถ้ำสุวรรณคูหาจังหวัดพังงารัชกาลที่ ๕ และ ๗ เคยเสด็จประพาสมาแล้ว วัดวัง จากตัวเมืองไปตามเส้นทางหมายเลข ๔๐๔๗ ประมาณ ๖ กิโลเมตร จะพบวัดวังอยู่ทางขวามือ เป็นวัดโบราณที่สำคัญของจังหวัดมีเจดีย์ โบสถ์ และภาพเขียนพุทธประวัติตามระเบียงวิหารเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป ๑๐๘ องค์เคยเป็นที่ถือน้ำพิพัฒน์สัตยาในสมัยโบราณพระยาพัทลุง (ทองขาว) เป็นผู้สร้างขึ้นในรัชกาลที่ ๓ หาดแสนสุข ลำปา เป็นชายหาดริมทะเลสาบสงขลา อยู่ห่างจากตัวเมือง ๘ กิโลเมตร หรือเลยวัดวังไป ๒ กิโลเมตร บริเวณหาดมีทิวสนร่มรื่น มองออกไปในทะสาบจะมองเห็นเกาะเล็กเกาะน้อยกระจัดกระจายดูงดงาม แหลมจองถนน เป็นส่วนที่ยื่นออกไปในทะเลสาบลำปำ บรรยากาศโดยยรอบสงบร่มรื่นเป็นจุดที่จะไปเที่ยวเกาะได้สะดวก เพราะอยู่ใกล้เกาะต่าง ๆ มากที่สุด น้ำตกไพรวัลย์ ตั้งอยู่ในหน่วยพิทักษ์ป่าบ้านพูด อำเภอกงหรา ทางหลวง ๔๑๒๒ กิโลเมตรที่ ๓๑-๓๒ เลี้ยยวขวาอีก ๓ กิโลเมตร เป็นน้ำตกสูงใหญ่ มีแอ่งน้ำว่ายเล่นได้ มีลานจอดรถและร้านอาหารบริการ น้ำตกเขาคราม ตั้งอยู่ในหมู่ที่ ๖ ตำบลบ้านนา อำเภอเมืองจากตัวเมืองพัทลุงไปตามททางหลวงหมายเลข ๔ (สายพัทลุง-ตรัง) ถึงกิโลเมตรที่ ๓๑-๓๒ แยกซ้ายที่บ้านต้นไทรไปอีกประมาณ ๖ กิโลเมตร ถึงบ้านเขาคราม มีทางเดินไปน้ำตกอีก ๑ กิโลเมตร เป็นน้ำตกที่สวยงาม แต่ทางเข้าค่อนข้างเปลี่ยว ถ้ำพรมาลัยเทพนิมิตร อยู่เลยสถานีรถไฟไปประมาณ ๒ กิโลเมตร จะมีทางแยกซ้ายมือเข้าไปอีกประมาณ ๒๐๐ เมตร ก็ถึงถ้ำพระมาลัยซึ่งอยู่ในเทือกเขาเดียวกับภูเขาอกทะลุในถ้ำสวยงามมากด้วยหินงอกหินย้อย และแอ่งน้ำ พระธุดงค์ชื่อมาลัยเป็นผู้ค้นพบถ้ำเมื่อปี ๒๕๐๖ บ่อน้ำร้อน-น้ำเย็น ตั้งอยู่ที่อำเภอเขาชัยสนจากตัวจังหวัดไปทางใต้ ห่างจากตัวเมือง ๒๕ กิโลเมตรตามทางหลวงหมายเลข ๔ เมื่อถึงบ้านท่านางพรหม จะมีทางแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข ๔๐๘๑ ไปอำเภอเขาชัยสนเล็กน้อยจะมีทางแยกขวามือเข้าไปอีกประมาณ ๑ กิโลเมตร ก็ถึงหน้าผาเชิงเขาชัยสน เป็นที่ตั้งของธารน้ำเย็นซึ่งไหลออกมาจากใต้เพิงผา บริเวณโดยรอบตกแต่งเป็นสถานที่พักผ่อน เดินทางต่อไปตามถนนเลียบภูเขา ผ่านถ้ำพระไปจนถึงวัดบ่อน้ำร้อน มีแอ่งน้ำร้อนซึ่งเชื่อกันว่าเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ใช้รักษาโรคบางอย่างได้ วัดเขียน อยู่บนทางหลวงหมายเลข ๔๐๘๑ เลยอำเภอเขาชัยสนไป ๗ กิโลเมตร ในเขตบ้านบางแก้วทางเข้าอยู่ซ้ายมือ วัดเขียนตั้งอยู่ริมทะเลสาบสงขลา เป็นวัดเก่าแก่ที่มีพระธาตุบางแก้วซึ่งสร้างแบบเดียวกับพระธาตุนครศรีธรรมราชแต่ขนาดเล็กกว่า เป็นปูชนียสถานที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของพัทลุง ซึ่งเชื่อว่าสร้างมาแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น สันนิฐานว่าพื้นที่บริเวณวัดเขียนนี้จะเป็นที่ตั้งของเมืองพัทลุงมาก่อน เพราะพบซากปรักหักพังของศิลาแลง และพระพุทธรูปมากมาย น้ำตกตะโหมด (หม่อมจุ้ย) ตั้งอยู่ที่ อ.ตะโหมด จากพัทลุงเดินทางไปทางทิศใต้ตามทางหลวงหมายเลข ๔ ประมาณ ๓๓ กิโลเมตรแยกขวาเข้าทางสาย ๔๑๒๑ ผ่านวัดตะโหมดไปอีก ๔ กิโลเมตร น้ำตกมีหลายชั้น มีแอ่งน้ำสำหรับให้เล่นน้ำได้ อุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า โดยใช้เส้นทางหลวงหมายเลข ๔๑ จากพัทลุงไปอำเภอควนขนุน แล้วแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข ๔๑๖๔ สู่กิ่งอำเภอศรีบรรพต เข้าไปประมาณ ๑๗ กิโลเมตร แล้วแยกเข้าทางซ้ายมือไปอีก ๓ กิโลเมตรก็ถึงที่ทำการอุทยาน ฯ มีสภาพเป็นป่าร่มรื่น มีถ้ำมัจฉาซึ่งตามผนังถ้ำมีหินงอกหินย้อยและแอ่งน้ำ มีปลาอาศัยอยู่ นอกจากนี้ยังมีถ้ำรื่นเทพนิมิตรและน้ำตกเหรียงทอง อุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า ครอบคลุมพื้นที่ ๓ จังหวัด คือ นครศรีธรรมราช ตรังและพัทลุง มีเนื้อที่รวมทั้งสิ้น ๔๓๓,๗๕๐ ไร่ และประกาศจัดตั้งเป็นอุทยาน ฯ เมื่อวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๒๕ และทางอุทยาน ฯ ได้จัดบ้านพักไว้บริการแก่นักท่องเที่ยวด้วย ติดต่อได้ที่ กองอุทานแห่งชาติ กรมป่าไม้ เขตบางเขน โทร. ๕๗๙-๐๕๒๙, ๕๗๙-๔๘๔๒ อุทยานนกน้ำทะเลน้อย อยู่ที่ตำบลทะเลน้อย อำเภอควนขนุนห่างจากที่ว่าการอำเภอราว ๑๗ กิโลเมตร หรือห่างจากตัวเมือง ๓๒ กิโลเมตร ตามเส้นทางหมายเลข ๔๐๔๘ มีลักษณะเป็นหนองน้ำกว้างใหญ่เชื่อมติดต่อกับทะเลสาบสงขลา มีนกอยู่กว่า ๑๕๐ ชนิด ฤดูกาลที่เหมาะไปดูนกคือช่วงเดือนธันวาคม-เมษายน นักท่องเที่ยวสามารถเช่าเรือไปชมนกได้จากท่าเรือทะเลน้อย และใกล้ที่ทำการอุทยาน ฯ มีเรือนพักไว้บริการนักท่องเที่ยวด้วย โดยอยู่ในความดูแลของอุทยาน ฯ ติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่อุทยานแห่งชาติกรมป่าไม้กรุงเทพ ฯ โทร . ๕๗๙-๐๕๒๙, ๕๗๙-๔๘๔๒ แหล่งหัตถกรรมเสื่อกระจูด ตั้งอยู่ที่บ้านทะเลน้อย อ.ควนขนุน ของที่ระลึกที่ผลิตจากต้นกระจูด ได้แก่ เสื่อ หมวก กระเป๋า และตะกร้า เป็นหัตถกรรมที่มีชื่อเสียงของจังหวัด งานประเพณี แข่งโพนลากพระ มีขึ้นช่วงก่อนเทศกาลออกพรรษา ราววันขึ้น ๑๓-๑๕ ค่ำเดือน ๑๑ คำว่า "โพน" เป็นภาษาทท้องถิ่นเป็นเครื่องดนตรีให้จังหวะคล้ายกับ "กลองทัด" ของภาคกลาง วันงานจะมีขบวนฟ้อนรำขบวนดนตรีขบวนรถโพน