พังงา ดินแดนแห่งเมืองดีบุก มีภูมิประเทศสวยงาม เป็นเมืองที่มีภูเขาเป็นกำแพงเมือง พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลัลซับซ้อน มีที่ราบน้อยมาก มีเนื้อที่ทั้งหมด ๔,๑๗๐.๙ ตารางกิโลเมตร เป็นลำดับที่ ๙ ของภาคใต้ มีเนื้อที่เป็นป่าเลนและป่าดงดิบประมาณ ๕๗ % ของเนื้อที่ทั้งหมด อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ๗๘๘ กิโลเมตร อาณาเขตทิศเหนือติดต่อกับระนอง ทิศใต้ติดต่อภูเก็ต และทะเลอันดามัน ทิศตะวันออกติดต่อกับ กระบี่และสุราษฎร์ธานี ทิศตะวันตกจดมหาสมุทรอินเดีย แบ่งการปกครองออกเป็น ๘ อำเภอ คือ อำเภอเมือง กะป คุระบุรี ตะกั่วป่า ตะกั่วทุ่ง ท้ายเหมือง ทับปุดและอำเภอเกาะยาว สถานที่น่าสนใจ ถ้ำพุงช้าง อยู่ที่เขาช้าง หลังศาลากลางจังหวัดถึงวัดประพาสประจิมเขต แล้วเดินเข้าไปยังถ้ำ ในบริเวณวัดใต้ เป็นถ้ำใหญ่ สวยงามมาก ภายในเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปจำลองมีหินงอกหินย้อยรุปร่างแปลกๆ ถ้ำฤษีสวรรค์-ถ้ำลูกเสือ อยู่ในบริเวณสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ถนนเขาช้างในเขตเทศบาล เป็นถ้ำทะลุถึงกันได้ ภายในถ้ำมี ธารน้ำใสไหลผ่านและมีหินย้อย ถ้ำน้ำผุด อยู่ที่เชิงเขาทอย เขตอำเภอเมือง ห่างจากตลาดพังงาราว ๒ กิโลเมตร เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวพังงานับถือแห่ง หนึ่ง บริเวณปากน้ำมีธารน้ำผุดขึ้นมาตรงปากถ้ำมีศาลเจ้าเรียกว่า " ศาลเจ้าพุ่นเท่ากอง " วนอุทยานสระนางมโนราห์ เดินทางโดยใช้เส้นทางพังงา-กระบี่ ๓ กิโลเมตร มีสภาพป่าร่มรื่น และมีธารน้ำตกที่เกิดจากลำน้ำไหล จากภูเขาลงสู่แอ่งน้ำใหญ่ตลอดปี น้ำตกโตนพังงา หรือน้ำตกในโตน อยู่ตำบลป่ากอ เขตอำเภอเมือง เป็นน้ำตก ที่ไหลมาจากเทือกเขาและหินหลายชั้น ถ้ำสุวรรณคูหา อยู่ในเขตอำเภอตะกั่วทุ่งก่อนถึงตัวเมืองพังงา ๗ กิโลเมตร เป็นส่วนหนึ่งของวัดสุวรรณคูหา หรือวัดถ้ำ เป็นถ้ำขนาดใหญ่ ประดิษฐานพระพุทธธูป พระปรางค์ และเจดีย์ นอกจากนี้ก็มีหินงอกหินย้อยสวยงามมาก การเดินทางใช้เส้นทาง สายพังงา-โคกกลอย ( ทางหลวงหมายเลข ๔ ) ไป ๗ กิโลเมตรถึงหมู่ที่ ๒ ( กิโลเมตร ๓๑ ) อำเภอตะกั่วทุ่ง จะมีถนนราดยาง แยกเข้าขวามือ ไปอีก ๑ กิโลเมตร อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา อยู่ในเขตอำเภอเมือง อำเภอตะกั่วทุ่งและอำเภอเกาะยาวครอบคลุมพื้นที่ ๒๕๐,๐๐๐ ไร่ ประกาศเป็น เขตอุทยานฯ เมื่อวันที่ ๒๙ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔ การเดินทางไปอ่าวพังงาสามารถเริ่มจากตัวจังหวัดบนทางหลวงหมายเลข ๔ ซึ่งมุ่งใต้สู่ ตำบลโคกกลอย ผ่านศาลากลางจังหวัด ห่างจากตัวเมืองประมาณ ๘ กิโลเมตร มีทางแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข ๔๑๔๔ นำไปสู่อุทยาน แห่งชาติอ่าวพังงาซึ่งอยู่ห่างจากทางแยก ๔ กิโลเมตร มีท่าเทียบเรือศุลกากร ที่มีเรือบริการนำเที่ยวคอยบริการอยู่คือ ท่าเรือท่าด่าน (นอกจาก ท่าเรือนี้แล้วก็ยังมีท่าเรือสุระกุล หรือ ท่าเรือกะโสมในอำเภอตะกั่วทุ่ง ) แต่ถ้าเดินทางมาเป็นคณะใหญ่ ควรลงเรือที่ท่าด่าน เพราะว่าจะมีเรือ ขนาดใหญ่คอยบริการเส้นทางการท่องเที่ยวผ่านเขาหมาจู เขาเขียน เกาะปันหยี แล้วแวะชมถ้ำลอด เขาตะปู เขาพิงกัน เป็นแหล่งท่องเที่ยว หลัก นอกจากนี้ยังมีสถานที่น่าสนใจอื่นๆ ในเขตอุทยานฯ ได้แก่ เกาะนมสาว เกาะทะเล เกาะพนัก เกาะห้อง และเกาะไข่ฤดูท่องเที่ยวอยู่ใน ช่วงเดือนธันวาคมถึงเมษายน อุทยานฯ มีบังกะโลที่พักสำหรับนักท่องเที่ยว รายละเอียด โทร.๕๗๙๐๕๒๙, ๕๗๙๔๘๔๒ เกาะยาวใหญ่และเกาะยาวน้อย มีเนื้อที่รวมกัน ๑๓๘ ตารางกิโลเมตร พื้นที่บางส่วนจัดอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา บนเกาะมีหาดทรายที่สวยงาม ชาวบ้านประกอบอาชีพทำสวนยางและการประมง มีบังกะโลประมาณ ๔ แห่ง การเดินทางไปได้ทั้งพังงา ภูเก็ต และ กระบี่ แต่ที่สะดวกที่สุดคือเลือกเดินทางจากภูเก็ต โดยลงเรือที่ท่าเรือ บางโรงหรืออ่าวปอไปเกาะยาวน้อยส่วนการเดินทางไปเกาะ ยาวใหญ่สามารถลงเรือที่ท่าเรือเทียบสิน จังหวัดภูเก็ตใชัเวลาเดินทางประมาณ ๑ ชั่วโมงครึ่ง อุทยานแห่งชาติเขาลำปี-หาดท้ายเมือง ครอบคลุมพื้นที่ ๔๕,๐๐๐ ไร่ ในเขตอำเภอท้ายเหมืองประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๑๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๙ สถานที่ท่องเที่ยวในเขตอุทยานฯ มีทั้งหาดทรายชายทะเลและน้ำตกที่สวยงามได้แก่ ชายทะเลท้ายเหมือง ซึ่งอยู่แยกจากตลาดท้ายเหมืองไปอีก ๑.๕ กิโลเมตร ในช่วงเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์จะมีเต่าทะเลขึ้นมาวางใข่ น้ำตกลำปี แยกจากทาง สายท้ายเหมือง-ตะกั่วป่า กิโลเมตรที่ ๓๒-๓๓ ไป ๑.๕ กิโลเมตร เป็นนำตกขนาดกลางมี ๖ ชั้นและ น้ำตกโตนไพร แยกจากกิโลเมตร ที่๒๘-๒๙ ไปอีก ๘ กิโลเมตร เป็นน้ำตกขนาดใหญ่มีน้ำตลอดปี อุทยานฯมีที่พักสำหรับนักท่องเที่ยวรายละเอียดติดต่อกองอุทยานแห่งชาติ โทร.๕๗๙๐๕๒๙,๕๗๙๔๘๔๒ ชายทะเลท่านุ่น จากทางหลวงหมายเลข ๔ ต่อเข้าจังหวัดภูเก็ตโดยทางหลวงหมายเลข ๔๐๒ ก่อนถึงเกาะภูเก็ตบริเวณช่อง แคบปากพระ จะแลเห็นหาดทรายทั้งด้านซ้ายและด้านขวาที่หาดทรายนี้จะมีเต่าขึ้นมาไข่ทุกปี ชายหาดเขาปิหลาย อยู่ในตำบลโคกกลอยอำเภอตะกั่วทุ่ง เป็นชายหาดที่ต่อเนื่องกับชายหาดท่านุ่น บริเวณชายหาดมีโขนหิน หาดทรายขาวลงเล่นน้ำได้ เทวรูปสลักหินจากวรรณกรรมอมตะเรื่องรามเกียรติ์ อยู่ที่วัดเหลหรือวัดนารายณิกายาราม ตำบลเหล อำเภอกะปง ห่างจากอำเภอ ๑๔ กิโลเมตร เป็นบริเวณเมืองเก่าของเมืองตะกั่วป่ามีหินสลักเป็นรูปพระนารายณ์ พระลักษณ์ พระลักษณ์และนางสีดา เป็นศิลปวัตถุที่เก่าแก่ ที่สุดของพังงาสันนิษฐานว่า ชาวกลิงคราษฎร์ซึ่งเข้ามาอยู่ในแถบสมุทรอินเดียทางด้านตะวันตกของประเทศไทยเป็นผู้สร้างให้ อุทยานแห่งชาติเขาหลัก-ลำรู่ อยู่ห่างจากอำเภอตะกั่วป่า ๓๓ กิโลเมตร ตามเส้นทาง ตะกั่วป่า-ท้ายเมือง มีพื้นที่ประมาณ ๑๒๕ ตารางกิโลเมตร ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อเดือนสิงหาคม ๒๕๓๔ ประกอบด้วยแหล่งท่องเที่ยวอันได้แก่ ชายทะเลเขาหลัก ริมถนน เพชรเกษมกิโลเมตรที่ ๕๖-๕๗ น้ำตกลำรู่ห่างจากอำเภอกะปง ๑๐ กิโลเมตร และน้ำตกโตนช่องฟ้าอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ๕ กิโลเมตร ทางอุทยานฯ มีสถานที่กางเต็นท์พักแรม และริมถนนเพชรเกษมช่วงที่ผ่านชายทะเลเขาหลักมีบังกะโลเอกชนตั้งอยู่หลายแห่ง อุทยานแห่งชาติศรีพังงา ตั้งอยู่ริมเส้นทางระนอง-ตะกั่วป่า บริเวณกิโลเมตรที่ ๗๕๖ มีเนื้อที่ประมาณ ๒๔๖ ตารางกิโลเมตร ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๓๑ มีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญคือ น้ำตำหนัง ซึ่งอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยาน ๕ กิโลเมตร น้ำตกโตนต้นเตย เดินเท้าไป-กลับ จากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ ๓ ชั่วโมง และน้ำตกโตนต้นไทร ต้องเดินเท้าบริเวณด่านตรวจของอุทยาน ไปอีก ๑๕ นาที อุทยานฯมี สถานที่กางเต๊นท์ สำหรับผู้ที่ต้องการค้างแรมในเขตอุทยานฯ เมืองโบราณบ้านทุ่งตึก ตั้งอยู่ที่ตอนท้ายเกาะคอเขาในเขตหมู่ที่ ๓ ตำบลเกาะคอเขา อำเภอคุระรี ระหว่างปลายคลองเมืองทอง กับปลายคลองทุ่งตึก บริเวณนี้เป็นปากแม่น้ำตะกั่วป่า เหตุที่ชาวบ้านทั่วไปเรียกว่า " ทุ่งตึก " เนื่องจากพบซากอาคารโบราณสถานคล้ายตึก หรือ วิหาร และชิ้นส่วนของศาสนาสถานและ สัญลักษณ์รูปเคารพในศาสนาพราหมณ์ นักปราชญ์ทางโบราณคดีส่วนใหญ่ลงความเห็นว่าทุ่งตึก เป็นที่ตั้งเมืองท่าค้าขายเครื่องเทศที่สำคัญแห่งหนึ่งทางฝั้งตะวันตกของแหลมมลายูซึ่งเป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีในหมู่ชาวอินเดีย,ชาวอาหรับ และชาวมลายู อุทานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน เป็นหมู่เกาะเล็กๆ ในทะเลอันดามัน ครอบคลุมพื้นที่ ๘๐,๐๐๐ ไร่ ประกาศเป็นเขตอุทยานฯ เมื่อ วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ.๒๕๒๕ ได้รับการยกย่องจากนิตยสารสกินไดวิงของอเมริกาว่าเป็นหมู่เกาะที่มีความสวยงามทั้งบนบกและใต้น้ำ ๑ ใน ๑๐ ของโลก ช่วงเวลาที่น่าท่องเที่ยวมากที่สุด คือระยะปลายเดือนธันวาคมถึงกลางเดือนเมษายน สำหรับในระยะเดือนมีนาคมจะเป็นช่วงที่ อากาศดีที่สุด ไม่มีมรสุมและน้ำใสสามารถดำน้ำและตกปลา นักท่องเที่ยวจะติดต่อจองที่พักได้ที่สำนักงานอุทยานแห่งชาติสิมิลัน หมู่๑ ตำบล ลำแกน อำเภอท้ายเมือง การเดินทางไปหมู่เกาะสิมิลัน สำหรับหมู่คณะใหญ่สามารถเช่าเรือจากท่าเรือทับละมุ ซึ่งมีที่ทำการของอุทยานฯ ตั้งอยู่ หรือเช่าเรือได้จากท่าเรือคุระบุรีซึ่งห่างจากเกาะสิมิลัน ๔๐ กิโลเมตร และใช้เวลาเดินทาง ๓ ชั่วโมง เช่นกันหากผู้ร่วมเดินทางมีน้อยแนะนำให้ ติดต่อใช้บริการของบริษัทนำเที่ยวในจัวหวัดภูเก็ต อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ ตั้งอยู่หมู่ที่ ๕ ตำบลเกาะพระทอง อำเภอคุระบุรีครอบคลุมพื้นที่ ๘๔,๓๗๕ ไร่ ประกาศเป็นเขต อุทยานเมื่อวันที่ ๙ กรกฏาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ ประกอบด้วยเกาะ ๕ เกาะคือ เกาะสุรินทร์เหนือ เกาะสุรินทร์ใต้ เกาะรี เกาะไข่ และ เกาะกลาง เป็น หมู่เกาะที่มีแนวปะการังน้ำตี้นอุดมสมบูรณ์ และสวยงามที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย ทั้งยังเป็นที่อยู่อาศัยของชาวเล ซึ่งมีชีวิตความเป็นอยู่ ที่น่าสนใจ การเดินทางไปหมู่เกาะสุรินทร์ เป็นหมู่คณะสามารถเช่าเรือได้ที่ท่าเรืออำเภอคุระบุรี ซึ่งห่างจากเกาะสุรินทร์ ๖๐ กิโลเมตร ใช้เวลา เดินทาง ๔ ชั่วโมง หรือ จะใช้บริการนำเที่ยวของโรงแรมจันทร์สมธารา จัวหวัดระนองก็ได้ ช่วงเวลาที่เหมาะแก่การท่องเที่ยวคือเดือนธันวาคม ถึงมีนาคม ติดต่อที่พักบนเกาะได้ที่กองอุทยานแห่งชาติ โทร. ๕๗๙๐๕๒๙, ๕๗๙๔๘๔๒